Đó là một buổi tối tháng Mười Hai lạnh giá ở thành phố New York. Trên một góc phố đông đúc, một cậu bé 12 tuổi tên là Mateo đang đứng chơi vĩ cầm.
Cây vĩ cầm đã cũ và nứt nẻ. Nó được dán băng dính ở phần cổ. Âm thanh phát ra khàn khàn và yếu ớt, giống như tiếng mèo kêu. Mateo mặc một chiếc áo khoác quá khổ và đeo găng tay cụt ngón để có thể cử động ngón tay trên dây đàn.
Hầu hết mọi người đều đi ngang qua cậu bé một cách nhanh chóng. Họ đang vội vã về nhà để tránh cái lạnh. Họ không muốn nghe một cậu bé chơi nhạc dở tệ trên một nhạc cụ hỏng.
Mateo không quan tâm đến cái lạnh. Cậu chơi nhạc vì cậu yêu âm nhạc, và cậu chơi vì gia đình cậu cần từng đồng xu mà cậu kiếm được. Cha cậu bị đau lưng trong một công việc xây dựng, và họ đang nợ tiền thuê nhà.
Sau hai giờ, trong hộp đựng đàn của Mateo chỉ có ba tờ đô la và vài đồng xu lẻ. Cậu ngừng chơi, vai cậu rũ xuống vì thất vọng. Cậu bắt đầu thu dọn cây vĩ cầm hỏng của mình.
"Đừng dừng lại," một giọng nói vang lên.
Mateo ngước nhìn. Một ông lão mặc chiếc áo khoác len dài, lịch lãm đang đứng đó. Ông có mái tóc bạc và cầm một cây gậy. Ông đã quan sát Mateo được mười phút.
"Cháu phải đi rồi, thưa ông," Mateo nói. "Trời lạnh quá, và cây vĩ cầm của cháu... nó không được tốt lắm."
Ông lão bước đến gần hơn. "Cây vĩ cầm bị hỏng," ông nhẹ nhàng đồng ý. "Nhưng đôi tay của cháu thì không. Ta đã quan sát ngón tay của cháu. Cháu có tâm hồn của một nhạc sĩ, nhưng cháu đang phải vật lộn với nhạc cụ của mình."
Ông lão đặt cây gậy dựa vào tường. Ông đang cầm một chiếc hộp cứng màu đen. Ông đặt nó xuống vỉa hè phủ tuyết và mở khóa.
Bên trong là một cây vĩ cầm trông như được làm từ mật ong lỏng. Nó tỏa sáng dưới ánh đèn đường. Gỗ hoàn hảo. Nó trông rất đắt tiền—rất rất đắt tiền.
"Đây là cây đàn của ta," ông lão nói, giọng hơi run run. "Ta đã chơi trong dàn nhạc giao hưởng 40 năm. Nhưng hãy nhìn đôi tay của ta." Ông giơ tay lên. Chúng cứng đờ và biến dạng vì bệnh viêm khớp. "Ta không thể chơi nhạc nữa. Âm nhạc bị mắc kẹt trong đầu ta, và ta không có cách nào để giải thoát nó."
Ông lão nhặt cây vĩ cầm tuyệt đẹp lên và đưa cho Mateo. "Hãy thử xem."
Mateo sợ hãi. "Thưa ông, cháu không thể. Nếu cháu làm rơi nó..."
"Hãy chơi đi," ông lão nhẹ nhàng ra lệnh.
Mateo đặt cây đàn dưới cằm. Nó có cảm giác cân bằng hoàn hảo. Cậu kéo vĩ lên dây đàn. Âm thanh vang vọng, sâu lắng và mạnh mẽ. Nó không giống tiếng rít chói tai; nó giống như tiếng hát.
Mateo chơi một bài thánh ca Giáng sinh đơn giản. Mọi người dừng lại. Một đám đông tụ tập. Âm nhạc vang vọng trên tiếng ồn ào của giao thông. Khi cậu chơi xong, đám đông vỗ tay và reo hò. Mọi người ném những tờ tiền 10 và 20 đô la vào hộp đàn của cậu.
Mateo cố gắng trả lại cây vĩ cầm, mắt cậu mở to.
Ông lão đóng hộp đàn trống rỗng lại và đẩy nó về phía Mateo. "Hãy giữ lấy nó," ông nói.
"Thưa ông, cháu không thể! Cái này chắc phải đáng giá hàng nghìn đô la!"
"Nó chẳng đáng giá gì nếu chỉ nằm trong hộp," ông lão nói. "Nó cần một giọng nói. Bây giờ cháu chính là giọng nói của nó. Chỉ cần hứa với ta một điều."
"Bất cứ điều gì ạ," Mateo kêu lên.
"Hãy chơi nó mỗi ngày. Và đừng bao giờ để âm nhạc chết đi."
Ông lão bước đi vào đám đông trước khi Mateo kịp hỏi tên ông.
Mateo lớn lên trở thành một giáo viên dạy nhạc, và cho đến ngày nay, cậu vẫn chơi cây vĩ cầm đó, chứng minh rằng đôi khi, tất cả những gì tài năng cần chỉ là một nhạc cụ phù hợp và niềm tin của một người lạ.
-- sưu tầm --