Mục lục

Người tình tuyệt vời, Giới thiệu tác giả

Tôi theo đuổi công trình nghiên cứu khoa học của mình nhiều khi bất chấp những nguy hiểm đe doạ tính mạng mình. Và tôi đã không hề hổ thẹn khi học tập dù ở những người lang thang, những người thợ cạo, hay những tên đao phủ, những điều tôi đánh giá là hữu ích. Chúng ta đều biết rõ chặng đường dài mà một người đang yêu có thể vượt qua để gặp được người phụ nữ mình yêu. Vậy thì phải tới đâu mà người yêu sự uyên bác chẳng đi để tìm cho được người tình tuyệt vời của mình.

Paraxen

Ngoài những danh nhân lịch sử có tên trong truyện, các nhân vật đều do tác giả tưởng tượng ra, cũng như các sự việc diễn biến ở đây chẳng liên quan gì đến người thực, việc thực cả.

Về Phrăng Xlôtơ

Phrăng Xlôtơ (Frank Slaughter) (1908 - 2001) là một tác giả người Mỹ được nhiều người đọc ưa thích. Ông là bác sĩ đồng thời là nhà văn. Ông chuyên viết tiểu thuyết, có nhiều tác phẩm, và phần lớn các tác phẩm của ông là loại tiểu thuyết tâm lý xã hội nói về những người làm công tác trong ngành y. Các nhân vật chính ở đây đều là những người luôn phải đấu tranh với các trở ngại xã hội, với bản thân mình để đạt được mục đích tốt đẹp đang hoài bão hoặc để bảo vệ trách nhiệm người thầy thuốc và nhân phẩm. Bác sĩ Brâyđơ – trong tác phẩm cùng tên – đã vất vả chống lại với những tật xấu của mình như chạy theo danh vọng, tiền tài... để cuối cùng giữ vững được bàn tay cầm dao mổ. Bác sĩ Đôn Cactê – trong tiểu thuyết “Người cứu chữa” - đứng trước một tình trạng hiểm nghèo: người nữ bệnh nhân nằm trên bàn mổ đợi anh cứu sống cũng là người sẽ có thể hại anh. Nên làm như thế nào bây giờ? Sau giây lát lưỡng lự, anh kiên quyết cúi xuống bàn mổ, gạt bỏ mọi suy tính cá nhân và dao mổ của anh rạch một đường nhanh và chính xác.

Một nhà nghiên cứu văn học Mỹ Giôn Brao, trong cuốn “Khái quát về văn học Mỹ đương thời” đã nhận định về Phrăng Xlôtơ như sau: “Nếu chỉ dừng lại ở những nhà văn cỡ lớn mà không nói đến Lui Brômphin (Louis Bromfield), Piêclơ Bấc (Pearl Buck), Grâyxơ Mêtaliơt (Grace Metalious),...Phrăng Xlôtơ (Frank Slaughter) và những tác giả được ưa thích khác, được đọc nhiều ở khắp nước Mỹ và ở các nước người...thì không thể có một khái niệm đầy đủ về nền văn học Mỹ đương thời...”

Trong cuốn “lịch sử tiểu thuyết Mỹ” được viết ở Pháp có nêu một chi tiết: Tác phẩm của Phrăng Xlôtơ bán ở nước ngoài còn mạnh hơn cả ở nước Mỹ.

Trong các tác phẩm của Ph.Xlôtơ, có nhiều tác phẩm được dựng thành phim và dịch ra tiếng nước ngoài. “Người tình tuyệt vời” (Divine Mistress) là một trong loại tác phẩm ấy.

Chuyện này xảy ra vào khoảng thế kỷ XVI, thời điểm mà trí tuệ con người phát triển chưa từng thấy trên mọi lĩnh vực và xảy ra tại nước Ý với biết bao danh nhân, với thành phố Vơnidơ hoa lệ, nhưng nước Ý, bấy giờ cũng là nơi tôn giáo có một sức mạnh rất lớn đã gây bão táp cho cuộc sống của nhiều danh nhân.

Ăngtôniô Xecvêtut, một bác sĩ trẻ, là nhân vật chính của câ chuyện này. Anh giảng dạy hai môn giải phẫu học và ngoại khoa ở trường Đại học y khoa tỉnh Pađu, một tỉnh miền đồng bằng Bắc Ý, gần thành phố Vơnidơ. Ăngtôniô ham mê tìm tòi, nghiên cứu trong lĩnh vực mình giảng dạy đồng thời cũng rất say mê hội hoạ. Anh đã phát hiện ra một vấn đề trong cơ thể học: máu tuần hoàn trong cơ thể con người phải vòng qua phổi, không chỉ qua tim như những nhà y học khi ấy đã khẳng định. Đây là một vấn đề quan trọng trong thời gian ấy, nhưng rủi cho anh là phát hiện này ngược lại với điều mà nhà thờ thừa nhận là “máu chỉ tuần hoàn qua các huyết quản và tim”. Bây giờ ở nước Ý và những nước mà tôn giáo có uy quyền lớn, ai nói ngược lại điều gì nhà thờ đã công nhận, trong bất cứ lĩnh vực nào, đều bị toà án tôn giáo buộc tội là tà giáo và kết tội hoả thiêu. Nêu lên điều mình phát hiện, Ăngtôniô phải đối phó với một kẻ thù có uy quyền lớn là toà án tôn giáo.

Trong kho đồ cũ của tu viện Pađu, nơi anh ở, anh đã tìm thấy bức tranh “Thần vệ nữ giáng sinh” và đem về treo ở phòng mình. Trưởng tu viện Pađu, linh mục Phêlíp Xăngtốt đã phát hiện và chiếm hữu bức tranh ấy. Ông ta nhân danh pháp quan của toà án tôn giáo Pađu điều đình với Ăngtôniô rằng nếu anh im lặng về vấn đề bức tranh thì ông ta sẽ không truy tố anh tội dám nói ngược lại với nhà thờ về vấn đề tuần hoàn qua phổi. Vì bức tranh này, anh lại một lần nữa mâu thuẫn nặng nề hơn với người đại diện cho toà án tôn giáo.

Ăngtôniô phải trốn đi Tây Ban Nha, để khỏi bị bắt. Nhưng tại Tây Ban Nha, trong lúc làm nhiệm vụ của người thầy thuốc anh lại nhiều lần mâu thuẫn với các pháp quan của toà án tôn giáo ở Mađơrít và hai lần bị đưa ra xét xử. Cuối cùng, anh đã vượt ngục trốn sang một nước khác, nơi anh được tự do giảng dạy và nghiên cứu khoa không bị sự kiềm chế của toà án tôn giáo.

Trong quãng đời gian truân ấy, anh có một người bạn rất chân thành và đã gặp một tình yêu thật tốt đẹp và trong sáng. Bạn anh, hoạ sĩ Giăng Xavarinô đã theo sát giúp đỡ anh trong mọi lúc khó khăn, nguy hiểm. Luxia Belacmi, cháu gái một nhà triệu phú, một cô gái đẹp giống hệt Thần vệ nữ trong tranh, rất thông minh nhưng cũng rất kiêu căng, đã yêu anh ngay từ lần đầu tiên gặp gỡ.

Dưới ngòi bút của tác giả, các nhân vật sống động và hấp dẫn người đọc khá mạnh. Mỗi con người đều rất thực với các ưu khuyết điểm rõ ràng của họ. Ăngtôniô Xecvêtut là một bác sĩ, say mê khoa học nghệ thuật, sống rất trung thực, và có trách nhiệm, nhưng nhiều lúc chất phác đến ngu ngốc trước những sự việc uẩn khúc trong cuộc sống. Người thanh niên này lại vô cùng cương quyết và dũng cảm khi phải bảo vệ chân lý và nhân phẩm. Giăng Xavarinô là một hoạ sĩ sống khá phóng túng, hay lả lơi với gái đẹp, nhưng lại rất nghiêm túc trong công việc, tận tình giúp đỡ bạn ngay cả những lúc bản thân có thể bị đe doạ. Luxia Belacmi tuy là cô gái đẹp và thông minh nhưng lại ngang tàng và ngỗ nghịch như con trai. Cơlarit Xtơrôdi, người mẫu khoả thân của hoạ sĩ Giăng Xavarinô, tình nhân của viên pháp sư Anhôlô, lại là một phụ nữ dịu dàng, tế nhị, hiểu biết, đẹp, duyên dáng và thà chịu chết dưới nanh vuốt của toà giáo chứ không chịu phản bạn bè.

Nếu các nhân vật chính thu hút người đọc vì tấm lòng trong sáng và sức sống sôi nổi thì các nhân vật phản diện lại thu hút bằng sắc thái nham hiểm và tàn ác đến ghê tởm của chúng. Linh mục Phêlíp Xăngtốt, pháp quan toà án tôn giáo ở Pađu, đã lạm dụng trách nhiệm để chiếm bảo vật của người khác, đã dùng dao đâm Ăngtôniô khi anh đến lấy lại bức tranh để trả cho chủ nó, đã dùng sức ép để bắt anh ký vào một tờ vu khống, đã câu kết với linh mục Inhaxiô Môlina tìm mọi cách buộc tội anh, Inhaxiô Môlina, pháp quan toà án tôn giáo ở Mađơrit cũng đã nhiều lần uy hiếp không cho anh làm nhiệm vụ của người thầy thuốc đối với những người thuộc phái chống lại họ. Tòa án Tôn giáo Mađơrit, tuy không đủ chứng cớ cũng cứ bắt giam Luxia Belacmi, dùng cô để tạo sức ép với Ăngtôniô và vì cô có một gia sản lớn, nếu buộc tội được cô, toà giáo sẽ tịch thu được tài sản đó. Cuộc đấu trí giữa các pháp quan toà án tôn giáo Mađơrit với Ăngtôniô và sự thảm hại của linh mục Inhaxiô là một đoạn làm cho người đọc rất thú vị.

Tác phẩm được bố cục làm năm phần lớn, mỗi phần là một chủ đề nối tiếp nhau. Trong mỗi phần chia thành nhiều chương và mỗi chương thể hiện một tình tiết. Cách bố cục ấy làm cho tác phẩm rất sáng và mang nhiều kịch tính.

Trong tác phẩm có đôi chỗ nói đến vấn đề trực giáo, đến sự huyền hoặc của phép thôi miên mà viên pháp sư Anhôlô đã trình diễn...Tuy nhiên, có thể bỏ qua những chi tiết này vì đây là câu chuyện xảy ra từ thế kỷ thứ XVI.

“Người tình tuyệt vời” là chuyện về những người thanh niên yêu khoa học, quyết tâm bảo vệ khoa học, bảo vệ lương tâm, trách nhiệm và phẩm chất làm người dám chống lại sự đàn áp tàn nhẫn và thâm độc của những người đại diện cho quyền lực của tôn giáo thời bấy giờ là các pháp quan của toà án Tôn giáo. Đây chính là câu chuyện về những người thanh niên đẹp, kiên quyết bảo vệ cái đẹp của con người và các đẹp của cuộc sống.

Người dịch

Người tình tuyệt vời, Lời nói đầu

Trong lịch sử thế giới không có thời kì nào lại như thế kỷ thứ XVI, thời gian xảy ra những câu chuyện mà các bạn sắp đọc dưới đây, chứng minh một cách vững vàng rằng sự thực lại có thể vượt qua sức tưởng tượng đến mức nào. Đúng là Ăngđơrê Vêdan(1), nhà giải phẫu học chân chính đầu tiên, nổi tiếng, đã viết những văn bản quan trọng nhất của ông vào giữa thế kỷ này và ngày nay nhiều người đã cho rằng ông là người mở đầu lịch sử y học hiện đại. Những diễn biến của đời ông tương tự như sự tình kể lại trong câu chuyện này.
Cũng đúng là Misen Xécvê(2), người tử vì đạo lớn lao của ngành y, đã tìm ra sự bí mật của vòng tuần hoàn phổi trước cả Hácvây(3), nhưng vì quá bận tâm đến những tranh luận về tôn giáo sẽ đưa ông đến chỗ bị hành hình trên giàn lửa qua bàn tay của Canvanh(4), ông đã bỏ qua không viết một bản thuyết trình chi tiết về phát minh của mình cho nên sự kiện quan trọng về kiến thức y học ấy chỉ thể hiện xen vào nội dung của một trong những tác phẩm ông viết về tôn giáo. Nhưng sự kiện lớn đã tồn tại trong tác phẩm ấy.
Còn về bức tranh bất hủ của Bôtixeli(4) “Thần vệ nữ giáng sinh”, việc bức tranh biến mất trong vòng một phần của thế kỷ ấy, đã được xác nhận và thuật lại. Ngoài ra, câu chuyện về người mẫu của bức tranh như đã kể lại ở đây cũng đúng với sự thực.
Cuối cùng, nếu như có ai đã chế giễu và nói rằng vấn đề thôi miên “mà Paraxen(5), con người vô song đã biết rõ và gọi là từ tính học” mới chỉ có từ thời Mexme(6), thì hẳn họ sẽ phải cứng họng khi được thông báo rằng: hiện tượng kì lạ ấy đã được một học phái Ai Cập sử dụng từ bốn mươi thế kỷ nay, kể cả việc sử dụng quả cầu thuỷ tinh.
Những việc làm của toà án tôn giáo viết ở nhiều đoạn trong cuốn sách này đúng với sự thực và đã dựa trên cơ sở lịch sử, đặc biệt là những điều nói về vị đại pháp quan Tôma đơ Tôcơmađa.
Nhưng các chi tiết này có gì quan trọng nhỉ? Đây chỉ là truyện tiểu thuyết và ai cần biết ở chỗ nào kết thúc sự thực và bắt đầu trí tưởng tượng

Phrăng Gi. Xlôtơ
Thành phố Giăcxơn, Phlôriđa.
Ngày 10 tháng Năm 1949

Chú thích:
(1) Anđrê Vésale (1514-1564). Giáo sư đại học y khoa người Phlamăng, chuyên về giải phẫu học của Galiêng và một số thấy thuốc cổ đại và đã tạo ra một cuộc cách mạng trong lĩnh vực này. Năm 1561 ông bị toà án tôn giáo buộc tội đã mổ người vẫn còn sống. Nhờ vua Philíp II can thiệp, ông được đền tội bằng một cuộc hành hương đến đất Thánh, nhưng thuyền bị bão quật vào đảo Đăngtơ, ông đã chết tại đấy vì đói và kiệt sức.
(2) Michel Servet (1511-1553). Thầy thuốc và nhà thần học Tây Ban Nha. Ông phát hiện ra vấn đề tuần hoàn máu qua phổi. Do phủ nhận vấn đề Tam vị nhất thể (đức chúa cha, đức chúa con và đức chúa thánh thần chính là chú trời), tấn công vào học thuyết của Canvanh, nên ông bị Canvanh buộc tội tà giáo trước Đại hội đồng và bị hoả thiêu 28/10/1553
(3) Jean Calvin (1509-1564). Người nước Pháp. Rất giỏi các môn ngôn ngữ học, triết học, luật học, thần học. Nhưng trong lĩnh vực thần học, ông mang xu hướng cải cách tôn giáo và là nhà truyền giáo tích cực cho Tân giáo. Ông đã buộc tội tà giáo cho Misen Xécvê vì Misen phủ nhận vấn đề Tam vị nhất thể trong tôn giáo.
(4) Sanđro di Mariano Filipepi Botticelli (1444-1510). Hoạ sĩ và nhà điêu khắc có tiếng ở nước Ý. Ông vẽ hàng loạt tranh thần thoại trong đó có bức Thần vệ nữ giáng sinh.
(5) Paracelse (1493-1541). Người sáng lập ra y học thần bí. Theo ông, mỗi bộ phận trong cơ thể con người đều có liên quan đến một hiện tượng khách quan (mặt trời, mặt trăng...)
(6) Frank Anton Mesmer (1734-1815). Thầy thuốc người Đức. Ông cho rằng mỗi con người đều có thể bị luồng điện từ tính ảnh hưởng đến, cho nên có thể tìm ở lĩnh vực này cách chữa bệnh cho người. Luận thuyết và thực nghiệm của ông đều không thành công.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 1

Sáng hôm đó Ăngtoan Xécvê không tự mình tiến hành phẫu thuật. Mấy hôm trước anh bị dao mổ khía vào ngón tay, ngón trỏ sưng tấy lên, nên anh đã thận trọng không dám mó vào da thịt đang bị hoại của người tội phạm bị hành hình mà tử thi đang đặt trên bổ. Trời nóng làm cho thi thể chóng rữa kèm theo hai hậu quả là gây mùi hôi thối khó chịu trong giảng đường giải phẫu và tăng thêm nguy cơ bị thương phẫu thuật cho người tiến hành và những người phụ mổ.
Phía dưới bục giảng cao mà nhà giải phẫu học trẻ tuổi đang đứng, giáo trình ngày hôm ấy để trước mặt các sinh viên đang xúm quanh người tiến hành phẫu thuật là cụ Ghintêriut, những ngón tay sứt sẹo biến dạng vì dao mổ, đang thong thả thao tác. Vốn quen với những động tác nhanh và chính xác của Ăngtoan, các sinh viên có vẻ sốt ruột, động đậy luôn. Ánh sáng chói chang rọi qua khung kính trên mái làm loé sáng ánh thép của con dao mổ trong bàn tay chậm chạp vụng về của người thợ cạo già kiêm phẫu thuật viên.
Một làn gió nhẹ lùa qua khung cửa sổ ở phía sau Ăngtoan và vuốt ve chiếc gáy nóng hổi, nhớp nháp mồ hôi dưới chiếc cổ áo dày cộm của bộ y phục giáo sư. Làn gió lật lung những trang sách giáo khoa đặt trước mặt anh, lần lượt mở ra những bức vẽ tuyệt tác của Canca, những bức tranh khắc gỗ in đối diện với trang chữ La tinh ngắn gọn và cô đọng mà Ăngtoan đã thuộc lòng từ sáu năm nay, khi anh đến trường Đại học Pađu(1) để vừa học giáo luật vừa học ngành y. Thuộc đến nỗi anh có thể đọc lại những câu có âm thanh vang vang ấy mà không cần nhìn sách.
Một tờ giấy bằng da cừu được đặt bên cuốn sách, với bàn tay có vẻ như lơ đãng nhưng khéo léo, Xécvê phóng những nét bút mềm mại phác họa chỗ cụ Ghintêriut đang tiến hành giải phẫu. Trên bức phác họa này, các bắp thịt được đánh bóng nhẹ, những dây chằng tô đậm hơn, dây thần kinh và huyết quản hằn lên thành những đường nổi đậm.
Ăngtoan ngắm nghía bức phác hoạ bằng cặp mắt phê phán, lông mày cau lại và trong khoảnh khắc, anh ngừng giọng đều đều đọc giáo trình. Ngay tức thì, giảng đường giải phẫu trầm lặng hẳn. Thực ra, khó có thể gọi căn phòng nhỏ ngổn ngang đồ đạc này là “giảng đường giải phẫu”. Ở đây, ngoài bục giảng, bàn mổ và các chậu đất ở bốn góc phòng để đựng các mảnh thịt và xương, thùng dấm ở một góc để ngâm các bộ phận dị thường, đáng giữ lại nghiên cứu sau này, còn lại rất ít chỗ dành cho học sinh. Họ đứng chen chúc nhau, mồ hôi nhễ nhại và thở có vẻ khó khăn.
Ngạc nhiên vì sự im lặng đột ngột, các sinh viên ngẩng nhìn về phía Ăngtoan, những gương mặt sáng sủa nổi trên các bộ áo màu sẫm.
Hai con người lúc đó đang bận giải phẫu với những danh vị khác nhau trong căn phòng nhỏ bé này đại diện cho lịch sử y học ở nửa phần cuối thế kỷ XVI sáng ngời trí tuệ.
Ăngtoan hai mươi lăm tuổi, người cao lớn, chắc nịch, lại càng có vẻ cao lớn hơn trong chiếc áo chùng dành cho các giáo sư, các nhà giải phẫu học và các nhà bào chế. Đầu anh cân đối, tóc đen và hơi quăn, da nâu hơi ánh vàng, hai má đôi khi thoáng ửng đỏ, tất cả những điều đó chứng tỏ cha anh là người Tây Ban Nha và mẹ anh là người Ý. Nhưng cái làm cho ta đặc biệt chú ý là cặp mắt màu nâu thẫm rực cháy nhiệt tình và sự tận tuỵ của nhà bác học chân chính, nhà khoa học bẩm sinh, của con người luôn nhìn sâu vào tương lai. Đôi môi linh hoạt, hay mỉm cười, làm sinh động gương mặt đầy nhân đạo và cởi mở nồng nhiệt. Những ngón tay cầm bút chì khoẻ và thon, anh có đôi tay nhạy cảm của một người nghệ sĩ, vừa của một nhà phẫu thuật.
Ghintêriut thuộc công hội đã có từ lâu của những người vừa làm thợ cạo vừa làm nghề mổ xẻ. Phần lớn họ là những người vô học, chỉ mù quáng làm theo những quy tắc mà Galiêng(2) và một số vị lão thành khác đã đề ra, họ chưa thể thấy rằng trong đà phát triển mới của khoa học, nghệ thuật, văn học, ngành y nhảy lên hàng đầu với tư cách là giai đoạn mới và quan trọng của kiến thức loài người.
Còn Ăngtoan Xécvê, anh thuộc những người kiên quyết đoạn tuyệt đoạn tuyệt với những tập quán cũ, sự đoạn tuyệt bắt đầu từ Paraxen, Cácđăng (3)với mấy người nữa và thể hiện rõ rệt nhất ở Ăngđơrê Vêdan, mà văn bản của ông ta đang đặt trên giá trước mặt anh. Vê đan đã dám mổ thi thể con người. Các phát minh của ông đe doạ sẽ đốt thành tro bụi những nền móng cũ đang lung lay mà một số nhà bào chế và thợ cạo vẫn còn đang dựa dẫm để thay bằng những tri thức mới đầy sức mạnh, làm cho ngành y vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật.
Làn gió đã ngỗ ngược lật hết các trang sách. Cúi nhìn xuống Xécvê chỉ còn thấy trang tên sách, nhưng trí nhớ của anh không hề phản bội anh, anh vẫn tiếp tục đọc không thiếu một câu. Và như ở trong toà lâu đài cổ có phép lạ của truyện tiên, tất cả đều linh hoạt lên ngay: Hai tay cụ Ghintêriut hoàn thành nốt động tác đang làm dở, các sinh viên lại cúi xuống tiếp tục theo dõi vết rạch của con dao mổ.
Trên những trang đầu của cuốn sách lớn ấy, màu đen nổi bật trên nền trắng ở chỗ có chữ in trên giấy: Ăngđơrê Vêdan, giáo sư đại học, về cấu tạo cơ thể con người.
De Humani Corporis Fabrica, những từ ấy thấm vào óc Ăngtoan một cách dễ dàng. “Cấu tạo cơ thể học con người ”, đây là một văn bản chính thức đầu tiên về giải phẫu người kể từ buổi sơ khai của lịch sử. Galiêng, uy quyền duy nhất trong hơn mười thế kỷ về vấn đề này đã mổ xẻ lợn, đôi khi mổ một con khỉ của nước Cathay(4), nhưng hiếm có trường hợp mổ cơ thể người… Cho nên, không có gì là lạ khi con dao mổ chú ý và tìm tòi của Vêdan vạch ra bao nhiêu sai lầm mà Galiêng đã mắc phải. Tuy nhiên, không phải vì thế mà các học thuyết của Galiêng bớt bám chắc tư tưởng của các thầy thuốc và giới tăng lữ. Mười bảy năm sau khi cuốn Fabrica của Vêdan xuất bản, cuộc tranh cãi vẫn tiếp diễn. Vêdan đã tạo ra một thời kỳ mới trong lĩnh vực nghiên cứu về cơ thể con người ở ngay đây, ở Pađu này cũng như một số lớn nhà trường trên thế giới. Nhưng Rôma(5) và các trường trực thuộc vẫn gắn bó với các học thuyết lỗi thời của Galiêng, vì vậy giữa các trường ấy và các trung tâm học đường tự do như ở Pađu, cuộc luận chiến bền bỉ vẫn diễn ra gay gắt. Có khi luận chiến vượt qua lĩnh vực ngôn ngữ chuyển thành hành động. Chẳng hạn như hôm các sinh viên trường Đại học Pađu xung đột dữ dội trong những phố hẹp của thành phố với sinh viên trường Đại học giáo sĩ dòng Tên ở gần đấy.
Ăngtoan biết rõ mọi chi tiết của cuộc tranh cãi nổ ra chung quanh Vêdan sau khi cuốn Fabrica được xuất bản. Người chiến sĩ tiên phong lớn của khoa giải phẫu học ấy đã từng giảng ở bục giảng này, chính chiếc bục mà hiện anh đang đứng giảng – hay nói cho đúng hơn là ông đã đứng ở chỗ cụ Ghintêriut đang đứng, vì rằng Vêdan luôn luôn tự tay mình hoàn thành các phẫu thuật – về vấn đề này Ăngtoan cũng nghĩ như người thầy của mình.
Các cuộc công kích gay gắt, hùng hồn đến nỗi nhà giải phẫu học ấy chán chường vì những phê phán bất công của nhà thờ, trong một hành động nông nổi vì tức giận, đã đốt cháy phần lớn các tác phẩm của mình trước khi trốn khỏi Pađu để trở thành thầy thuốc riêng cho Hoàng đế Sáclơ Canh, rồi mới đây, cho hoàng tử kế vị là Philíp II của Tây Ban Nha.
- Bác sĩ Xécvê!
Ghinteriut ngẩng lên, rời mắt khỏi vết mổ ở cánh tay tử thi.
- Hình như ở chỗ này có cái gì khác thường.
Ăngtoan bước xuống dưới bục giảng, các sinh viên giãn ra nhường chỗ cho anh xuống gần bàn. Mùi thịt đang thối rất khó chịu, nặng nề chỉ thoang thoảng ngửi thấy ở chỗ bục giảng bốc đến buồn nôn ở chỗ bàn này, thứ hơi độc ấy gần như sờ thấy được vì dày đặc quá. Vốn quen với mùi cơ thể thối, Ăngtoan không cảm thấy gì cả
- Cái tĩnh mạch này đây, - Ghinteriut đưa mũi dao mổ chỉ - nó sẽ đi vào tĩnh mạch sâu phải không?
Ăngtoan lấy tay gạt khối bắp đã thâm và gần nát sang một bên nhưng sực nhớ đến ngón tay đang viêm, anh ngừng lại.
- Giáo sư Phalôpiut đã nói đến một dị trạng loại này – anh thừa nhận như miễn cưỡng vì anh cảm thấy như bất kính mỗi khi anh tìm thấy ở một cơ thể nào đó một chi tiết mà Vêdan chưa nói đến – Vấn đề là đáng lẽ chảy vào tĩnh mạch sâu thì nó lại nhập với tĩnh mạch nông.
- Tôi nhớ ra điều đó rồi đấy – Ghinteriut nói và cụ hài lòng cầm lại dao mổ.
Ăngtoan về chỗ mình, cầm lại bút chì vẽ cái tĩnh mạch ở vị trí bất bình thường và hoàn thành bức phác hoạ. Khi kết thúc, anh giơ bức vẽ lên ngang tầm mắt rồi lắc đầu, cắn môi lại, vẻ bực bội. Các cấu tạo giải phẫu rất đúng vị trí, được vẽ một cách điêu luyện nhưng bức phác hoạ chưa thể hiện được đầy đủ sự cân xứng và sức sống như anh muốn truyền đạt cho nó.
Ghintêriut đã mổ xong và lúc ấy trời đã trưa, Ăngtoan cho sinh viên ra về.
Bài giảng ngày hôm nay của anh thế là kết thúc, anh có thể tự do trở về tu viện Đôminích dưới bóng Thành Mác, nơi anh ở và làm nhiệm vụ thủ thư để trả tiền ăn. Đã năm năm nay, anh sống ở đây cuộc sống êm ả của nhà bác học giữa những cuốn sách bụi bặm và các tập bản thảo. Lánh mình trong tu viện, cuộc sống tu hành hay gần như tu hành của anh, giữa những cuốn sách và xa cách mọi người, có những hấp dẫn khiến anh gần như quyết định sẽ chọn cuộc sống này. Anh dự định sẽ thụ giới vào mùa thu, nhưng quyết tâm không để cho nhiệm vụ giáo sĩ đó cản trở tiền đồ giảng dạy của mình, vì rằng nhiều giáo sư thực thụ cũng đồng thời là giáo sĩ.
Ở đây, việc tìm tòi kiến thức được coi trọng hơn tất cả, việc tìm tòi này đã được thành phố đỡ đầu thừa nhận và khuyến khích, thành phố ấy là Vơnidơ, là đất thánh, nữ hoàng của miền Ađơriatích.
Tuy vậy, gần đây, sự yên tĩnh của thư viện, mùi thơm thoảng thoảng và tiếng sột soạt êm ái của những trang giấy thân mến đã mất đi một phần nào sức quyết rũ đối với anh. Đây là một cảm giác khó tảó thật.
Sự luyện tập và trình độ y học của anh bảo rằng đó là tội của những ám khí đã tích tụ trong anh suốt mùa đông. Theo Hypôcơrát và Arixtốt(6) thì một liều thuốc tẩy sẽ chấn chỉnh lại tình trạng ấy. Nhưng trong thâm tâm anh, Ăngtoan nghi ngờ rằng, lần này các phương thuốc của những vị thầy xưa kia sẽ không có tác dụng gì hết đối với mình.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 2

Ăngtoan ra khỏi trường đại học bằng chiếc cửa thấp, khi đi qua hơi cúi xuống theo thói quen. Bộ áo giáo sư sẫm màu phấp phới quanh mắt cá chân, chiếc mũ nồi dẹp bằng nhung, dấu hiệu để phân biệt các nhà giáo, đặt trên mái tóc đen hơi quăn. Anh rảo bước, cuốn Fabrica quý báu cặp chặt ở cánh tay. Con sư tử thành Vơnidơ khắc trên vòm cửa đá hoa cương như thông báo với thiên hạ rằng học đường này chỉ thần phục nước Cộng Hoà, Đất Thánh, hòn đảo duy nhất có tự do về học đường cũng như về dân sự ở trong một nước Ý mà đâu đâu cũng đều dưới quyền tăng lữ và là một trong những thành phố giàu nhất địa cầu.
Hai chục nhân vật nổi danh đã lần lượt đi qua vòm cửa này trong những thế kỷ mà trường Đại học Pađu không ngừng phát triển. Chắc chắn có Vêdan và có thể cả Leona, người thanh niên xứ Phlorenxơ vì anh đã sống ở Vơnidơ, cách đây không quá hai mươi lăm dặm. Rồi Misen Xécvê, người thầy thuốc tương lai đầy hứa hẹn nhưng đã sớm kết thúc cuộc đời mình trên giàn lửa của Giăng Canvanh. Rồi Giôn Caiơ, người nước Anh cùng ở một toà nhà với Vêdan ở phố Vali, gần cầu qua sông Pôgơlia.
Đang thẫn thờ với những kỷ niệm rất gần gũi, sống động về những người bất tử đã đi trước mình ở nơi này, Ăngtoan nhìn thấy một người nổi danh khác của ngành y cũng đang đi ra: giáo sư Gabơrien Phalôpiô mà các sinh viên quen gọi một cách thân thiết theo chữ Latinh là “Phalôpiut”. Với danh nghĩa giáo sư giải phẫu ông là cấp trên của Ăngtoan, nhưng vì tuổi cao sức yếu, ông đã trao một phần lớn công việc giảng dạy cho người trợ giáo của mình và Ăngtoan rất vui mừng về việc ấy.
- Chào anh Ăngtôniô, – Phalôpiút nói và mỉm cười thân mật. – Đi đâu thế?
- Thưa giáo sư, tôi về tu viện ạ. Tôi bị thương ở ngón tay nên cụ Ghintêriut đã mổ thay tôi sáng nay.
- Ghintêriut là người thợ cạo khéo tay đấy, – Phalôpiút thừa nhận và gật gù bộ râu dài.
Ăngtoan thu ngắn bước chân lại đi theo bước người tiền bối của mình. Mặt trời mùa hè nóng bức lên cao. Một mùi rát hắc thốc vào mũi khi họ đi qua những dãy phố hẹp bao quanh các khu nhà của trường đại học, đó là mùi thối các lò luyện kim kết hợp mùi thối của giảng đường giải phẫu. Một nhà khoa học khác chắc chắn sẽ tìm công thức xác định tỉ lệ và điểm hoà tan chất độc trong không khí trong lành, nhưng ý nghĩ của Ăngtoan thì đang mông lung.
Phalôpiút đưa cặp mắt sắc nhìn anh bạn trẻ:
- Ngón tay đau làm anh khó chịu lắm sao?
- Thưa không. Chỉ vài hôm nữa là tôi sẽ lại tự tay mình làm phẫu thuật được – Ăngtoan vội trở về với thực tại.
- Tôi cảm thấy hình như trong thời gian gần đây anh không thực sự là anh nữa.
Ăngtoan mỉm cười hồn nhiên:
- Thưa giáo sư, ngài quá quan tâm đến sức khoẻ của tôi. Không có gì đâu ạ. Tôi chỉ ó chịu thôi ạ!
- Hay là, – Phalôpiút gợi ý – Lá lách bị đau nhẹ chăng?
- Rất có thể ạ. Bệnh này thường phát vào mùa xuân.
Bộ râu của giáo sư gật gù vẻ đắc ý về lời chẩn đoán.
- Đừng quên dùng hạt mẫu đơn mật ong nhé!
Ăngtoan hứa:
- Thưa giáo sư, tôi xin nhớ!
- Trích huyết thường có tác dụng tốt, dù ốm bệnh gì cũng vậy.
- Chiều hôm qua tôi đã trích chút ít.
- Thế ư? Trích cùng một bên chứ, phải không?
- Tất nhiên như thế ạ, đó là điều giáo sư thường căn dặn.
Phalôpiút nói, vẻ hoàn toàn vững vàng:
- Ai nấy đều biết rằng các thầy thuốc đã giết hoàng thân Prêmông cách đây mấy năm vì đã trích tĩnh mạch khuỷu tay đối lập với chỗ viêm.
Ăngtoan cười:
- Điều đó khó lòng xảy ra với tôi trong lúc này. Tôi chỉ có thể dùng tay trái để cầm dao.
- Anh cũng vẫn làm tốt đấy! Trong khi tranh luận về trích máu tĩnh mạch Vêdan cũng đã phát biểu ý kiến như thế.
Sự thiên vị của Ăngtoan đối với những điều giảng dạy của người thầy nổi tiếng này không phải là điều bí mật đối với Phalôpiút. Người thanh niên nén một nụ cười. Câu trả lời của Vêdan vẫn rất rõ trong tâm trí anh: “Phải chăng chúng đã cắn quần nhau như những con chó?”. Theo anh, cách miêu tả ngắn gọn những cuộc tranh cãi gay gắt giữa những người thầy thuốc như vậy thật khó có thể thích hợp hơn và xác đáng hơn. Nghĩ đến Vêdan, người môn đồ này hỏi:
- Thưa giáo sư, ở Tây Ban Nha người ta cấm trích huyết cùng bên với chỗ đau có phải không ạ?
Các thầy thuốc Tây Ban Nha nổi tiếng chống đối mạnh mẽ những điều mà Phalôpiút bảo vệ. Ông nhún vai:
- Phải đấy. Theo như chỗ tôi biết, họ học hỏi một cách chậm chạp. Pie Bơrixông đã bị trục xuất khỏi trường Đại học Y khoa ở Pari cũng vì đã kiên quyết bảo vệ nguyên lý ấy.
Ăngtoan nêu vấn đề một cách tinh quái:
- Tuy nhiên, khi một kiến giải đã liên kết được những người danh tiếng như vậy thì kiến giải ấy phải đúng.
Phalôpiút mỉm cười:
- Có lẽ anh đã nêu ra một nguyên lý mới, một hệ luận. Anh sẽ phải viết thành sách đấy.
- Điều rủi ro là tôi không được khá về môn luận văn viết.
- Anh thích thể hiện bằng minh hoạ hơn phải không? Theo tôi biết thì môn vẽ được anh ưa chuộng.
Ăngtoan đỏ mặt:
- Tôi cho rằng một nhà cơ thể học phải có chút ít khả năng về môn này. Thưa giáo sư, ngài có nghĩ như thế không?
- Tất nhiên là có chứ. Anh nói hoàn toàn đúng, tôi cũng rất mong có tài năng ấy như anh. Và cũng đúng đã đến lúc anh phải công bố một điều gì đó. Đã đến lúc rồi! Điều đó sẽ rất có ích đối với anh khi tôi phải chỉ định người kế tục mình.
- Tôi cầu Chúa cho thời gian ấy còn lâu mới đến. Thưa giáo sư, trường đại học rất cần đến ngài.
Phalôpiút lắc đầu:
- Không anh ạ, không phải như thế đâu. Y học là một nghề cần những trí thức trẻ. Còn biết bao nhiêu và bao nhiêu điều phải học trước khi đưa ra giảng dạy cho nên rất cần đến những người thông minh, trẻ tuổi, đầy nhiệt tình. Hãy bắt tay vào việc đi. Bắt đầu viết cuốn sách của anh ngay từ bây giờ đi. Hay ít ra cũng là một chuyên đề. Tôi có thể đề tựa cho anh. – Ông quả quyết hứa. – Lời tựa ấy sẽ nói đến tầm quan trọng của tuổi trẻ.
Trong k giáo sư già diễn thuyết về đề tài quen thuộc ấy thì Ăngtoan nghĩ đến… điều khác. Anh nghĩ đến bức tranh treo trong phòng của mình ở tu viện, sắc đẹp ấy thuộc loại mà con mắt của nhà nghệ sĩ cũng như mắt chàng thanh niên đều chiêm ngưỡng. Phalôpiút ngắt quãng dòng mơ tưởng của anh:
- Anh có đồng ý rằng đấy là một đề tài tốt không?
- Tất nhiên ạ, – Ăngtoan ấp úng nói – Giáo sư nói rõ ràng là đúng.
- Thế ra anh không hề nghe tôi nói gì sao? – Phalôpiút phản đối và hơi bực mình.
Đỏ bừng mặt vì lúng túng. Ăngtoan thừa nhận rằng tâm trí anh đang vẩn vơ.
- Một tiểu thư xinh đẹp chăng? – Vị giáo sư già tinh quái hỏi.
Ăngtoan cực lực phản đối ngay:
- Ồ không phải như thế ạ! Tôi đã có ý định thụ giới…
- Nhưng theo như tôi biết thì anh chưa làm như thế. – Phalôpiút vội ngắt lời anh khi hai người rẽ vào góc phố, trường đại học lùi lại phía sau họ – Tôi không có ý thuyết phục anh từ bỏ dự định ấy, nhưng tôi cho rằng một thầy thuốc không cần phải tuyệt đối không biết đến những cám dỗ của da thịt, nếu anh muốn chữa được tốt các bệnh nảy sinh ra từ da thịt.
- Thưa giáo sư, tôi đã nghiên cứu về sự cám dỗ đối với các thánh.
- Cái đó không đúng như điều tôi đang suy nghĩ, – Phalôpiút lạnh lùng trả lời.
- Có phải đấy là một quan niệm mới không ạ?
- Đúng thế. Và có thể đem lại cho tôi những điều phiền phức từ phía Nhà thờ, dù ở ngay trong Cộng hoà Vơnidơ tự do và sáng suốt này. – Phalôpiút thừa nhận với một nụ cười mệt mỏi. – Thôi, đừng quan tâm đến lời nói dông dài của một lão già Ăngtoan ạ, hãy yên tâm đi theo con đường anh đã chọn, nếu đúng là sự lựa chọn ấy phù hợp với ý muốn của anh.
Đường đi của họ phải qua một trong những chiếc cầu cũ kĩ bằng gỗ bắc ngang qua dòng sông hẹp Bakigơliôn, một con sông nhỏ chảy ngoằn ngoèo xuyên qua thành phố. Lên đến giữa dốc cầu, Phalôpiút dừng lại để nhìn xuống phía dưới, dòng nước chậm chạp, đen ngòm, loáng dầu, đó đây nổi bồng bềnh một thứ rác rưởi gì đó, một nắm bọt xám xịt, vì con sông này đồng thời là một thứ mương thoát nước, nói cho đúng thì nó là một thứ cống. Về phía dưới một chút, một dòng nước chảy mỏng mảnh bắt nguồn từ con suối nhỏ ở sau những ngôi nhà trên cao đang rì rào, sủi bọt vượt qua cát, đá để nhập vào sông Bakigơliôn, nước của dòng nhỏ này trong suốt và long lanh ánh mặt trời.
- Nhìn xem kìa, – Phalôpiút kêu lên và giơ ngón tay chỉ – Hãy nhìn chỗ dòng nước nhỏ nhập vào dòng lớn.
Một vùng bán nguyệt nhỏ nước trong đã tìm được lối tiến vào chỗ nước đen bẩn của sông Bakigơliôn, hình như dòng nước trẻ trung, tươi mát đang cố đẩy dòng nước thối tha, bẩn thỉu, hôi hám đi để chiếm lấy dòng sông. Nhưng ý đồ ấy không có kết quả, sức cố gắng ấy bị thất bại vì vùng bán nguyệt nước trong chỉ loang ra được một thước, theo bán kính, trước khi chất tươi mát của nước suối bị môi trường nước thải tham lam vô độ kia hút hết, nuốt chửng đi. Nếu người khách nhỏ tươi vui ấy đã thêm cho sông Bakigơliôn một cái gì đó thì cũng chẳng còn gì nữa sau chỗ hai dòng nước tiếp xúc nhau mười bước.
- Thấy không anh – Phalôpiút buồn rầu nói. – Dòng nước lớn, đó làổng số kiến thức của chúng ta hiện nay, đang cáu bẩn bởi các sai lầm, bị nhiễm độc vì hoài nghi và dốt nát, kể cả sự cố chấp của những người không nhìn vào sự thực, dù sự thực ấy nổi bật lên trước mắt họ.
- Và dòng nước nhỏ, – Ăngtoan tiếp lời, – đó là tổng số những phát hiện mới của chúng ta, như phát hiện của ông Côlông chẳng hạn, phải không, thưa giáo sư?
- Tôi không hề nghĩ đến sự phát hiện ra Tân thế giới, – Phalôpiút lạnh lùng nói, – nhưng tôi nói đến những phát hiện của chính anh và của một vài trí tuệ năng động khác đã rót vào dòng sông kiến thức của loài người. Ăngtoan ạ, dòng nước trong sáng của tài năng con người thường không được tự do toả rộng, dòng chảy của nó bị những con đê chặn đứng làm cho kiệt sức. Vì thế dù cho nó có nhập được với dòng chính của kiến thức chung thì tác dụng của nó đã bị xoá bỏ trước rồi.
Ông chỉ tay về phía con sông Bakigơliôn nhơ bẩn đang chảy dưới cầu:
- Đừng cho phép sự việc như vậy đến với mình, anh ạ. Dù phải trả bằng giá nào cũng không cho phép như thế. Đừng để cho đà tiến của mình bị kìm hãm, đừng để cho nguồn nước của mình bị cạn khô.
Ông chia tay anh, qua sông là mỗi người rẽ một ngả.
- Chào anh.
- Xin chào giáo sư. – Ăngtoan lặp lại như máy và nhìn theo ông già đang cẩn thận bước xuống dốc cầu.
Phải chăng người thầy đã có ngụ ý khuyên anh phải dè chừng khi quyết định khoác áo tu sĩ? Ằngtoan tự hỏi mình khi anh rời cầu đi về phía tu viện. Đã bao nhiêu năm nay, từ lâu rồi, cha mẹ anh mong muốn để anh có thể theo đuổi việc học hành và tốt nghiệp về giáo luật ở Pađu, nhưng các cụ không hề phản đối khi anh hướng về ngành y. Vì rằng đa số các thầy thuốc nổi danh cũng là giáo sĩ, như các bậc thầy được ai nấy đều tôn kính là Girôlamô Cácđanô(7) và Têôphơrát Bôngbaxơtút vôn Hôhơnhaimơ, người đã chọn bí danh là Paraxen, vì ông không thừa nhận sự ngang hàng với bất cứ ai, ngoài nhà văn Xendut(8).
Ở Pađu, không có gì ngăn cản các giáo sĩ học tập, dù sự việc Vêdan nhất thiết cho rằng con người có mười hai cặp xương sườn – chứ không phải là mười ba cặp như Galiêng đã khẳng định và được Nhà thờ ủng hộ – đã làm cho Nhà thờ không hài lòng về ông. Ở những nơi khác của nước Ý và ở khắp Châu Âu, Ăngtoan biết rõ rằng không ở đâu tự do tư tưởng như ở Vơnidơ và khi không được giới tôn giáo tán thành là một điều đe doạ đáng sợ đối với những người không đồng tình với những đạo luật của Rôma. Cũng đã có lúc ở ngay Pađu, những người Giêduýt(9) cố làm cho sứt mẻ vấn đề tự do ngôn luận trong trường đại học bằng nhà trường riêng và hình thức giáo lý riêng của họ. Ý đồ của họ đã bị thất bại do sự chống đối dũng cảm của trường Đại học Y khoa và sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo trường nhân danh Hội đồng mười vị rất quyền thế ở Vơnidơ.
Khi còn là sinh viên, Ăngtoan đã nhiều lần choảng nhau với sinh viên trường Giêduýt. Anh vẫn chưa quên những cuộc đánh lộn hăng hái ấy, chưa quên nắm đấm chắc nịch của mình nện vào da thịt mềm nhẽo của họ, nỗi lo lắng của chiếc mũi đẫm máu và niềm hân hoan khi thoát khỏi tay bọn gác đang cố gắng nện văng mạng vào một anh chàng chịu báng nào đó.
Nhưng hành vi ấy không còn phù hợp với phẩm chất của anh hiện nay, cũng như với ý đồ khoác áo tu hành của anh, cho nên đã một thời gian anh chỉ qua lại trên con đường từ tu viện đến các lớp học của mình và chỉ rẽ ngang khi có người trong trường đại học bị ốm cần anh chăm sóc.
Ngoài Pađu và Vơnidơ, việc đi thăm bệnh nhân của thầy thuốc cũng như phương pháp điều trị của họ đều phải theo quy tắc rất chặt chẽ do Toà thánh lập ra coi như giáo lý, nếu không sẽ bị coi như theo tà giáo.
Toà án tôn giáo xuất hiện ở Tây Ban Nha đã thâm nhập vào nước Ý làm cho bất cứ ai không tuân theo quy cách cư xử đã đề ra lâm vào cảnh vô cùng nguy khốn. Người ta đã nói đến việc đưa Vêdan ra trước pháp luật và chỉ nhờ chuyến ra đi vội vã của ông mới cứu ông thoát khỏi giàn thiêu. Còn Misen Xécvê, tốt nghiệp ở Pađu và là một trong những thầy thuốc xuất sắc nhất của thời đại, thì đã bị hoả thiêu theo lệnh của tên tà giáo Canvanh đúng vào lúc Rôma cũng kết án anh. Anh đã chẳng xem xét một cách phê phán quan niệm thần học về Thần thánh hay sao?
Hơn nữa, anh đã đi tới mức dám tuyên bố rằng không có lỗ ở các vách ngăn của trái tim, khi Galiêng còn khẳng định như thế, – và máu chỉ chảy từ bên phải qua bên trái tim bằng một đường vòng qua phổi.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 3

Ăngtoan xua đuổi khỏi tâm trí mình những vấn đề mà Phalôpiút đã đề ra, anh lại qua sông Bakigơliôn, rẽ sang một con đường rộng hơn và rảo bước, y như một chàng si tình đến gặp người yêu. Qua một lối rẽ nữa anh đến quảng trường có pho tượng người kỵ sĩ oai nghiêm đứng sừng sững ở ngay trung tâm Pađu náo nhiệt. Mùi rau tươi ngon lành, sạch sẽ bốc lên từ khu chợ gần đấy. Không khí âm vang tiếng rao hàng của người trồng rau, người bán hàng rong, người bán rượu nho. Những con lừa chở các hũ rượu đầy giống như những con vật huyền thoại trong kinh thánh.
Trước mặt anh là những bức tường trắng toát đến chói mắt của toà thị chính, trụ sở của thành phố chư hầu, ngay bên cạnh là toà án, nơi mà hàng sáng vị quan toà mở cuộc họp trọng thể để giải quyết các việc xích mích và trừng phạt những ai dám xâm phạm đến sự oai nghiêm của Đất thánh.
Ăngtoan rảo bước qua bên kia quảng trường rộng, dài, bước đi qua quãng trống, dừng lại một giây để làm dấu thánh dưới bóng gác chuông của nhà thờ Thánh Mác, ngoặt vào lối rẽ cuối cùng, về đến tu viện, nơi anh đang ở.
Ở đây bóng râm dày đặc và thanh thản nhưng anh không dừng lại dù người đẫm mồ hôi vì đã đi nhanh. Anh đẩy cánh cửa gỗ sồi nặng nề và ngay lập tức bước sang một thế giới khác, một thế giới của yên tĩnh, của tươi mát, của bóng tối và suy tư. Tiếng ồn ào của thành phố bị chết lặng ngay dưới chân những bức tường cũ kỹ. Mọi ồn ào hình như lạc lõng trong khu nhà dành cho sự lặng lẽ chiêm ngưỡng lòng tư vi thần thánh và sự vinh quang của Chúa. Ăngtoan bất giác chậm bước lại, nhẹ chân đi dọc theo hành lang. Theo thói quen, chân anh đặt vào những vết mòn mà hàng ngàn đôi dép qua bao nhiêu năm đã mài lõm vào đá.
Một tu sĩ trẻ đi ngược lại phía anh mỉm cười chào:
- Thầy Ăngtôniô, xin chúc thầy bình yên.
- thầy bình yên, - Ăngtoan trả lời. Thấy người ấy muốn đứng lại để chuyện gẫu, anh nhẹ nhàng bước nhanh hơn và tiến vào thư viện đang mở cửa.
Mùi sách bụi bặm và ẩm mốc đón anh ngay trước cửa gian phòng trần lát xà ngang dày màu sẫm. Mùi gáy sách bằng da dê, mùi mực các bản thảo mà các tu sĩ đã tô màu tối hôm trước tạo cho gian phòng lớn yên tĩnh này một không khí đặc biệt. Ăngtoan đi qua gian phòng vào căn buồng riêng của mình, có cửa mở thông vào thư viện. Anh nhìn phía sau thấy không có ai bèn lén khoá cửa phòng – đây là điều cấm.
Vẫn như mọi khi, anh nín thở trước vẻ đẹp kỳ lạ của người trong bức tranh kê trên một chiếc giá gỗ thô sơ và chiếm cả bức tường. Tia mặt trời từ chiếc cửa sổ cao của căn phòng rọi sáng người phụ nữ lúc nàng đang rời chiếc vỏ ốc lớn. Hình thuyền đu đưa nhè nhẹ do nàng đang đưa bàn chân trần bước lên bãi cát bờ biển. Ấn tượng về sức sống và sự chuyển động mạnh vẽ vì cặp má của những thần biển đẩy thuyền vào bờ căng phồng gió. Đứng bên cạnh nữ chủ của mình, một người hầu gái ôm chiếc áo choàng dệt những bông hồng đỏ thắm mà nàng sắp choàng ngay lên tấm thân tuyệt mĩ để không một con mắt trần tục nào có thể chiêm ngưỡng vẻ khoả thân trinh khiết ấy.
Có người phụ nữ trần thế nào có được nhan sắc không một chút gì là trần thế này không nhỉ? Ăngtoan tự hỏi mình. Da thịt con người đã bao giờ toả sáng hài hoà với những màu sắc dịu dàng của bình minh như thế này chưa? Một suối tóc vàng như thế, chỉ có tiên mới kéo được thành sợi.
Điều mà anh hiểu biết về cơ thể con người, những bẩm năng nghệ sĩ của anh, tất cả đều nói với anh rằng trước mắt anh là sự hoàn hảo tuyệt đối của cơ thể con người. Đường thẳng, bình diện, đường cong, màu sắc, tất cả đều đạt tới một vẻ đẹp lí tưởng. Cái cổ mảnh dẻ và mềm mại đỡ lấy cái đầu nhỏ và duyên dáng. Đường cong của vai và hai cánh tay cũng hoàn hảo một cách tinh khiết như những ngón tay thanh tú của bàn tay phải đang che lên vú để tránh những cặp mắt sỗ sàng. Đường nét của cơ bắp ẩn dưới làn da đã tạo cho thân trên tròn trặn và mềm mại, bình diện dưới eo lưng hài hoà một cách tinh tế với cái duyên dáng của hai bên hông, với đường cong đầy đặn nhưng dịu dàng của hai đùi. Sự cân đối đến tuyệt mĩ của đầu gối và bắp chân đang ngưng đọng ở tư thế động được hoàn chỉnh bằng nét cong tao nhã của bàn chân nhỏ nhắn. Tất cả ở nàng đều là tinh hoa của sắc đẹp, một sắc đẹp mà chỉ một nghệ sĩ vô song hay bản thân tạo hoá mới đạt tới.
Ăngtoan nhanh nhẹn mở ngăn kéo chiếc bàn nhỏ kê sát giường ngủ rút ra tập giấy làm rơi ra những phác hoạ đùi, bắp chân, cánh tay hay là vai. Có những tờ bị xé ngang và những tờ chi chít những vệt bút chì gạch đậm, nói lên sự thất vọng của người mô phỏng, bất lực, làm méo mó cái sắc đẹp rất gần gũi nhưng hoàn toàn không với tới được.
Anh lại lấy một tờ giấy trắng, cầm thỏi than chì và mặc dù từng nét của bức tranh đã khắc sâu trong tâm trí anh đến nỗi có thể vẽ lại theo trí nhớ, anh vẫn nhìn bức tranh thật lâu và đinh ninh rằng vẽ không đạt.
Từ khi tìm thấy bức tranh trong một cuộn tranh ai đó bỏ ở trong nhàồ của tu viện, hàng trăm lần Ăngtoan đã thử mô phỏng lại bằng những phác hoạ cái sắc đẹp luôn luôn trốn lánh anh. Hàng trăm lần, anh đã phải rút lui, lòng đầy bực bội.
Lại một lần nữa, anh chăm chú nhìn bầu vú bên trái để trần. Anh thử ghi lại đường vòng dịu dàng và hoàn hảo, sự nở nang phù hợp, đầu núm vú nhô ra và bao quanh là một vùng tròn nhỏ sẫm màu hơn. Anh cầm thỏi than chì run run vì xúc động dữ dội, còn hơn sự xúc động tự nhiên thúc đẩy người nghệ sĩ vẽ bức tranh người đẹp ngay khi họ gặp. Trong khi anh thử lại bằng những đường nét – luôn lừa dối anh – sự tráng lệ về ánh sáng, bóng tối, đường cong, bình diện, cơ bắp và làn da thì một ý muốn khác, một nhu cầu sâu xa, kỳ lạ, ồn ào, đòi hỏi, rạo rực trong anh, về làn da thịt vẽ trên tranh, hình như chỉ cần chạm đầu ngón tay vào là anh có thể truyền vào đầy sức sống đang sẵn sàng tràn ra...
Cố ghìm sự vội vàng nóng nảy, anh phác những nét chì phóng khoáng làm hiện lên đường vòng quanh bầu vú trên giấy trắng. Nhưng khi muốn dùng những nét bóng nhẹ tạo các chi tiết, thể hiện cảm giác về khối lượng, gợi lên đường nổi, tay anh bỗng trở nên nặng trĩu và ngón tay cứng đờ. Lầm lì, nghiêm chỉnh anh cố vẽ tiếp, lại xoá đi, vẽ lại để rồi lại xoá đi và cuối cùng, anh kêu lên đầy thất vọng. Xé đôi tờ giấy, giận dữ và buồn rầu về sự bất lực của mình, anh ném thỏi than chì vào tường và hằn học nhìn nó tan thành bột đen rơi trên sàn…

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 4

Ăngtoan ăn tối tại phòng ăn lớn của tu viện. Trên một chiếc bệ đặt bàn ăn dành cho tu viện trưởng và những chức sắc khác. Còn Ăngtoan, anh khiêm tốn ngồi ở bàn những người giúp việc của tu viện, ở đầu kia phòng ăn. Sau này, khi anh đã thụ giới, anh sẽ được ngồi ở chiếc bàn kê giữa phòng. Khi anh được lên chức giáo sư chính thức về giải phẫu học ở Pađu, nếu anh vẫn ở tu viện, anh sẽ được ngồi vào bàn ăn của những chức sắc, như thế mới xứng đáng với vị trí cao của một giáo sư đại học.
Chiều nay ghế của tu viện trưởng vẫn còn trống như một tuần nay. Cha Mariô Belacmi, người phụ trách cộng đồng này, có thể sẽ không bao giờ ngồi ở ghế ấy nữa. Bệnh phù thũng cộng với chứng suy tim – đã bị mỏi mệt sau nhiều năm thoả mãn thoải mái các đòi hỏi của một cơ thể to béo – đang âm mưu đưa vị tu viện trưởng ra khỏi cuộc sống thể chất, dù rằng thầy thuốc của người đã cố làm chậm cái kết thúc bất hạnh ấy.
Ăngtoan rầu rĩ nhìn bát xúp đậu đặc sánh. Thông thường, anh ăn ngấu nghiến, nhưng gần đây anh cảm thấy kém ngon. Anh dùng thìa vào món súp, nếm rồi đẩy bát ra. Chung quanh anh, các người giúp việc cho tu viện đáng lấy cùi bánh mì đen hăm hở quệt sạch nước súp dính thành bát. Sau đó người phục vụ mang ra các đĩa bằng gỗ đầy món thịt cừu quay mà người ăn sẽ dùng tay xé để ăn – vì dĩa và dao chỉ được dùng ở bàn ăn của người quý tộc. Họ chuyền tay nhau những hũ nhỏ rượu nho hơi chua và nhẹ. Ở bàn ăn của tu viện trưởng rượu nho chắc phải là loại Made thanh lịch nếu không là loại Poóc-tô hảo hạng. Các vị quyền cao chức trọng của giới tăng lữ cho rằng không có lí do gì buộc họ phải từ chối những thú vui của bàn ăn.
Sau bữa ăn, tu sĩ và thầy dòng giúp việc nhà thờ xếp thành hàng dài đi đến giáo đường cầu kinh buổi tối. Ăngtoan nối bước họ. Khi anh đi qua nhà ăn, cha Phêlíp Xăngtốt, hiện là trợ lý của tu viện trưởng cai quản tu viện cũng vừa bước xuống vừa lau cặp môi mỏng bằng chiếc khăn vải rất sang.
- Xin chào cha – Ăngtoan cúi chào.
- Cầu chúa ban phúc cho anh, Ăngtôniô, – Người mục sư nói – Ngón tay anh thế nào?
- Ơn chúa, đã gần khỏi.
- Nếu vậy thì anh có thể đến thăm bệnh cho Đức Cha tối hôm nay chứ?
- Thưa vâng. Tôi cũng định đến chỗ ngài ngay sau khi cầu kinh.
- Anh sẽ được miễn đọc kinh – cha Philíp nói. – Cha Mariô chiều nay cảm thấy rất khó thở.
Giọng nói tỏ vẻ quan tâm đúng mức, nhưng Ăngtoan không nhìn thấy trong ánh mắt lạnh lùng của vị phó tu viện một chút thương xót gì đối với cấp trên của ông ta.
- Có thể tình trạng ứ huyết lại tăng lên. – Ăngtoan nói.
Tuy đã được trích huyết thường xuyên, nhưng từ mấy tháng nay tu viện trưởng vẫn bị ứ huyết, đến nỗi thở khó khăn và gần như nằm liệt giường.
- Tôi cũng chắc như thế. – cha Philíp đồng ý.
- Tôi đi lấy dao mổ và xin gặp lại cha ở phòng của ngài.
Cha Mariô Belacmi tất nhiên là không ở trong các khu vực tồi tàn của cộng đồng này. Ăngtoan đi theo một người giúp việc có bộ mặt xấc xược và bước trên một tấm thảm lịch sự khi qua phòng họp đầy đồ đạc sang trọng, nơi tu viện trưởng thường giải quyết các công việc của nhà tu. Ăngtoan đến một phòng ngủ lớn kề ngay đấy. Cha Philíp Xăngtốt gầy gò trong bộ áo trắng muốt của dòng Đôminich, đứng ở phía cuối giường.
Chỉ cái giường đồ sộ của tu viện trưởng cũng to bằng cả căn phòng của Ăngtoan, vải trải giường đắt tiền có thêu các sự tích tôn giáo bằng chỉ lam và kim tuyến. Trên giường đầy gối dài, gối ngắn. Một chiếc bàn tròn chạm trổ bằng gỗ phương đông quý vô giá, đầy chai, lọ, hũ chứng minh rằng Đức Cha chỉ tin tưởng có giới hạn vào đơn của thầy thuốc của ngài, còn ngài dùng thuốc theo ý muốn, uống mọi thứ mà ngài hi vọng khỏi bệnh.
Cha Belacmi là một người to lớn, hai má xệ rung rung và vầng trán nặng nề làm cho Người giống như một khối thịt dày hiền hậu. Hai gò má húp híp với những tia máu đỏ sẫm tương phản với nước da ốm yếu xanh xạm. Đôi môi sưng phồng xám như chì. Mạch máu trên trán nổi hằn lên, tĩnh mạch ở bàn tay cũng vậy, hai cánh tay đầy lông hiện rõ dưới lần vải mịn và cửa tay áo ngủ đính đăng ten.
Trong gian phòng rộng chỉ nghe thấy tiếng thở khó khăn, khò khè, nặng nề của người bệnh. Ánh mắt của Người đầy lo lắng, rất xa cách với sự tiếp nhận tự nguyện và hoàn toàn ý muốn của Chúa mà Người thường thuyết giáo một cách hùng hồn trên bục giảng. Từ chiều sâu của lồng ngực vang ra một thứ tiếng lép bép xen với tiếng rít gió. Người ngồi trên giường, thân trên gần như thẳng vì được đệm bằng một đống gối.
Ăngtoan quỳ xuống cạnh giường, những ngón tay sưng vù của tu viện trưởng đặt nhẹ lên tóc anh, ban phúc một cách lơ đãng. Người thanh niên đứng lên và khẩn trương khám cho người bệnh. Bệnh phù thũng thể hiện rất rõ ràng: bụng phồng, chân to gấp đôi lúc bình thường làm cho da xanh xao că bóng, những triệu chứng ấy chứng tỏ rằng việc chẩn đoán không nhầm. Khi Ăngtoan ấn vào mắt cá chân của bệnh nhân, đầu ngón tay anh lút qua thịt mềm chạm vào khớp xương, vết lõm còn trông thấy khá lâu sau khi ấn.
Mỗi ngày Đức Cha hô hấp càng nặng nề hơn, mỗi ngày thân thể người càng phù nề hơn.
- Bác sĩ thấy thế nào, bác sĩ Xecvêtut? – Cha Mariô hỏi.
- Bệnh phù thũng rất nghiêm trọng. – Ăngtoan nói một cách khéo léo – Nhưng tôi nghĩ rằng trích huyết sẽ làm cho Đức Cha nhẹ nhàng hơn đấy ạ.
- Trích huyết! – Cha Mariô nóng nảy kêu lên – Trích huyết ư? Anh không thể làm cách gì khác trích huyết hay sao?
Ăngtoan biết rõ rằng Đức Cha ác cảm với dao mổ. Anh kín đáo gợi ý:
- Nhưng kết quả là nó sẽ làm lui bệnh phần nào.
- Vậy thì làm đi, – tu viện trưởng rên rỉ – Làm đi, nhưng nhẹ tay thôi, anh bạn ạ, nhẹ tay thôi nhé.
- Tôi đã mài một lưỡi dao dành để dùng riêng cho Đức Cha: đau ít và nhẹ nhàng thôi ạ.
Ăngtoan mở hộ đồ. Mắt của tu viện trưởng sáng lên:
- Tốt lắm! Được đấy!
Ăngtoan trải dưới khuỷu tay người bệnh một chiếc khăn to, vén tay áo ngủ lên để trần cả cánh tay trái và đặt gần khuỷu tay một chiếc bát bằng đá mã não.
Anh chọn một lưỡi dao cong bằng thép Đama tốt nhất, bén như lưỡi dao cạo. Mũi dao hẹp và mỏng, hơi cong, không to hơn chiếc kim, chắc chắn sẽ không thô bạo như lưỡi dao thẳng mà nhiều thầy thuốc sử dụng. Bàn tay trái anh nắm lấy cánh tay của tu viện trưởng và xiết mạnh cho đến khi các tĩnh mạch nổi phồng lên gần như muốn vỡ. Tu viện trưởng nghiến răng, bắp thịt căng ra, rùng mình vì sợ đau.
Rất nhanh, Ăngtoan đâm mũi dao qua da và thành tĩnh mạch, ngay tức thì, một dòng máu đen vọt ra và chảy vào bát. Tu viện trưởng thở ra một hơi dài dễ chịu và nhìn thứ chất lỏng sẫm màu đang tăng dần trong bát.
- Ta là cái gì đây nhỉ? – Người lẩm bẩm nói – Một xưởng chế tạo máu ư?
- Với bệnh phù thũng thì đúng như thế ạ, – Người thầy thuốc giải thích. – Máu sản xuất ra nhiều đến nỗi không lưu thông kịp, sau khi rút ra một số lượng nào đó, tim bớt nặng nề ngay.
- Anh nói đúng, – tu viện trưởng thừa nhận – Ta cảm thấy khá hơn rồi đấy.
Thông thường, Ăngtoan dừng lại sau khi máu chảy được nửa bát, nhưng nhận thấy tu viện trưởng đã lâm vào tình trạng tuyệt vọng nên anh cho chảy thêm cho đầy bát, như vậy là đến một panh(12) máu và còn hơn thế nữa.
Không còn nghi ngờ gì nữa: trích huyết đã làm cho tình hình khá hẳn lên: cha Mariô thở bớt khó nhọc, mạch máu trên mặt và cánh tay Người bớt căng phồng, tiếng lép bép từ phổi đưa ra giảm nhẹ gần như mất hẳn.
Cha Phêlíp Xăngtốt xác nhận điều đó và nói một cách nhẹ nhàng thành kính:
- Không còn nghi ngờ gì nữa, Đức Chúa đã vui lòng thực hiện một phép lạ qua bàn tay của người thầy thuốc trẻ tuổi của chúng ta.
Khi bắt đầu trích huyết, vị phó tu viện đã trám xuống phía cuối giường, ngoài tầm những vệt bắn bất thần có thể làm bẩn chiếc áo trắng tinh đang bận.
- Đúng thế! – Tu viện trưởng nói và làm dấu.
Ăngtoan có ý nghĩa riêng của anh về cách thức và thời gian kéo dài của phép lạ này. Anh cúi đầu nhận thêm sự ban phúc của bề trên và thu gọn dụng cụ trước khi rời căn phòng.
- Cha, tôi nghĩ rằng trích huyết sẽ giúp cho người ngủ được, – anh nói. – Nhưng để đảm bảo được chắc chắn hơn sự nghỉ ngơi cần thiết ấy, tôi xin khuyên người dùng ngay rượu nho nóng, có thể nóng bỏng cũng được.
Mắt cha Mariô hơi sáng lên: Người ưa rượu nho dưới mọi hình thức, nhưng có người đã khuyên không nên dùng trong tình hình hiện tại. Người nghĩ rằng anh thầy thuốc trẻ tuổi này thực sự là người hiểu biết và gọi người hầu sai sửa soạn thứ rượu ấy.
Cha Phêlíp tiễn Ăngtoan ra ngoài phòng.
- Một việc làm tốt như vậy xứng đáng được khen thưởng, – ông vui vẻ nói.
Ăngtoan đang vội trở về phòng với bức tranh của mình, nên từ chối.
- Thôi, thôi! Đừng khiêm tốn nữa. Tôi biết anh thích Made và tôi có mấy điều muốn hỏi anh.
Ăngtoan đành theo cha Phêlíp đến nơi ông ta ở, bài trí tuy không sang trọng như phòng của tu viện trưởng, nhưng cũng rất lịch sự. Chiều nay, cha Phêlíp có vẻ vui tính. Ông rót hai cốc đầy thứ rượu nho đặc biệt danh để dùng riêng và đặt xuống bàn một chiếc đĩa bằng bạc đựng đầy bánh ngọt. Ăngtoan chua chát tự hỏi: phải chăng sự vui vẻ này xuất phát từ tình hình gần như chắc chắn là cái chết khó lòng tránh thoát của tu viện trưởng sẽ đưa ông ta, Xăngtốt lên đứng đầu tu viện?
Ăngtoan không có một chút thiện cảm riêng nào với người tu viện phó gầy gò này.
- Thật đáng buồn, tình trạng của Đức Cha ấy mà, – cha Phêlíp bình luận và ngồi thoải mái trong chiếc ghế dựa lót nệm. – Cách đây bốn tuần lễ tôi đã gửi một bức thư cho họ hàng của người ở Phlôrăngxơ. Anh phỏng đoán xem người có thể sống được bao lâu nữa.
- Không thể nói chắc chắn được ạ. Nhưng không lâu nữa, thật đáng tiếc!
- Anh có tin rằng trích huyết sẽ làm cho người thường xuyên khá lên không?
- Thường xuyên ư? Chắc chắn là không được, – Ăngtoan lắc đầu nói. – Tôi chưa bao giờ thấy chứng phù thũng như vậy bình phục cả!
- Tôi cũng vậy
Cha Phêlíp trầm ngâm nhấm nháp rượu nho.
- Tôi thấy anh trích huyết ở tay trái của người. Anh có thể cho tôi biết tại sao không?
- Tim ở về bên trái…
- Đồng ý. Nhưng điều thiết yếu của căn bệnh hình như ở phổi. Người thở khó khăn…
- Đây là một vấn đề chưa rõ ràng, – Ăngtoan thừa nhận.
Anh cũng đã ngạc nhiên về việc trích máu ở cánh tay hình như làm giảm nhẹ tình hình phù phổi và anh đang tìm hiểu vấn đề ấy. Men rượu đã kích thích suy nghĩ của anh. Anh trầm ngâm nói tiếp.
- Có lẽ có sự liên quan nào đó giữa phổi và tuần hoàn?
- Trong quá trình mổ xẻ, anh có phát hiện được điều gì làm anh suy nghĩ như thế không?
- Thưa không. Nhưng tôi nhận thấy rằng trong những trường hợp tương tự, tim to lên một cách khác thường và nhất là tâm thất trái.
- Một quan sát lí thú đấy, – cha Phêlíp nói. – Anh ngờ rằng có thể có sự giao lưu phải không?
Ăngtoan lật đi lật lại vấn đề trong đầu, bỗng nhiên ánh sáng bừng lên như một đám mây phủ vừa bay qua. Câu trả lời rất đơn giản, đơn giản một cách kỳ lạ, đến với anh như bật ra từ một sự va chạm bất thình lình, nên anh đã vô tình kêu lên:
- Vậy thì Misen có lẽ đúng rồi!
Trong khi hào hứng vì vấn đề được khám phá, anh đã quên rằng anh không ngồi một mình.
- Misen nàoCha Phêlíp vội vàng hỏi.
Ăngtoan ngay lập tức tỏ ra cảnh giác. Anh kêu lên do vô tình, nhưng đã phạm một sai lầm vì sự phát hiện chân lí.
- Tôi nói đến Misen Xécvê, – anh thận trọng giải thích – Trước đây anh ấy là nhà giải phẫu học ở Pađu. Và, – Ăngtoan nói thêm như vừa nghĩ đến, – anh ấy là người bà con họ xa của tôi.
- Tại sao anh nói có lẽ anh ta nói đúng?
Câu hỏi trực tiếp vào vấn đề làm Ăngtoan bối rối. Anh biết rõ cha Phêlíp khi đã nắm được một ý nghĩ nào là y như chồn săn thỏ, như mèo săn chuột.
- Tôi nghĩ đến học thuyết của anh ấy về sinh hoạt tổ thâm nhập cơ thể, – anh nói.
- Ồ, sinh hoạt tổ à?
Mũi của ông tu viện phó hít không khí giống như mũi con chó đánh hơi tìm dấu vết. Đây là một vấn đề có thể có đôi chút liên quan đến thần học, điều ông hết sức say mê.
- Anh nói thêm nữa đi.
Ăngtoan nặn óc nghĩ nhưng không tìm được lời thích hợp để sửa lại sự vụng dại của mình. Trong lúc thất vọng, anh đâm liều:
- Có lẽ tôi nhớ lại được nguyên văn, như Xécvê đã viết. Điều đó có thể gần như thế này: sinh hoạt tổ được tạo ra do không khí hít vào phổi hoà lẫn với máu làm cho máu từ tâm thất phải đưa vào được tinh khiết lên rồi chảy qua tâm thất trái.
Người mục sư cau mày và xoa chiếc cằm nhọn:
- Xem nào, – ông ta thong thả nói, – theo Galiêng, các văn phẩm của ông đã được Đức Mẹ Thánh Đường của chúng ta tán thành, thì các tâm thất của tim là những căn buồng bằng cơ bắp vốn thường co bóp khi máu duy trì trong các mạch máu một hoạt động qua lại thường xuyên. Galiêng cũng tuyên bố rằng máu vào tim do các tĩnh mạch lớn và thoát ra bằng các lỗ thủng ở thứ vách gọi là vách ngăn, tách riêng bên trái và bên phải tim, rồi vào các động mạch. Sự việc đúng như thế có phải không?
Ông có vẻ say sưa nói với những kiến thức về y học của mình.
- Học thuyết của Galiêng đúng như thế. – Ăngtoan thừa nhận, – nhưng Xécvê không xác nhận sự tồn tại của các lỗ thủng ở giữa bên phải và bên trái tim.
- Anh muốn bác lại Galiêng à?
Để tỏ ý rằng như vậy có thể là tà giáo, tiếng của cha Phêlíp lạnh lùng hẳn đi.
Ăngtoan cố bắt trí nhớ của mình tìm ra các công thức chính xác.
- Đây là điều anh ấy nói về vấn đề máu tuần hoàn qua phổi và tôi nghĩ rằng điều ấy giải thích bệnh phù ta đã khám phá ra trong trường hợp của cha Mariô.
Trước khi Phêlíp kịp tỏ ý kiến phản đối, Ăngtoan đã đọc tiếp những câu rất quen thuộc với anh:
“Sự giao lưu giữa các tâm thất không thực hiện qua vách ngăn giữa tim, dòng máu được dẫn dắt một cách tuyệt vời bằng một đường vòng dài, từ tâm thất phải qua phổi, phổi tác động và máu tốt đến nỗi máu lấy lại màu đỏ và đi vào tĩnh mạch phổi. Ở đây, nhịp bóp của tim sẽ hút máu vào tâm thất trái”
- Tôi thấy hình như anh hiểu biết sâu về học thuyết này. Thật vậy, – cha Phêlíp nói giọng gắt gao, – dù rằng học thuyết ấy mâu thuẫn với bậc thầy của anh là Galiêng.
- Tôi là nhà giải phẫu học, – Ăngtoan đáp lại, – và vì vậy tôi nghiên cứu tất cả những gì liên quan đến cơ thể con người.
- Tuy nhiên, Nhà thờ không thừa nhận một học thuyết nào đối lập với Galiêng.
- Nhưng cha đã thấy rằng các tĩnh mạchơ thể và phổi đều bị sung huyết, điều đó chỉ có thể giải thích bằng việc máu chảy không được đẩy ra thích đáng.
- Có thể, – cha Phêlíp nói, vẻ ương ngạnh hiện lên nét mặt. – Nhưng rất có thể có một cách giải thích khác.
Ăngtoan tiếp:
- Và nếu đúng như thế thì không thể có lỗ thủng ở trong tim và sự lưu thông giữa các ngăn, vì nếu có như vậy thì máu thừa sẽ tự động thoát vào tĩnh mạch. Còn như cách diễn biến của sự việc hiện nay, máu thừa trong cơ thể cha Mariô bị đẩy vào phổi, và từ đấy không lưu thông đi, cho nên đã tạo ra bệnh phù ở nơi này. Vâng. Điều đó giải thích được tất cả, hợp luân lí và đầy đủ.
- Galiêng phán đoán theo cách khác, – cha Phêlíp phản đối vẻ cố chấp.
- Hãy để mặc kệ Galiêng! Ăngtoan kêu lên, bực bội vì có sự ngu xuẩn đến như vậy. – Vêdan đã nhiều lần nêu rõ sai lầm của ông ta rồi.
Cha Phêlíp đỏ mặt lên vì giận dữ. Ông gay gắt nói:
- Anh hãy giữ gìn lời nói của anh, bác sĩ ạ. Đức Mẹ Thánh Đường của chúng ta ủng hộ Galiêng. Điều đó đủ cho anh hiểu rồi đấy.
- Nhưng Xécvê…
- Xécvê à? Ma qu…
Người mục sư ngừng lại không thốt hết lời chửi thề. Trong đôi mắt xanh và lạnh lùng của ông bỗng loé lên một ánh sáng quỷ quyệt.
- Xécvê à? Anh muốn nói Misen, hay Misaen, hay Mighen Xecvêtut(13)?
- Vâng.
- Anh có nói với tôi rằng anh ta là bà con với anh, phải không?
- Bà con họ xa. Anh em họ, đại loại như thế.
Ăngtoan ấp úng vì anh không quen nói khác sự thật.
- Phải chăng đó chính là cái anh Misen Xécvê, Misaen Xecvêtut, người đã bị hoả thiêu như một tên tà giáo?
Lúc này Ăngtoan tái mặt.
- Vâng. Nhưng do Giăng Canvanh, thưa cha.
Cha Phêlíp ngoan cố lắc đầu.
- Nếu tôi có trí nhớ tốt thì anh ta đã bị cả Đức Mẹ Thánh Đường của chúng ta kết tội là tà giáo?
- Đó là toà án tôn giáo.
Cha Phêlíp nhún vai:
- Thì cũng như vậy. Anh đã biết tất cả sự việc ấy, và các phát hiện trong lĩnh vực y học?
Mắt của cha Phêlíp rực cháy một ánh lửa cuồng tín, ông xỉa ngón tay xương xẩu gần tận mặt Ăngtoan:
- Chỉ nhắc lại những lời nói của một tên bị kết tội tà giáo cũng đã bị cấm rồi. Cấm cả đọc bất cứ một văn phẩm nào của hắn.
Ông cố bình tĩnh lại và uống một hớp rượu nho.
- Tôi tin rằng anh mắc lỗi do sơ suất, – Một lúc sau ông nói như vậy. – Đã có biết bao nhiêu người trẻ tuổi mắc phải sự việc tương tự như thế. Nhưng bây giờ anh đã được báo trước rồi đấy. Vậy thì đừng có đọc hay là nghĩ đến những lời nói của tên Xecvêtut, tên tà giáo ấy! Đừng bao giờ cả!
Ăngtoan định phản đối, nhưng cha Phêlíp giơ tay lên, báo cho anh biết là đừng nói thêm nữa.
- Anh hãy đến giáo đường ngay. Cầu xin Đức Chúa của chúng ta tha thứ cho anh. Cầu chúa xoá bỏ trong ký ức và tâm hồn anh những lời nói bị ngăn cấm và hãy nhớ rằng văn phẩm của tà giáo không thể có chỗ đứng trong khoa học về con người...
- Nhưng thưa cha...
- Đừng lạm dụng lòng nhẫn nại của tôi, ông Ăngtôniô ạ. Tôi thực đã rất rộng lượng, vì rằng nhiều người đã bị kết án do những tội còn nhẹ hơn tội của ông. Ông hãy đi đi. Và phải sám hối ngay lập tức đi.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 5

Toường, với ánh sáng mờ mờ đang lặng lẽ, yên tĩnh và êm ả. Nhưng không có sự yên tĩnh và êm at nào trong lòng Ăngtoan trong khi anh quỳ gối dưới chân bàn thờ.
Ở phía trên mái tóc nâu của anh, Đức Thánh Mẹ bế Đức Chúa Hài Đồng trong tay mỉm cười thương xót anh. Nhưng anh biết rằng sự buộc tội của cho Phêlíp không bao hàm một chút xót thương nào. Và anh tự hỏi rằng những người kết án hỏa thiêu Misen Xécvê có cảm thấy thương xót chút nào không. Lần đầu tiên trong đời anh, Ăngtoan bắt đầu nghi ngờ tôn giáo của mình, lòng tin của mình và sự ngờ vực ấy làm anh nao núng tận đáy lòng.
Những lời quen thuộc từ miệng tuôn ra như máy, do thói quen, trong khi tư tưởng của anh là chỗ xoáy của những luồng nước đang sôi sục: - Lạy Đức Mẹ Maria đầy nhân từ, xin hãy ban phước lành…
Anh đã mắc tội như thế nào nhỉ? Phần luận lý? Óc khoa học của anh bướng bỉnh đặt câu hỏi và tìm câu trả lời. Như thế nào nhỉ? Do thừa nhận chân lý chăng? Do gắn bó với chân lý chăng? Vì như vậy mà Vêdan đã là người tà giáo! Rồi Phalốp nữa! Và cả một chòm thất tinh những con người mà trí thông minh và tính táo bạo đã mở ra những triển vọng mới cho sự hiểu biết về con người. Nếu anh tiếp thu lời tuyên án của cha Phêlíp, nếu anh thừa nhận rằng mọi xác nhận trái với những lời nói của Arixtốt và của Galiêng đều thuộc về tà giáo thì làm thế nào để có thể học tập được hàng ngàn sự việc mà trí tuệ của anh đang khát khao hiểu biết?
- Lạy Đức Thánh Mẫu, lạy Chúa, xin hãy tha thứ cho tội lỗi của con…
Trong khi miệng anh đọc lên những câu kinh theo thói quen thì tâm trí anh càng nghĩ đến vấn đề bị cấm đoán nhiều hơn và cố đánh giá tầm quan trọng cả sự phát hiện liên quan đến tuần hoàn của máu trong phổi. Sự hiển nhiên do riêng cơ thể của cha Mariô cung cấp để làm sáng tỏ vấn đề này. Điều hiển nhiên ấy lại do một cơ thể đã cống hiến cho sự phụng sự Chúa cung cấp lại coi là tà giáo được? Các đạo luật và các điều cấm đoán của quyền lực tôn giáo có thể nào thay đổi những sự thực trong cơ thể con người? Làm sao chúng có thể biến những điều xác thực về cơ thể như mạch máu, máu chảy bên trong đó, những điều mà con dao mổ của anh phơi bày, thành điều giả hay không? Như vậy thì cũng như phủ nhận các tuần trăng, vị trí của các vì sao, chân lý bất di bất dịch của các định lý của Ơcơlít hay là mưa rơi từ trên trời xuồng. Luân lý nói với anh rằng sự thực là sự thực, dù miệng ai nói ra cũng vậy. Nhưng giáo lý đảm bảo một cách quả quyết rằng không phải như thế. Và nhà thờ, để củng cố giáo lý, đã đi đến chỗ thiêu cháy trên giàn lửa những người nào không được họ tán đồng mà lại công bố những sự thực vật chất và có thể kiểm tra được. Chính vì thế mà Misen Xécvê đã bị thiêu trên giàn lửa vào buổi sáng tháng Mười ấy, mười năm trước đây… Misaen Xecvêtut… Misen Xécvê… anh ruột của anh!
… Bây giờ và đến giờ lâm chung của chúng con… Tiếng anh im bặt, nhưng tâm trí anh vẫn tiếp tục hoạt động. “Giờ lâm chung của chúng con” …Anh như nhìn thấy mình cùng với cha lang đang bước loạng choạng trên những mỏm đá ở eo biển, trên đường đi Thuỵ Sĩ, vào buổi sáng mùa thu lạng lẽo ấy. Người gầy rộc đi vì mệt nhọc và nỗi buồn vô tận nung nấu trong lòng người cha đã dựa vào vai anh, và tìm ở anh nguồn nương tựa… Là một chàng trai mười lăm tuổi, khỏe mạnh, nghiêm nghị hơn lứa tuổi, đã biết suy tư, vậy mà anh vẫn chưa hiểu nổi tấm bi kịch vô biên mà cả hai cha con chỉ được báo tin một cách đơn giản trong làng quê của họ, ở giữa những quả núi vùng Bắc Ý.
Mới hôm trước đây, cha anh còn tràn ngập một niềm kiêu hãnh nông nổi vì ông là cha của một nhà bác học nổi danh, Misen Xécvê, người thầy thuốc được ngưỡng mộ trong rất nhiều thành phố. Thứ bảy tuần trước, khi vui vẻ uống rượu với bạn bè, mọi người đã nghe ông khoe thành tích khoa học của con trai cả của ông, người anh mà Ăngtoan ít gặp và cũng không nhớ rõ lắm nữa. Các vua chúa đã chăm chú nghe những điều Misen nói. Các phòng lớn ở các trường đại học chật ních người, khi anh thuyết trình về khoa học của ngành y, về giải phẫu học, về toán học hay gần đây nhất là về thần học.
Sau đây mấy hôm, một tin đồn khủng khiếp đã truyền đến làng miền núi của họ. Misen đã dám nghi ngờ giáo lý của Đấng ba ngôi và về sự vĩnh hằng của Đức Chúa. Tuy còn chưa biết đích xác rằng điều đó có ý nghĩa như thế nào, nhưng Ăngtoan đã mặc cảm thấy học thuyết ấy trực tiếp đe doạ nền tảng của đạo Tin lành và đạo Gia tô, và như thế sẽ bị coi là tà giáo.
Misen Xécvê bị cầm tù ở Giơnenơ đã hai tháng, vụ án của anh sắp kết thúc khi những tiếng vang đầu tiên của thảm kịch này lan đến gia đình anh. Misen không gửi thư mà dư luận công chúng đã thông báo cho gia đình Xécvê biết. Chỉ một ngày mà người cha, vốn khỏe mạnh đã thành một bộ khung trống rỗng, rã rời. Đem theo người con trai thứ hai, ông lập tức tiến hành chuyến đi gian khổ về phương Bắc.
Hai cha con quá chậm nên không giúp gì được cho Misen Xécvê; thực ra không một ai trên thế giới này và vào bất cứ lúc nào, có thể giúp đỡ được anh, vì anh kiên quyết bảo vệ những lời anh đã nói và viết, ngay cả khi anh biết rõ số phận đang chờ đợi anh.
Khi Ăngtoan và cha anh thất thể mệt nhọc, ra khỏi eo núi đi vào làng Sampen thì ở đó đang diễn ra lễ rước của giáo hội. Trong không khí mát lạnh của sáng tháng Mười, ánh sáng của chiếc áo chùng trắng (áo người đàn ông gầy gò đi đầu thêu vàng nặng trĩu) làm cho cậu con trai gần lóa mắt “Canvanh đấy” những người chung quanh cậu thì thầm trong khi họ cố chen vai thích cánh để vượt lên hàng đầu của những kẻ tò mò. Nếu lòng tôn kính và vị nể làm cho tiếng nói hạ thấp xuống thì nối lo sợ rõ rệt, lộ ra trong nhiều khóe mắt, vì Giăng Canvanh, như một ác thần, đánh gục không ngần ngại bất cứ ai dám nêu thành nghi vấn chân lý của giao thuyết mà ông ta diễn giảng hoặc về quyền thế của vị Chúa trời mà tự ông ta coi như người đại diện trên trái đất.
Phía sau Canvanh, đội quân những người quan trọng của Tân giáo tiến bước, áo họ mầu sẫm, điều đó không có gì đáng nói, vì rằng nơi này không phải là chỗ của các màu sắc tươi vui và các trang trí đắt tiền của nghi lễ Gia tô giáo. Các tin đồ Tân giáo và đặc biệt là giáo phái Thuỵ Sĩ khó tính, cứng nhắc tán thưởng sự giản dị và khắc khổ, trong đức tin cũng như trong y phục.
Ăngtoan nghe tiếng cha rên rỉ bên anh, anh sám người ồn ào, đông đúc, vội vã, đã xô đẩy làm ông bị thương. Nhưng rồi ông hiểu rõ.
Đằng sau các mục sư, sau các vị có chức quyền quan trọng và lâu đời tạo thành đội quân thứ hai của đám rước, một người đàn ông đang đi một mình. Anh gầy kinh khủng, hốc hác đến nỗi gần như trông thấu qua cơ thể được và trong thời gian hai tháng của vụ án, tóc anh gần như bạc trắng nhưng gương mặt vẫn trẻ trung. Anh bước đi một cách rất kiêu hãnh, đầu ngẩng cao, cặp mắt rực lửa nhìn thẳng về phía trước, một nơi rất xa, có lẽ anh nhìn về quả đồi ở cuối chân trời và trên ngọn đồi ấy đã chất đầy củi khô để lát nữa...
Ăngtoan sẽ không nhận ra anh mình nếu không bắt gặp cặp mắt của anh ấy, anh không thể nhận nhầm cái nhìn nóng bỏng, linh cảm ấy được.
- Mighen!… Mighen!
Ăngtoan nghe thấy tiếng kêu nghẹn ngào của cha mình. Mighen là tên mà người con trai cả đã được gọi trong suốt thời thơ ấu, thời gian ấy trôi qua ở miền Đông Tây Ban Nha.
Người đàn ông gầy gò không cần quay lại. Ăngtoan cũng trông thấy cặp mắt rực cháy ấy đã dừng lại ở anh một lát, dù không lộ ra dấu hiệu quen biết nào. Do sự cảm thông trong tư tưởng, Ăngtoan bỗng cảm thấy rất gần gũi người anh mà anh hiểu còn rất ít nhưng anh biết rõ ràng người đang đi qua ấy lo cho sự an toàn của hai cha con anh. Tai vạ sẽ đến với Ăngtoan và cha anh nếu có kẻ nào đó đoán được rằng hai người là người nhà của tên tà giáo bị tội hoả thiêu.
Đoàn người vượt qua họ, và họ phải vùng vẫy trong đám người tạp nham đang muốn tranh thủ để xem quang cảnh kia không thiếu một chút nào.
Điều ấy xảy ra nhanh kinh khủng. Đứng trên một chiếc xe, bên cạnh làn sóng người nhấp nhô, Ăngtoan hoảng sợ đến cứng người khi thấy anh mình lắc đầu từ chối cơ hội cuối cùng để cho anh tự phủ nhận điều mình đã nói và thừa nhận là mình có tội. Sự từ chối ấy là cho đám đông thốt ra một tiếng thở dài vì như thế là người tù không còn may mắn được thắt cổ chết trước khi ngọn lửa cháy vào da thịt để hành hạ anh ta.
Tiếng của Giăng Canvanh căng thẳng và run run khi đọc to bản án khốc liệt, vì ông ta không phải không biết rằng luật của Thuỵ Sĩ cấm không được dùng lửa để hành hạ vào lúc cuối cùng để trừng phạt tội xâm phạm đến tôn giáo. Mãi sau này, khi học giáo luật ở Pađu, Ăngtoan mới hiểu rõ Canvanh đã cố gắng một cách cuồng tín phục hồi lại đạo luật Giuxtiniêng khi ấy đã bị huỷ bỏ để có thể tuyên án tử hình. Ngay nhà thờ Gia tô giáo khi xét xử, buộc tội Misen Xécvê cũng không yêu cầu tử tội. Chỉ có Canvanh yêu cầu án ấy và đã được chấp thuận.
Trông thấy Mighen đứng đấy, kiêu hãnh, không cúi đầu trước cái chết khủng khiếp nhất, Ăngtoan cảm thấy lòng tràn nhập một niềm tự hào vô biên vì anh là em của một người trung thành với những điều mình đã vững tin cho đến lúc chết.
Tiếng rền rĩ hoảng sợ nổi lên từ đám đông khi ngọn đuốc được châm vào đám củi khô. Trong sự trầm lặng tiếp theo, ai nấy đều nghe rõ tiếng khóc nghẹn ngào của một người đàn bà. Ăngtoan cảm thấy cha quay đi và giấu mặt vào vai anh, còn anh, như bị mê hoặc, anh không thể rời mắt khỏi những ngọn lửa đang bùng lên. Anh thấy rõ ngọn lửa bò lan ngày cànghanh trên củi khô nổ lách tách rồi bén vào thân hình mảnh dẻ đang bị trói vào một chiếc cột. Anh thấy rõ, những sợi khói lượn lờ và xoắn lại khi thiêu cháy quần áo rách rưới của nạn nhân trước lúc đốt vào da thịt.
Họng căng lên những tiếng kêu cố hãm lại một cách khó khăn, Ăngtoan muốn ném những lời thách thức và căm ghét của mình vào bộ mặt ghê gớm và lì lợm của Canvanh, nhưng cha anh đã đưa tay kéo anh đi:
- Lại đây, Ăngtoan, lại đây con, chúng mình đi ngay bây giờ.
Khi xuống đồi, người con đỡ cha trong cánh tay khoẻ mạnh của mình. Ăngtoan không thể ngăn mình ngoái qua vai nhìn lại lần cuối cùng quang cảnh khủng khiếp ở phía sau họ. Lúc ấy những ngọn lửa đã chồm lên đến tóc của người tuẫn tiết, bao anh mọi phía, nhưng anh luôn đứng thẳng bên chiếc cột, vững vàng và thách thức những tên đao phủ cho đến lúc cuối cùng, không chịu gục xuống khi cơ thể còn đôi chút sức lực để chống đỡ.
Và Ăngtoan Xécvê biết rất chắc chắn, với một niềm kiêu hãnh không tả rằng ngay trong cái chết, và bằng cái chết ấy, người anh tuẫn tiết của mình vẫn thắng bọn đã giết anh.
Mấy giờ sau, khi họ đi khá xa cái thành phố đáng nguyền rủa, nguy hiểm cho họ hơn đối với bất cứ ai, hai cha con ngồi trong một cánh đồng cỏ, bên một dòng nước nhỏ, và thong thả nhai pho mát cứng với bánh mì đen. Lúc ấy Ăngtoan mới dám nói đến điều sục sôi trong đầu anh từ khi hai người bắt đầu đi:
- Con hãnh diện, cha ơi! Ôi! Con hãnh diện vì anh ấy biết chừng nào! Cha có thế không?
Cha Xécvê thong thả lắc đầu:
- Tôniô(14) của cha, cha đã dạy con thành người ngoan đạo. Đừng bao giờ quên rằng anh con đã mắc tội theo tà giáo.
- Có thể là anh ấy đã đúng, – người con nói vẻ bướng bỉnh. – Cha có trông thấy mắt anh ấy không?
Lúc ấy, giọng người cha nghiêm khắc lại:
- Tà giáo không bao giờ đúng cả, Tôniô ạ. Không một ai có quyền nêu thành vấn đề ngờ vực các quyết định, các sắc luật của Đức Mẹ Thánh Đường của chúng ta. Ngay từ hôm nay, con có bổn phận phải quên đi rằng trong một thời gian, con đã có một người anh tên là Misen Xécvê.
- Nhưng thưa cha…
- Cha đã nói rồi. Chúng mình không bao giờ nói đến vấn đề này nữa. Hãy đặt tay lên trái tim con và thề đi… – Thế là Ăngtoan thong thả nhắc lại những lời cha anh đã đọc cho anh: “Con xin thề nhân danh Đức Mẹ đồng Trinh Maria rất thánh rằng không bao giờ đọc đến tên Misen Xécvê và cũng không bao giờ chấp nhận hay thừa nhận bất cứ quan hệ họ hàng nào với người ấy”.
- Con là đứa con trai tốt, Tôniô ạ. Cha hy vọng rằng con sẽ hiến dâng cuộc đời mình cho Nhà thờ.
Cha anh đã ôm anh vào lòng và người thanh niên hiểu rõ rằng sự sống và cái chết của anh đều sẽ phải dùng để sửa lại tội lỗi của người anh. Nhưng đêm hôm ấy, nằm không ngủ trên bãi cỏ bên bờ suối, anh không nghĩ đến Nhà thờ, cũng không nghĩ đến tội lỗi của người anh. Anh đã nghĩ đến giàn thiêu, đến cặp mắt cháy rực, thân hình kiêu hãnh, dù lửa bao quanh cũng không chịu ngã xuống…
Có thể cho rằng anh của anh đã đúng trong khi tất cả những người khác sai không? Khi ấy Ăngtoan chưa tìm thấy câu trả lời. Phải chăng anh đã tìm thấy nó ngày hôm nay, bên cạnh thân hình to lớn, suy nhược của t…
Ăngtoan thong thả đứng lên, rời giáo đường và trở về với sự yên tĩnh của căn phòng nhỏ của mình. Anh đã không tìm thấy sự tha thứ mà cha Phêlíp bảo anh đi tìm. Ngược lại, những ngờ vực của anh được tôi luyện trong ký ức lại mạnh hơn lên, mạnh đến mức có thể tự chúng biến thành niềm tin. Phải rồi, lúc này Ăngtoan đã chắc chắn hẳn. Hẳn Misen Xécvê đã đúng về vấn đề tuần hoàn máu. Và trí tuệ của con người đã có phát hiện quan trọng ấy, một trí tuệ sáng suốt và quả quyết, tại sao lại không thể có được những phát hiện khác trong lĩnh vực thần học? Tà giáo hay không, chân lý vẫn là chân lý.
Đầy bối rối, Ăngtoan đi qua thư viện vắng tanh và mở cửa phòng mình. Anh lấy bùi nhùi ở trong chiếc hộp nhỏ móc ở cạnh cửa, dùng đá lửa đốt lên và nhìn tia sáng yếu ớt lan thành ngọn lửa. Có lẽ chỉ cần một mẩu chân lý bé nhỏ như vậy cũng đủ làm cháy rực lò lửa khoa học.
Anh đốt những cây nến đặt trên các giá gắn liền vào tường và căn phòng đầy ánh sáng. Trên giá vẽ, trong ánh sang lung linh, bức tranh sinh động lên, đầy sức sống và tinh thần. Sự hiện diện của nó bỗng nhiên được cảm thấy như sự hiện diện ấm áp của người thật.
Ngắm vẻ đẹp mờ ảo, thanh thản và tươi cười, Ăngtoan cảm thấy tâm trạng bối rối của anh yên tĩnh dần. Anh thấy lại cảm giác quen thuộc từ hồi bé, khi bừng tỉnh giấc mơ, mẹ đang đứng bên chiếc giường nhỏ của mình và cặp mắt ngái ngủ của anh nhìn thấy mẹ như qua một lớp sương mù. Sự hiện diện thực sự của mẹ đủ làm anh yên tâm. Và anh ngủ lại một cách bình yên. Lúc này bức tranh đang toả ra trong phòng anh một sự êm ả, ấm áp, yên tĩnh giống như vậy.
Quỳ bên giường, Ăngtoan nhiệt thành cầu Chúa ban cho sự giúp đỡ của người để dẫn dắt tâm trí rối bời của anh vào con đường tốt.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 6

- Trời ơi! Cậu tập dượt để làm anh đồ tể đấy à, Ăngtoan?
Ăngtoan rời mắt khỏi xác con lợn còn thoi thóp đặt trên chiếc bàn nhỏ trong căn phòng thực nghiệm của giảng đường giải phẫu và mặt rạng niềm vui khi trông thấy người thanh niên đang dừng bước trước khung cửa mở.
- Giăng! – Anh hân hoan kêu lên. – Vào đi rồi khoá cửa lại, chúng mình quên không khoá đấy.
Bên cạnh Ăngtoan mình trần và hai vai rộng mồ hôi đang chảy ròng ròng, cụ Ghintêriút miệng khẽ càu nhàu, tay đang làm một thứ máy móc bí mật gì đó: một cây sậy rỗng ruột với chiếc lông ngỗng vót nhọn gắn vào đấy bằng sáp đã hơ chảy. Cụ đang đổ vào cây sậy một chất lỏng xanh sẫm trong khi dùng đầu ngón tay sứt sẹo bịt chỗ mở vát nhọn của lông ngỗng.
Chú ý tránh để khỏi bẩn giày vì rác rưởi bừa bãi trên đất, Giăng thận trọng đi qua căn phòng nhỏ. Giày anh bằng da mềm Tây Ban Nha và mũi giày hơi cong điểm những chiếc chuông bạc nhỏ xíu rung leng keng theo mỗi bước đi.
Người tầm thước, hơi thô một chút, tóc vàng rủ trên khuôn mặt tròn, Giăng trông rất dễ ưa. Tuy là con một nhà nhập khẩu giàu sự ở Vơnidơ, anh đã kết bạn thân thiết với Ăngtoan, người không có một xu dính túi, khi anh từ Vơnidơ đến Pađu từ mấy năm trước đây để học giải phẫu cơ thể, vì anh cho rằng khoa học này rất cần cho người hoạ sĩ nào xứng đáng với danh hiệu ấy.
Giăng Xavarinô là hoạ sĩ, mặc dầu cuộc sống của anh không có điều gì làm anh gần gũi Ăngtoan Xécvê, tình bạn của họ đối với nhau vẫn vững chắc.
- Cậu âm mưu quỷ quái gì thế này? – Anh chàng người Vơnidơ vừa hỏi vừa trèo lên một chiếc ghế đẩu để nhìn cho rõ, anh cẩn thận vén gọn các vạt áo nhung và ngồi xa để tránh tầm máu bắn tới.
Người bác sĩ trẻ tuổi đưa cánh tay quệt mồ hôi trán. Ngực anh để trần lấm tấm những giọt máu đỏ thẫm và những ngón tay dài nhớp nháp máu.
- Cậu thấy đấy, mình đang mở lồng ngực của con vật này để tiếp cận tim của nó, – anh trả lời.
- Lạy chúa! Bây giờ cậu không còn đợi được các nạn nhân của cậu chết rồi hãy mổ xẻ hay sao?
- Nó chết rồi đấy chứ, coi chừng thí nghiệm này làm đông và tắc huyết quản lại mất.
Nói xong Ăngtoan tiếp tục công việc, anh cắt chỗ sụn mềm liên kết các xương sườn và lật mảng trước ngực xuống như mở chiếc cửa sập: những lá phổi hiện ra, bóng và xám xanh, ở giữa, quả tim còn đang phập phồng trong cơn co bóp cuối cùng lúc hấp hối.
- Chúng tôi đang thử kiểm tra và khẳng định học thuyết của Misen Xécvê về tuần hoàn máu qua phổi, – anh giải thích nhưng không ngừng lại phút nào. Anh lấy một chiếc lông đã cắt nhọn trong bó để trên bàn và bằng một động tác chính xác cắm nó qua thành trái của quả tim, thẳng vào bên tâm thất vẫn đẩy máu qua các huyết quản lớn. Cơ tim run lên và co bóp lan truyền rất rõ trên khắp bề mặt quả tim. Lập tức máu từ đầu chiếc lông ở phía ngoài chảy ra đỏ tươi và nhỏ xuống mặt bàn gỗ.
- Lúc này, ống dẫn đặt và tâm thất trái. Tôi sẽ cắm một chiếc vào tâm nhĩ trái, nơi tĩnh mạch phổi chảy vào tim. Vách tâm nhĩ mỏng hơn và dễ đâm xuyên qua hơn.
- Thế còn dụng cụ này? – Giăng hỏi. – Dùng nó để làm gì?
- Cậu sẽ thấy ngay đây! Cụ Ghintêriut ơi, cụ làm ơn giữ nó cho thẳng.
Cụ già làm theo, vẫn lẩm bẩm. Ăngtoan cầm chiếc ống dẫn bằng lông ngỗng gắn ở đầu cây sậy và thận trọng đưa đầu sắc nhọn vào thành bên phải tim. Qua thành mỏng của cây sậy, trông thấy rất rõ mức nước xanh rút thấp xuống dần theo đà nó chảy vào tim và hoà với máu trong đó.
- Chúng tôi cho phẩm xanh chảy thẳng vào bên phải của tim. Bây giờ tôi sẽ bóp vào cơ và kích thích cho tim co bóp: chắc cậu hiểu rằng phải làm rất nhanh, khi máu còn loãng, cơ còn ấm và mềm, có thể đáp ứng với sự kích thích từ bên ngoài.
- Tinh xảo thật! – Giăng thốt lên, khâm phục. – Nhưng điều đó chứng mình cái gì?
- Nếu phẩm xanh không từ tâm thất trái chảy ngay ra ngoài, ta sẽ biết rằng Galiêng đã lầm và không có lỗ thủng ở màng ngăn, giữa hai bên tim.
- Trời ơi chính cậu tự gây những chuyện phiền phức ấy sao? Hãy nhớ rằng người ta đã làm khổ Vêdan và làm cho đời sống của ông ta không thể chịu đựng được nữa đấy!
- Thưa ông, chính tôi đã nói với ông ta điều ấy – Cụ Ghintêriut lầu bầu. – Nhưng ông ấy có nghe đâu.
- Khi hắn đã bám vào một ý nào đó thì hắn không nghe điều gì và cũng chẳng nghe ai cả đâu! Hắn cứng cổ và dai dẳng lắm, cụ ạ.
Ăngtôniô chăm chú vào công việc nên không hề lưu ý đến những lời bình luận của họ. Đặt các ống dẫn đúng vị trí xong, anh bcái cơ hình quả lê bằng những ngón tay khoẻ mạnh, bắt chước một cách cơ giới nhịp đập tự nhiên của quả tim. Các động mạch dẫn máu vào phổi phồng lên rất rõ khi sự co bóp đẩy máu trào vào đấy. Màu của những động mạch ấy bình thường hơi xanh nay sẫm rõ rệt khi phẩm hoà vào máu.
- Cậu thấy chưa! – Ăngtoan kêu lên – Mình cho đầy phẩm vào bên phải và không có gì chảy ra từ bên trái cả, điều ấy sẽ xảy ra nếu thực sự vách ngăn ở giữa có những lỗ thủng nhỏ như tất cả các nhà giải phẫu trên thế giới đã tin tưởng hàng nghìn năm nay và hiện nay vẫn còn tin như thế.
- Lạy Chúa tôi. Vêdan nói đúng à?
- Và trước ông là Misen Xécvê! – Ăngtoan đắc chí thốt lên. Vào thời cụ, cụ Ghintêriut đã biết Misen Xecvê và không phải không biết số phận bi thảm của anh ấy. Cụ làm dấu như đứng trước điều ác.
- Thật là việc làm của quỷ dữ! – Cụ thì thầm.
- Chân lý không thể là việc làm của quỷ dữ. – Ăngtoan nhận xét và buông tay đang bóp. – Ngay tức thì, quả tim nở ra như khối lượng bình thường và các tĩnh mạch nối với tim trút máu vào tim, tim hút vào trong nó máu do các tĩnh mạch đưa đến.
Ăngtoan lại làm động tác ấn cơ bắp, máu tràn ra làm phồng những động mạch đi từ tim đến phổi, như thế là anh đã đưa một luồng máu mới đến phổi.
- Nếu máu thực sự tuần hoàn qua phổi, chúng ta sẽ sắp sửa thấy phẩm xanh đi ra và chảy qua ống lông ngỗng cắm ở bên trái tim.
Lúc này cả ba người đều cúi xuống bàn, thở hổn hển, theo dõi những giọt máu đỏ rỏ vào chiếc ống cắm ở tâm nhĩ trái, nơi đầu tiên máu ở phổi sẽ đẩy đến. Vẫn chỉ thấy máu đỏ bình thường ở đầu lông ngỗng…
Bỗng màu máu sẫm lại, lúc đầu gần như không rõ rệt. Ăngtoan lấy một mẩu giẩy giơ vào dưới dòng chảy để các giọt máu từ đầu ống rơi vào tờ giấy trắng. Và, nổi bật lên trên màu giấy trắng tinh, máu chảy xuống lúc này xanh, xanh một cách rõ ràng, không còn nghi ngờ gì nữa!
Ngón tay Ăngtoan run lên vì bị khích động.
- Phẩm đây rồi! Phẩm đã đi vòng qua phổi và đã đi ra bằng phía bên trái.
Giăng khẽ chửi thề, cụ Ghintêriut cũng không giữ nổi tiếng kêu ngạc nhiên và tiến lại gần để xác nhận phép lạ ấy. Không còn nghi ngờ gì nữa, lúc này máu đang chảy thành dòng từ ống lông bên trái và màu nó xanh, màu xanh của phẩm. Nó chỉ có thể đến chỗ này sau khi nhờ những nhịp đập của tim được tái tạo một cách cơ giới, đi một vòng trọn vẹn qua hai phổi, chính vòng tuần hoàn mà máu đã thực hiện thường xuyên, cố định, bình thường theo mỗi lần đập vào quả tim sống.
- Phải như thế chứ! Phải như thế, vì Misen đã nói đúng và cha Phêlíp đã sai! – Ăngtoan kêu lên.
- Cha Phêlíp ư? – Giăng hỏi – Ai thế?
Ăngtoan không nghe lời anh hỏi.
- Cả hai vị, các người đã xác nhận việc này bằng chính mắt mình, – anh nói, run lên vì phấn khích. – Các vị sẽ có thể làm chứng sau khi thề, để làm tin.
- Rất vui lòng! – Giăng Xavarinô trả lời.
Nhưng cụ Ghintêriut lắc đầu:
- Tôi không biết gì về việc này cả. Bác bỏ Galiêng là việc làm của quỷ dữ.
- Chúng ta còn bác bỏ nhiều người khác nữa trước khi kết thúc – Ăngtoan nóng nảy nói. - Nếu Galiêng có thể nhầm về sự việc này, ông ta cũng có thể nhầm về nhiều khác. Cả Arixtôt, cả Ptôlêmê(15) và còn nhiều người khác nữa.
Bộ mặt vui vẻ của Giăng trở nên lo âu. Mặc dù thời kỳ này Vơnidơ là nơi duy nhất trên thế giới mà khoa học có thể ngự trị không bị trở ngại, nhưng không ai không biết rằng quyền hànhh của Giáo Hoàng không dừng lại ở biên giới của nước Cộng hoà tối quang minh này và Ngài luôn có những biện pháp đụng tới những người dám chống lại sắc lệnh của La Mã. Nhà thờ đã coi những điều giảng dạy của Galiêng là của Nhà thờ. Về mặt y học, không thể động đến những điều ấy được, cũng như về mặt thần học không thể động được đến Thánh Kinh.
- Cậu định làm gì bây giờ, Tôniô?
- Thông báo không chậm trễ phát hiện của mình với Trường đại học Y khoa. Nó chứng minh một cách không thể chối cãi được rằng Misen Xécvê đã đúng về vấn đề tuần hoàn qua phổi.
Anh đến góc buồng, chỗ có thau nước, rửa tay và rửa ngực.
- Cụ dọn dẹp được rồi đấy, cụ Ghintêriut ạ. Hôm nay chúng ta xong việc rồi.
- Tôi làm ngay đây.
Cụ già sốt sắng ưng thuận.
- Càng thấy việc làm quỷ quái này kết thúc sớm chừng nào tôi càng bằng lòng chừng ấy.
Nhưng Ăngtoan chỉ mỉm cười và lau ngực bằng một chiếc khăn ráp, anh cảm thấy muốn ca hát đến phát điên lên. Các vị thành viên của trường đại học sẽ có thái độ như thế nào đây nhỉ! Họ sẽ mở to mắt như thế nào khi anh làm lại thí nghiệm trước mắt họ! Thí nghiệm ấy đã thành công một lần thì sẽ thành công mãi mãi và sẽ không còn nghi ngờ gì về khả năng anh được giữ chiếc ghế giáo sư của cụ Phalôpiút. Nhưng còn hơn thế nữa. Cùng một lúc, Ăngtoan đã đem lại chứng cớ là Misen Xécvê đã nói đúng và những người kết tội anh đã mắc sai lầm.
- Hãy kể lại từ đầu đi nào! – Giăng nói, người ngả trong chiếc ghế bành trong khi Ăngtoan đi đi, lại lại, không thể tự trấn tĩnh được. Ý kiến ấy đã đến với cậu như thế nào nhỉ?
Khi Ăngtoan thuật lại xong việc anh thực nghiệm bên giường của Mariô Belacmi và cuộc đối thoại giữa anh và cha Phêlíp, Giăng lo lắng ra mặt.
- Việc không đơn giản đâu, - anh nói – Bây giờ thì tôi biết Xăngtốt rồi đấy. Ông ta thuộc dòng Đôminich và tôi nhớ khá chắc chắn, là một trong những nhân viên của Tôn giáo pháp đình.
- Nhưng tôn giáo pháp đình có liên quan gì đến việc này?
- Toà án tôn giáo can thiệp đến bất cứ nơi nào họ muốn và họ muốn can thiệp đến mọi nơi. Nếu Xăngtốt biết rằng cậu đã không tuân theo lời ông ta, cậu sẽ trả giá đắt đấy, Tôniô ạ.
- Nhưng ông ta sẽ biết vì chính mình định nói chuyện này với ông ta. Ông ta sẽ bắt buộc phải tiếp nhận sự thực, thấy sự thực ở chỗ nào, khi tôi chứng minh kết quả của việc thực nghiệm cho ông ta biết.
- Đừng có ngốc, Tôniô! Cậu há không biết rằng khi đụng tới tà giáo thì không khó tiếp cận với chân lý bằng việc anh mục sư bướng bỉnh à?
- Đừng nói với tôi rằng tất cả sự việc này phải giữ bí mật! – Ăngtoan tức giận kêu lên. – Đừng có nói rằng tôi phát hiện ra ánh sáng để rồi tự tôi lại che giấu nó đi.
- Như thế thực ra mới là khôn ngoan hơn đấy. Nhưng này, Misen Xécvê là ai mà câu quan tâm đến như vậy, dù rằng cậu có cùng họ đi chăng nữa?
Ăngtoan ngẩng mặt nhìn anh và nói một cách kiêu hãnh:
- Misen Xécvê là anh ruột mình
Giăng lặng đi trong mấy giây, rất sửng sốt. Rồi anh đứng vùng lên đi đi lại lại:
- Trời đất ơi! Mình ngốc thật! Ngu xuẩn một cách mù quáng. Thậm ngu, chí ngu! Tại sao mình lại không ngờ đến chuyện này nhỉ?
- Thế cậu vẫn giữ ý kiến rằng tôi cần giữ bí mật phát hiện của mình chứ?
Giăng nghiêm nghị lắc đầu.
- Không. Trường hợp này thì không. – Mặt anh bỗng sáng lên – Nhưng mình không rõ tại sao cậu lại phải nhắc đến anh cậu…
- Nói rõ hơn một chút, Giăng.
- Nghe đây, Tôniô. Hãy công bố điều này như sự phát hiện của riêng cậu và tương lai cậu thế là được đảm bảo! Vấn đề tự bản thân nó đã khá quan trọng để cậu xứng đáng với chiếc ghế giáo sư giải phẫu học rồi.
- Nhưng đây không phải là phát hiện của mình! Nó không thuộc sở hữu của mình.
Giăng giơ hai tay lên trời.
- Cậu nhất định muốn cho thân cậu cũng bị thiêu như một tên tà giáo à? Cậu biết rằng các văn bản của những người đã bị kết án là tà giáo đều thuộc loại tài liệu cấm. Nếu cậu cố ý muốn công bố phát minh của cậu với mục đích phục hồi danh dự cho anh cậu thì cầu tự chui đầu vào thòng lọng rồi đấy. Những bài viết cảu cậu cũng bị buộc tội và sự phát hiện ra chân lý sẽ một lần nữa bị mất đi, đối với khoa học.
Ăngtoan cúi đầu trước nhận định hợp lý dễ sợ của Giăng, nhưng anh chưa chịu khuất phục. Tự gán cho mình toàn bộ giá trị của phát minh này là một sự bất chính đối với người thanh niên tiều tuỵ, dũng cảm đã ngạo nghễ đương đầu với cái chết tàn khốc nhất trong buổi chiều thu ấy ở Sampen.
- Mình phải về Vơnidơ chiều nay, Hãy hứa với mình là không tiến hành việc gì khi chúng ta chưa bàn lại với nhau, – Giăng năn nỉ.
- Nhưng cậu làm gì được ở đây?
- Mình có những người bạn được gần gũi với Giáo Hoàng và họ phóng khoáng hơn các mục sư thông thường. Hãy cho phép mình đặt vấn đề với họ coi như một giả thuyết thôi, không nhắc đến tên cậu, để nghe xem ý kiến của họ ra sao.
Ăngtoan miễn cưỡng hứa, hứa nhưng lòng cay đắng. Hôm qua, và mới sáng hôm nay, anh đã cảm thấy lâng lâng vui sướng, phấn khởi do các đã phát hiện ra và cả sự hãnh diện về anh mình, dù cho Nhà thờ đã nghĩ như thế nào về anh ấy. Ngay bây giờ, mặc dù những lời dè chừng của Giăng, một tiếng nói ở đáy lòng anh đang bảo anh rằng nếu như Misen Xécvê ở vị trí của anh lúc này thì anh ấy sẽ không lưỡng lự chút nào. Và rồi bỗng nhiên anh nhớ đến bức tranh, sự khao khát muốn nói ra nung nấu trong anh. Giăng, bản thân là hoạ sĩ và là bạn thân của anh, đúng là người anh cần tâm sự.
- Trước khi cậu đi, Giăng ạ, mình cần cậu góp ý cho mình vài lời về mấy bức hoạ của mình, – anh lúng túng nói.
- Thật ư? Mình tưởng cậu đã từ bỏ rồi… Thế là nghệ thuật lại làm cậu thú vị rồi đấy?
- Nếu cậu đến tu viện được, mình sẽ đưa cậu xem mấy bức phác hoạ mới đây.
- Được lắm. – Giăng nói và anh đã cảm thấy có điều bí mật gì đây. – Nhưng, nếu cậu đồng ý thì chúng mình dừng lại ở một quán ăn nào đó để ăn điểm tâm bằng bánh mì và pho mát. Mình thực không muốn động đến thứ cám lợn mà họ cho tu sĩ của họ ăn, trong tu viện của cậu.
Hn trong một quán ăn ở quãng giữa trường đại học và tu viện, rồi đi về căn phòng của Ăngtoan. Giăng sửng sốt nhìn bạn rút trong nếp áo ra chiếc chìa khoá nặng trĩu,
- Có thể như thế này được ư? Một chiếc cửa khoá trong một nhà tu?
- Lặng im!… – Ăngtoan nói và đưa mắt nhìn quanh mình.
- Tại sao vậy?
- Bởi vì trong phòng mình có một thứ có giá trị lớn. Cậu sẽ tự mình nhận xét thấy.
- Mình đoán rằng cậu đang đến một nơi hò hẹn nào đấy? – Giăng chế giễu, trong khi người thầy thuốc trẻ cẩn thận khép cửa lại.
Rồi đến cạnh cửa sổ, anh kéo tấm rèm che để tránh những cặp mắt tò mò sang một bên.
Mặt trời như một làn sóng ào vào người phụ nữ duyên dáng đang bước từ chiếc thuyền nhỏ bằng xà cừ xuống
- Trời ơi! – Giăng khàn giọng nói. – Bức tranh Thần vệ nữ của Bôtixeli.
Cặp mắt anh đầy thán phục và tôn kính.
- Cậu chắc như thế chứ? – Ăngtoan sửng sốt nói.
- Không một chút nghi ngờ nào cả về vấn đề này, bạn ạ. Chỉ có bậc thầy như Bôtixeli, chỉ có chính Bôtixeli mới có thể vẽ được kỳ quan này.
- Mình đã chắc rằng đây là một tác phẩm nghệ thuật thực sự. – Tôniô hớn hở kêu lên – Trước đây cậu đã trông thấy nó chưa?
- Thấy một lần, ở Phlôrăngxơ. Nhưng thế quái nào mà nó lại ở đây?
- Một người nào đó đã bỏ cả một cuộn tranh trong kho chứa đồ của tu viện. Khi tìm mấy cuốn sách mình đã phát hiện ra bức tranh này.
- Mình biết bức tranh Thần vệ nữ đã bị lấy cắp ở Phlôrăngxơ. Tu viện trưởng có biết không?
- Người ốm nặng nên mình không muốn làm phiền. – Ăngtoan nói, rồi anh lúng túng nói tiếp: – Mình đã thử mô phỏng lại từng phần của bức tranh… thành những phác hoạ…
Giăng lặng lẽ nghiên cứu những bức vẽ, nhất là bức sau cùng, bầu vú mới hình thành một nửa, xoá đi một nửa, và con mắt thành thạo của anh thoáng qua đã thấy ngay sự vụng về của đường nét, những nét sửa bất lực bằng than chì, không thể hiện được nét dịu dàng và đường cong của bộ ngực.
- Mình không thể nào vẽ đạt được, – Ăngtoan phân trần.
Giăng khịt mũi vẻ ngao ngán:
- Đủ rồi đấy! Cậu làm thế nào có thể hy vọng mô phỏng đúng được bâầ vú của người đàn bà khi mà cậu chưa bao giờ trông thấy nó, thưa ngài tu sĩ?
Ăngtoan đỏ mặt:
- Mình đã giải phẫu phụ nữ rồi mà!
- Việc ấy mới quan trọng chứ! Vậy thì cậu cũng có thể so sánh một góc thịt rừng với một con nai đang tự do chạy nhảy! Cậu sẽ không bao giờ biết hội hoạ là gì, anh bạn tội nghiệp của tôi ơi, khi cậu chưa hiểu về cái mà cậu muốn vẽ.
- Cha! Cụ Phalôpiút cũng đã nói với mình gần đúng như thế trong lĩnh vực y học – Ăngtoan thở dài
- Sự minh mẫn lên tiếng qua miệng cụ Phalôpiút đấy. Mình nghe nói cụ là một người quả cảm trong thời đại cụ.
- Nhưng… – Ăngtoan lầm bầm nói. – Dù sao thì… không thể, trong một bức tranh như thế này… có ở đây cái… cái mà cậu nói…
Đối với anh, nhân vật trong sáng của anh là sắc đẹp không vết bợn, quá trinh khiết, chắc chắn rằng vẻ đẹp này không bao giờ bị các ham mê làm cho ô uế… những ham mê mà người ta dạy anh rằng chúng là tiếng gọi ti tiện của quỷ Xatăng
- Đúng là tiếng nói của một thầy tu! – Giăng vừa trả lời cười.
- Tại sao cậu lại cười? – Ăngtoan mếch lòng nói. Anh chàng người Vơnidơ lau mắt bằng chiếc khăn vải mịn viền đăng ten rồi nhét vào trong ống tay rộng thùng thình của chiếc áo dài anh đang mặc.
- Thôi! Cậu say mê người đẹp biển cả của cậu rồi đấy! Điều ấy đã rõ ràng.
- Đừng có lố lăng! Đó chỉ là một bức tranh.
- Chính thế đấy. Tôniô của tôi ạ, chính thế đấy! Bi kịch nằm ở chỗ ấy. Ở vị trí như cậu đang ở hiện nay, rõ ràng cậu sẽ chọn một bức tranh để kết tinh các ham mê của cậu hơn là chọn một người đàn bà bằng da bằng thịt.
Ăngtoan nổi nóng:
- Không có vấn đề ham mê gì ở đây cả!
Nét mặt Giăng nghiêm nghị hẳn lên:
- Cậu hãy hiểu mình cho rõ, Tôniô ạ! Cậu không thể cư xử khác thế được vì cậu đang sống trong nhà tu. Nhưng có gì là thấp kém trong tình yêu trong sáng của một người đàn ông đối với một người đàn bà đâu nhỉ!
Giăng mỉm cười vẻ khoan dung, nói tiếp:
- Cậu chưa hề hiểu biết về đàn bà, anh bạn ạ! Hãy biết cho rõ rằng những người tồi tệ nhất trong bọn họ có thể giống như các vị nữ thánh, và hành động như thánh nếu như họ muốn thế.
- Tôi không tin như vậy một chút nào cả! – Ăngtoan quả quyết trả lời.
Giăng suýt nhún vai nhưng anh kìm được và lần lượt nhìn dáng dấp người trong tranh dưới ánh sáng dịu dàng của bộ mặt ngây ngất của bạn mình. Trong giây lát, một cái gì đó trong cái mà Ăngtoan cảm thấy qua người đàn bà mỉm cười trong bức hoạ kia, một chút gì của lòng thành kính, của tình yêu trong trắng của anh đã làm cho Giăng cảm động. Khi anh nói tiếp, giọng anh khàn lại:
- Thôi được, hãy tiếp tục nghĩ như vậy đi. Tôniô của tôi, – anh nói – Cậu sẽ không bao giờ tìm thấy một người đàn bà thực có thể tạo cho cậu sự rung cảm giống như vậy đâu.
Rồi anh chàng Giăng giễu cợt và lý luận lại xuất hiện.
- Bây giờ mình phải đi Vơnidơ, – anh nói bằng cái giọng vốn mau mắn của mình – Cậu chính thức hứa với mình là sẽ không nói đến thí nghiệm ấy trước khi gặp lại mình chứ?
- Mình hứa. – Ăngtoan nói – dù miễn cưỡng…
- Còn bức hoạ?
- Mình sẽ thử vẽ lại.
- Hãy tin mình, điều đó sẽ không đem lại cái gì tốt đâu. – Giăng mỉm cười nói, – nhưng cậu cứ việc làm theo ý muốn. Một ngày nào đó cậu sẽ thấy rằng lời khuyên của mình có giá trị.
- Mấy hôm nữa mình sẽ nói cho cha Phêlíp biết là bức tranh ở đây. Phlôrăngxơ sẽ rất vui mừng thấy lại nó.
- Úi chà! – Giăng nhăn mặt nói – Nếu như Vơnidơ thực sự muốn trả lại nó. Mình cam đoan rằng cái vị cha Xăngtốt tử tế ấy sẽ làm đủ cách để giữ nó ở lại đây, ở ngay tu viện này.
- Không thể như thế được. – Tôniô sôi nổi nói, – Như vậy sẽ là lấy cắp.
Lần này, Giăng nhún vai, vẻ thương hại.
- Mình thấy thực sự rằng cậu còn nhiều điều phải học hỏi đấy. Tôniô ạ, đã đến lúc mình phải tự xác định trách nhiệm giáo hoá cậu rồi.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 7

Vào giữa buổi chiều, trong khi Ăngtoan đang chuẩn bị cách trình bày cho thật rõ ràng với trường đại học y khoa thí nghiệm của anh về tuần hoàn phổi thì có người gõ cửa.
Anh ra mở cửa và thấy một tu sĩ giúp việc nhà tu.
- Đức C hình như nặng lên nhiều, thưa thầy Ăngtôniô, – người sứ giả nói. – Cha Phêlíp Xăngtốt mời thầy đến chỗ ngài ngay lập tức.
- Tôi đến ngay đây, chúng ta đi nhanh lên!
Ăngtoan lấy chiếc mũ nhung mềm và đi theo tu sĩ.
Đúng là tu viện trưởng đang hấp hối, Ăngtoan thấy rõ điều đó khi anh bước vào phòng. Người bệnh đang chìm trong trạng thái hôn mê, không thể nhầm lẫn được, đó là trạng thái báo trước cái chết. Mặt người đỏ gay, hơi thở khàn và khó khăn chỉ còn là những tiếng hổn hển ngắn, liên tục thoát ra từ một đáy sâu đầy tiếng thô ráp và lép bép. Cha Phêlíp Xăngtốt đang đứng một bên giường. Phía bên kia, một người đàn ông đang quỳ gối cầu kinh. Nét mặt như được khắc gọt tinh tế và mái tóc xám cắt ngắn bộc lộ rõ đây là một người Ý dòng quý tộc. Các ngón tay ông lần tràng hạt trong khi miệng ông liên tục thì thầm những tiếng Avê(16).
Gần bên người đàn ông đang đọc kinh, có một thiếu nữ với khuôn mặt nhỏ hoàn hảo rất quen thuộc với Ăngtoan đến nỗi anh giật mình khi vừa nhìn thấy. Anh chắc chắn rằng chưa bao giờ biết nàng, rằng mới gặp nàng lần đầu, nhưng mọi nét ở nàng đều quen thuộc, cặp mắt màu xám ánh lam, bộ tóc vàng trong chiếc mũ nhung lam thêu những hạt ngọc trai nhỏ xíu, đôi môi tươi thắm ôn hoà, nét lo âu nhẹ nhàng phảng phất trên trán và đến cả dáng người dong dỏng mặc bộ quần áo đi đường giản dị. Không, anh chưa bao giờ trông thấy nàng, nhưng hình như anh đã quen biết nàng suốt cuộc đời mình.
Người đang quỳ gối đứng lên và cha Phêlíp giới thiệu Ăngtoan với ông ta:
- Đây là bác sĩ Ăngtoan Xecvêtút, thầy thuốc của Đức Cha; Còn đây là ngài Girôlamô Belacmi ở Phlôrăngxơ, em trai Đức Cha.
Nghe giới thiệu, ông Girôlamô chào một cách khả ái. Ông rất giống cha Mariô, giống tới mức mà người em với nét mặt tinh tế có thể giống người anh có bộ mặt đang sưng phù, dị dạng, lốm đốm đen – mặt cha Mariô cũng giống như mặt em ngài trước khi bệnh tật làm cho dị dạng. Chiếc áo sẫm khoác trên vai người khách viền bằng lông thú, một sợi dây chuyền vàng đeo quanh cổ ông. Tất cả ở ông đều nói lên rằng ông là một thương gia giàu có hoặc là người thuộc dòng dõi tiểu quý tộc.
Ăngtoan cảm thấy mình sỗ sàng khi anh chăm chú nhìn thẳng vào mặt người thiếu nữ, nhưng anh lại thấy không thể rời mắt khỏi nàng được.
- Đây là cô Luxia Belacmi, cháu gái đồng thời là con nuôi của tôi.
Thiếu nữ nghiêng đầu khẽ gật chào. Má nàng bừng đỏ và hai môi mím chặt. Rõ ràng là sự chú ý xung quanh đã làm cho nàng rất khó chịu.
Ăngtoan xem mạch và xác nhận rằng người bệnh đang yếu đi nhanh chóng một cách đáng lo ngại, điều ấy phù hợp với toàn bộ trạng thái bên ngoài của tu viện trưởng. Anh lau bọt đỏ ngầu ứa trên miệng ngài. Các tĩnh mạch cổ của cha Mariô, một chiếc cổ bò mộng đang căng phồng máu, hình như sắp vỡ tung.
- Đức Cha mỗi lúc một yếu đi, – cha Phêlíp nói, giọng cảm động. – Tôi không muốn làm phiền anh khi anh ở trường đại học, bác sĩ Xecvêtút ạ, nhưng tôi thấy rất cần mời anh để chăm sóc ngài.
- Ngài đang hấp hối, – Ăngtoan nói nhỏ.
- Không còn cách gì nữa sao? – Người thiếu nữ khẽ hỏi.
- Tôi có thể trích huyết cho ngài… như vậy sẽ làm cho ngài dịu đi được chút ít. Nhưng cũng không làm chậm phút trăng trối lại được bao lâu.
- Có lẽ một thầy thuốc lớn tuổi và giàu kinh nghiệm hơn sẽ cứu chữa tốt hơn chăng? – Luxia quay về phía cha Phêlíp nói.
Đến lượt Ăngtoan đỏ mặt trước thái độ ngạo mạn cố tình ấy. Ông Girôlamô nhiệt thành xin lỗi anh:
- Xin ông thứ lỗi cho lời nói hơi hấp tấp của cháu gái tôi. Nó còn trẻ quá…
- Cháu đã đủ trưởng thành để nhìn rõ người thân của mình đang chết mà họ không tìm cách gì để cứu. – Luxia nóng nảy cãi lại.
Ông chú càng cao giọng nói:
- Im ngay! Chúng ta đã để cho bác sĩ Xecvêtut có thì giờ tìm cách cứu chữa chưa?
Cha Phêlíp xen vào bằng giọng dàn hoà:
- Bác sĩ Xecvêtut được đánh giá cao ở trường đại học, anh là học trò ưu tú của giáo sư Phalôpiút, giáo sư bảo đảm về khả năng của anh.
- Tôi sẽ trích huyết cho ngài đấy! – Ăngtoan nói và mở hộp dụng cụ ở trên giường.
- Ở Phlôrăngxơ, những người thợ cạo làm công việc trích huyết, – Luxia nói một cách nhẹ nhàng nhưng thâm trầm. – Người thầy thuốc này cũng làm nghề thợ cạo hay sao mà tự tay mình trích máu?
Cha Phêlíp mím môi, rõ ràng là ông tức giận vì những lời xấc xược ấy.
- Bác sĩ Xecvêtut là một nhà phẫu thuật nổi tiếng, Đức Cha luôn muốn rằng anh phải tự tay trích máu cho người.
Ăngtoan khéo léo mở một tĩnh mạch ở cánh tay người bệnh và máu chảy xuống bát. Khi dòng máu chảy đều và mạnh, anh ngước mắt về phía Luxia, thấy nàng mặt tái xanh, môi trắng bệch, người như co rúm lại, mắt nhìn như bị thôi miên bởi dòng máu đỏ thẫm hầu như đó là một con rắn độc. Ăngtoan thấy nàng lảo đảo tựa vào cột giường.
- Có lẽ tiểu thư cần thuốc an thần chăng? – Anh hỏi. Nàng có vẻ như sắp ngất đi.
Hai người đàn ông quay về phía nàng, nhưng lời nói châm biếm của Ăngtoan đã đủ làm chất kích thích vì má nàng ửng lên ngay và nàng cắn môi. Ăngtôniô quay lại với việc trích máu, với tâm trạng bình thản vì đã trả miếng.
Tình trạng của người ốm không khá hơn chút nào và Ăngtoan xếp dao mổ vào hộp. Cái chết của tu viện trưởng đã đến gần, quá gần, đến nỗi phương kế tuyệt vọng thể hiện bằng trích máu không thể có một chút hiệu nghiệm gì cả.
Cha Phêlíp và những người ruột thịt của tu viện trưởng rời gian phòng người hấp hối và Ăngtoan kính cẩn đi theo họ.
Anh lại lấy làm lạ về ý nghĩ quen thuộc, thân mật là khác, đã khơi lên trong anh khi nhìn thấy người thiếu nữ. Kể cả lưng, hai bả vai, cần cổ mảnh dẻ khi nàng kiêu hãnh ngẩng cái đầu bé nhỏ cân đối lên và chuyển động những làn sóng tóc vàng, tất cả ở nàng đều kỳ diệu và quen thuộc, anh phải cưỡng lại một sức mạnh thôi thúc nah đưa tay ra để tin chắc rằng da thịt là thực, rằng đây không phải là một con người từ các giấc mơ của anh đi ra. Cha Phêlíp hỏi:
- Ngài có ở lại đây chiều nay không, cả cô Luxia nữa, thưa ngài Belacmi?
- Bá tước Vôpi, một người họ xa của chúng tôi đã mời chúng tôi đến Vơnidơ, ở lâu đài Pêdarô và cho mượn cả cỗ xe khi chúng tôi cần đến.
- Nhưng Vơnidơ ở cách Pađu hai mươi lăm dặm. – Cha Phêlíp lưu ý.
Ông Girôlamô quay về phía Ăngtoan:
- Anh tôi có thể sống hết đêm nay được không?
- Tôi không chắc, thưa ngài. Tôi sẽ trông nom Đức Cha cẩn thận.
- Vậy thì ngài và cô cháu nên ở lại đây là tốt hơn cả. – Cha Phêlíp gợi ý. – Thật là một dịp may mắn đã đưa ngài đến thăm Vơnidơ đúng vào thời kỳ này.
Ăngtoan quay bước định đi đến căn phòng tu viện trưởng đang hấp hối, nhưng vừa đặt tay lên cửa anh đã dừng lại, sửng sốt, khi nghe câu trả lời của người xứ Phlôrăngxơ:
- Vâng. Khi chúng tôi nhận được thư của ngài, tôi đã quyết định sẽ đi Vơnidơ vì cháu gái tôi và tôi đang tìm một bức tranh có giá trị của gia đình đã bị mất ở Phlôrăngxơ, bức tranh Thần vệ nữ của Bôtixeli. Có những tin đồn truyền miệng làm chúng tôi đoán chừng bức tranh ấy ở Vơnidơ.
- Nhưng chắc chắn là ngài sẽ không thấy nó ở đây, – cha Phêlíp mỉm nụ cười trên cặp môi mỏng.
Ăngtoan đã định nói với ông Belacmi rằng bức tranh ông tìm hiện anh đang có nhưng anh bắt gặp cặp mắt của Luxia và đã nhìn trả lại. Mắt nàng nhìn anh đầy khinh bỉ đến nỗi một làn sóng bất bình tràn đầy và nhớ lại cách nàng phá rối anh trong phòng người ốm, anh quyết định để cho nàng phiền muộn thêm một thời gian về vấn đề bức tranh.
Luxia đang đứng ở nguyên chỗ cũ trong hành lang, mặt nàng lộ rõ vẻ băn khoăn. Khi thấy Ăngtoan nhìn mình, nàng ngẩng cao đầu vẻ ngạo mạn rồi quay đi, dáng kiêu hãnh và quả quyết, nàng đến chỗ ông chú và cha Phêlíp.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 8

Vào lúc chập tối, cha Mariô ngủ li bì, Ăngtoan để bệnh nhân cho một tu sĩ trong nom rồi ra ngoài tu viện và đi dạo để suy nghĩ trong một khu vườn xây kín. Anh yêu nơi yên tĩnh ấy, chỗ lánh mình ưa thích nhất của anh trong buổi chiều cuối xuân này thơm nức mùi hoa, những bông hoa mà thầy dòng Phrăngxi, một người gần loà, làm vườn cho tu viện, đã chăm nom một cách trìu mến.
Giữa một vườn hoa, pho tượng Đấng cứu thế bằng đồng đỏ mỉm cười dịu dàng với căn nhà hiến dâng cho sự việc phụng sự người. Mọi lối đi trong vườn kín đều quy tụ về chỗ bức tượng này và bước chân Ăngtoan đưa anh đến đây như thường lệ. Chân anh vấp phải bệ tượng Chúa, một sức mạnh bất thường làm anh quỳ gối trên sỏi ở lối đi và anh cúi đầu, lặng lẽ cầu khẩn để xin Chúa ban cho một dấu hiệu trong cơn bối rối của mình.
Trong bóng tối có cái gì động đậy, tim Ăngtoan đập nhanh một dáng dấp phụ nữ mờ ảo trong chỗ tối. Đức Mẹ rất thánh phải chăng đã nghe thấy lời cầu khẩn của con trai Người nên chính Người đã đến đây để làm cho tâm trạng bối rối của ngưòi thầy thuốc được êm dịu đi chăng? Nhưng không, đây chỉ là Luxia Belacmi, đứng trong bóng đêm, khoác một chiếc áo choàng dài, chỉ để lộ khuôn mặt mờ mờ, một vệt sáng trong đêm tối.
- Thưa tiểu thư, – anh ấp úng – tôi không biết là tiểu thư ở đây.
Người thiếu nữ tiến lại gần anh và khi nàng nói, giọng nàng dịu dàng:
- Tôi rất tiếc đã làm ông bị đột ngột, thưa ông thầy thuốc. Ông cầu Chúa cho bác tôi đấy ư?
- Không, – anh thú thực – Tôi cầu xin sự cứu giúp… trong một việc riêng.
Không hỏi thêm nữa, nàng ngồi xuống và nhìn anh rất dịu dàng đến nỗi Ằngtoan ngạc nhiên thấy nàng có thái độ khác hẳn lúc chiều.
- Tại sao khi ở trong phòng của bác tôi anh lại nhìn tôi như vậy? – ng hỏi một cách giản dị.
- Tôi rất tiếc đã có vẻ thiếu lễ độ đối với tiểu thư, – anh khẽ nói.
- Đây là lời xin lỗi. Không phải lời giải thích.
Ăngtoan thoáng đỏ mặt
- Tôi có cảm tưởng đã trông thấy tiểu thư, hơn nữa, đã được biết tiểu thư từ rất… rất lâu rồi.
Nàng không trả lời ngay, nhưng đến lúc nàng nói, giọng nàng êm ái một cách kỳ lạ.
- Vậy thì, anh có thể giải thích được không?
- Đáng tiếc là không, – anh nói và cúi đầu. – Không thể giải thích được. Tôi chắc rằng chưa bao giờ được trông thấy tiểu thư trước buổi chiều hôm nay.
- Chưa bao giờ đâu, đúng như thế.
Nàng đột ngột đổi đề tài:
- Anh định sẽ thụ giáo phải không, cha Phêlíp nói với chúng tôi như thế. Vì lẽ gì mà một người trẻ tuổi – một thanh niên như anh – lại trở thành tu sĩ?
Ngạc nhiên vì câu hỏi, Ăngtoan không trả lời.
- Nếu tôi là nam giới, – Luxia Belacmi nói thêm, – tôi mong muốn, trên hết mọi sự, là tạo cho mình một địa vị.
- Có lẽ trong thế giới này còn nhiều điều quan trọng hơn là tạo cho mình một địa vị, thưa tiểu thư, – anh mỉm cười nói.
- Có thể. Nhưng một trong những điều quan trọng ấy chắc chắn không phải là trốn tránh khó khăn trong cuộc sống để ẩn mình trong một nhà tu.
- Tiểu thư có còn quá trẻ để tranh luận về những việc này không, thưa tiểu thư? – anh hỏi một cách nhã nhặn.
Nhưng nàng kiêu hãnh giậm chân trên sỏi.
- Tôi đã hai mươi tuổi. Ở tuổi anh, ông tôi đã tìm ra Tân Thế Giới!
- Ông của tiểu thư sao? Tiểu thư có họ với ông Côlông à?
- Ông tôi là Amêrigô Vexpucxi, – nàng sửa lại một cách tự hào. – Ông cụ không sợ đấu tranh, không nấp sau những bức tường. Ông đã vượt qua các biển khơi xa xôi và liều mình để tìm ra những miền đất lạ.
- Nhưng họ tiểu thư là Belacmi?
- Tôi là Vexpucxi, theo họ của mẹ tôi. Trước đây chúng tôi là chủ ngân hàng của nhà Mêđixi.
- Vậy mà bác tiểu thư đã chọn nhà tu?
Chiếc miệng xinh đẹp đanh lại:
- Bác Mariô vốn vẫn là người lạc lõng trong gia đình. Bác ấy thích trở thành người của Nhà thờ hơn là bị cầm tù. Hơn nữa đây là một việc tốt cho nhà Belacmi, khi có một người trong gia đình thuộc giới tăng lữ cao cấp.
Đó là lời bộc lộ đáng sợ khi nghe nó thốt ra bởi cái miệng còn trẻ măng như vậy. Cô Luxia này trí tuệ sắc sảo và miệng lưỡi cũng sắc bén, Ăngtoan thầm nghĩ như vậy?
- Tiểu thư kiêu hãnh về gia đình mình lắm phải không?
- Tại sao lại không? Bà Belacmi là một trong những nhà quý tộc có tiếng nhất của toàn nước Ý.
Ăngtoan bắt đầu nhắc nàng lời dạy của kinh thánh: “Sự kiêu căng đi trước sự huỷ diệt…” nhưng nàng tức giận ngắt lời anh:
- Đó là tiếng nói của tu sĩ! Ông là người như thế nào nhỉ, ông thầy thuốc, mà ông phải tách rời khỏi thế giới và chọn lấy con đường yên tĩnh, chắc chắn ấy?
Nàng đứng lên, giận giữ giậm chân, đá mạnh vào nền đường làm bụi bốc lên, phủ cho Ăngtoan một làn mưa sỏi, sạn.
- Nếu tôi là đàn ông, sẽ không ai cần đi tìm tôi ở một chỗ ẩn núp nào cả đâu. Tôi chúc ông ngủ ngon, ông thầy tu. Hãy về phòng tu sĩ của ông đi, chúc ông ngủ ngon giấc.
Ăngtoan nín lặng, anh nhìn cái hình dáng dong dỏng cao đi xa dần và biến mất. Một lúc sau, ánh cửa sập mạnh như đặt một dấu chấm hết cho câu chuyện. Ăngtoan ngồi một lát nữa trên ghế đá. Luxia Belacmi vừa tóm tắt gọn trong mấy lời nỗi bối rối đang ở trong anh. “Nơi này là nơi quyết định, là điểm mà hai con đường mở ra đằng trước mình”, anh nghĩ như vậy. Ngay trước khi rời khỏi nơi này anh phải chọn được hướng đi.
Một bên là cuộc sống suy ngẫm, cuộc sống mà hơn năm năm nay từ anh ở Pađu anh đã hết sức yêu mến. Trong cuộc sống này, chắc chắn anh sẽ được sự tôn trọng của đồng nghiệp, được vinh dự là giáo sư đại học, cũng có thể, biết đâu đấy, sẽ được chiếc mũ giám mục hay chiễc mũ đỏ của giáo chủ. Bên kia, anh đã thấy những mạo hiểm, những sự xỉ vả, các vụ truy tố không còn nghi ngờ gì, có thể cả cái chết, cái chết sau cực hình, cho xứng đáng với những kẻ nào dám bảo vệ một luận đề mang tính chất tà giáo, những kẻ nào tán thành học thuyết của một tên tà giáo, những kẻ ấy sẽ bị cả luật đạo và luật đời buộc tội.
Có một người khác đã đứng trước sự lựa chọn như thế này trên một quả núi gọi là núi Gôngôta. Người ấy đã không lùi bước trước gánh nặng của chân lý, dù gánh nặng ấy là do Thánh giá tạo ra, dù sự lựa chọn ấy đưa anh ta đến cái chết vì Thánh giá. Tâm hồn Ăngtoan êm ả hẳn lại khi anh suy nghĩ đến điểm này và trong niềm tự hào mới, vừa bột phát, anh vươn thẳng hai vai đang trĩu xuống. Bây giờ anh đã hiểu một cách sâu sắc, anh hiểu rằng không thể hoà hoãn, thoả hiệp trước chân lý.
Chính cái ấy, cái điều duy nhất ấy, con người phải dựa vào nó – dù con người có bị chiến bại, ngã xuống chiến trường và bị giày xéo lên mà chết.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 9

Cha Mariô Belacmi tạ thế đêm hôm ấy.
Ăngtoan đã gần người cho đến phút cuối cùng nhưng không thể trao đổi được vài lời với ông Girôlamô cũng như với cô cháu vì cha Phêlíp đã đưa họ ra khỏi giường ngay sau khi thầy thuốc thông báo tu viện trưởng từ trần. Còn Ăngtoan, anh phải ở lại đây để giúp đỡ việc chuẩn bị cho thi thể người có thể được an táng nhanh chóng, đây là điều bắt buộc.
Hôm sau, sau lễ tang cực kỳ tốn kém và long trọng, Ăngtoan đợi ở giáo đường cùng với các thầy dòng giúp việc trong khi đám tang rời khỏi Nhà thờ. Từ chỗ ngồi của anh ở gian bên, anh thấy tiểu thư Luxia và chú nàng thong thả đi ra phía cửa, theo sau một hàng dài các tăng lữ: giáo chủ từ Vơnidơ đến làm lễ, cha Phêlíp cao lớn, người vươn thẳng, tinh khiết trong chiếc áo trắng rồi đến nhóm giáo sĩ cỡ kém hơn. Về tang phục, tiểu thư Luxia vẫn mặc chiếc áo choàng dài sẫm màu nàng đã mặc tối hôm trước khi ở khu vườn kín, chiếc áo choàng ấy trùm qua áo chùng của nàng cho tới chân và quệt xuống đất sột soạt mỗi khi nàng bước. Mũ của áo được kéo lên đầu và buộc lại để che ánh vàng rực rỡ của bộ tóc, trông nàng có vẻ khiêm nhường một cách ngây thơ, vẻ ấy – Ăngtoan biết rõ vì đã có kinh nghiệm cay đắng – còn xa mới đúng với tính cách thực của nàng.
Mắt nàng bắt gặp mắt người thầy thuốc khi nàng đi qua và dù anh đã gật đầu chào một cách lịch sự nàng vẫn đưa mắt thơ thẩn nhìn về phía trên đầu anh, coi như anh là người lạ vàật đầu chào lại chỉ là sự ngạo mạn. Tuy Ăngtoan đã quyết định không để cho nàng thấy rõ những ý nghĩ đang khích động anh, anh vẫn không thể ghìm lại sự bực bội làm cho mặt anh cau có. Anh trông thấy đôi mắt đẹp lơ đãng và lạnh lùng bỗng bừng lên và rực ánh giễu cợt, rồi nàng đi qua.
Ông Girôlamô đi cạnh cháu gái, ông trông thấy người thầy thuốc trẻ tuổi và trịnh trọng cúi chào khi đi qua trước mặt anh.
Một bệnh nhân khác của Ăngtoan, một giáo sư bị chứng viêm da do liên cầu đã giữ anh bên giường đến lúc quá khuya. Trong đêm mùa xuân ngát hương thơm, khi trở về anh đã gặp nhiều cặp người yêu đang đi, tay nắm tay và thì thầm vào tai nhau những lời âu yếm. Trong một khung cửa tối, vẳng đến tiếng của một cái hôn và tiếng cười khẽ của người phụ nữ đang bối rối. Hai bóng người rời nhau rất nhanh nhưng Ăngtoan cảm thấy, ở phía sau anh, họ lại sát gần nhau cũng rất nhanh. Thứ cảm giác khó chịu mơ hồ quấy rối anh đã mấy tuần nay lại tràn ngập, khó hiểu. Có lẽ một chuyến thay đổi không khí và khung cảnh sẽ phù hợp với anh chăng? Năm học kết thúc đã hai ngày rồi, anh có thể đi thăm Giăng ở Vơnidơ. Cha Mariô đã mất, người bệnh nhân mắc chứng viêm da đã qua nguy hiểm, Ăngtoan có đủ thì giờ để tranh luận với Giăng về vấn đề công bố việc anh bảo vệ Misen.
Nằm trên giường ngủ trong căn phòng tu sĩ Ăngtoan hưởng không khí ban đêm lùa qua khung cửa sổ hẹp. Nến đã tắt, vị nữ thần tắm trong ánh trăng hiện lên rất rõ và ý nghĩ sắp phải xa rời bức tranh này làm anh đứt ruột. Nhưng anh biết rằng nếu giữ bức tranh ở đây thì thật là điên cuông, và điên cuồng không kém nếu muốn đem nó đi… đến bất cứ đâu… ở một chỗ khác nơi này. Không thể nào đem nó ra khỏi tu viện mà không bị trông thấy, trừ khi đem đi ban đêm, điều mà lương tâm anh nghiêm cấm.
Chỉ sáng mai thôi, anh sẽ làm cho lương tâm được thanh thản bằng cách tìm ông Girôlamô Belacmi. Lương tâm anh nói rằng dù sao thì anh cũng không được giữ một bức tranh mà lúc này anh đã biết giá trị, biết rõ người sở hữu chính thức của nó. Anh có quyền gì mà giữ để thoả mãn riêng mình bức hình hoàn hảo này, bức hình sẽ đưa đến cho các nghệ sĩ những hân hoan lớn, tạo cho họ niềm vui lâu dài và nguồn cảm hứng vô tận.
Tuy nhiên, Ăngtoan biết mình sẽ đau khổ vì sự xa cách này vì anh đã đi đến chỗ coi bức tranh Thần vệ nữ như sự có mặt của người đang sống thực sự mà đời sống đó gắn bó với đời sống của anh. Nằm dài trong bóng tối và yên lặng, nửa thức nửa ngủ, anh tự hỏi rằng những lạc thú của hôn nhân có thể so sánh được không với sự thư thái đã đến với anh do sự bầu bạn cao quý của thanh tịnh này, do sắc đẹp lặng lẽ và làm cho vững tâm này, tình bạn và sắc đẹp ấy luôn giúp cho những ý nghĩ bối rối, lo lắng, xao động của con người được thanh thản.
Trong khi anh nằm dài ở đay, hai mắt nhắm lại, những bức tường trong phòng bỗng xa dần, tan đi, biến mất và anh thấy mình đang nằm uể oải trên bãi cát bên bờ biển, dưới bóng cây xanh tươi, như anh thường nằm xưa kia ở trên bờ biển Ligurien, tóc còn ướt nước biển trong suốt, tinh thần và thể chất thoải mái, hài lòng.
Và bỗng nhiên nàng đã ở đây rồi, nữ thần “Vệ nữ” ấy, nàng đang duyên dáng, tao nhã, bước ra khỏi chiếc thuyền bằng vỏ ốc lớn và đặt lên bờ bàn chân hồng hồng, nhỏ nhắn nhẹ nhàng, kiều diễm đến nỗi hầu như không để lại dấu chân trên cát. Làn tóc quấn quanh đầu giống như một chiếc mũ vàng. Nàng đến tận lùm cây mà anh đang nằm dưới bóng và chìa tay cho anh hôn. Anh nhổm dậy và thấy một cách lạ kỳ cảm giác thanh khiết của cội nguồn, anh không thấy lúng túng vì mình đang khoả thân.
- Tôniô, người yêu của em!
Giọng nàng êm ái như nhạc điệu của một cây thất huyền cầm xa xôi, tiếng vừa vẳng ra đã bị nén lại.
- Tiểu thư, – anh khẽ nói, cảm thấy mình bối rối lạ lùng.
- Không, Tôniô, không phải là tiểu thư.
Nàng ở sát gần anh, hai cánh tay khoanh trước ngực một cách trong trắng.
- Không phải tiểu thư, caro mio! Người yêu của tôi…
- Người yêu của tôi, nữ thần biển cả của tôi…
Nàng đứng gần đến mức một bầu vú sát vào ngực Ăngtoan và hơi nóng trong người nàng khiến anh nóng sực người, anh run lên trong một ước muốn điên cuồng được ôm trong vòng tay thân hình mảnh dẻ đó.
Nàng kiễng chân lên, vòng tay qua cổ Ăngtoan:
- Tôniô, hôn tôi đi, – nàng ra lệnh.
Anh cố đẩy nàng ra, đấu tranh với lòng ham muốn ngày càng mạnh, nhưng nàng kéo đầu anh lại gần và môi họ gặp nhau.
Bỗng nhiên chớp loé lên chung quanh anh, sấm gầm thét quanh hai người, sét bửa đứt cái cây mà họ đang đứng ở dưới. Sửng sốt, Ăngtoan cảm thấy mình không thể chống cự được khi những bàn tay trần tục giằng lấy người yêu của mình. Anh nghe thấy tiếng kêu lo sợ và kinh hãi của nàng “Tôniô! Tôniô!”, thấy tiếng kêu ấy xa dần và mất hẳn. Tiếng sét và những bàn tay to lớn đã tách rời họ ấy đã ném anh, chính anh, quỳ xuống đất. Còn nàng, nàng lúc này đã ở xa, đang vùng vẫy trong tay một nhân vật kỳ lạ có cái đầu đười ươi. Con quỷ hiện từ đáy sâu của địa ngục lên ấy, nó đang cười vui một cách ma quỷ, con quỷ bi đát này chính là sự hiện hình của cha Phêlíp Xăngtốt.
Trông thấy bộ mặt ấy, sức khoẻ Ăngtoan hồi phục ngay và anh phóng theo dấu vết của tên cướp đoạt phụ nữ, hơi thở anh dồn dập, mồ hôi tràn xuống gần loá mắt, tim đập mạnh đến nỗi như muốn bật khỏi lồng ngực. Loạng choạng, hổn hển, kiệt sức, anh ngã xuống đất, vất vả mới quỳ lên được và cứ lết như thế khoảng vài thước rồi lại ngã xuống, mặt úp xuống cát. Khi anh có thể, không phải là nâng người lên mà là ngẩng mặt lên, anh chỉ còn trông thấy ở đằng xa, rất xa, con đười ươi đang chạy trốn, đem theo cái mồi của nó. Một lúc sau, chỉ còn lại một khối lờ mờ ở chân trời, một khối vừa mờ vừa nhỏ đi từng giây phút. Rồi không còn gì hết. Chân trời trống rỗng.
Và chỉ còn lại nỗi xa vắng, lặng lẽ và đau đớn.
Bỗng hai tai như bừng tỉnh vì một giọng nói khác, rất gần:
- Loã thể! Hắn loã thể kìa! Thật hổ thẹn! hổ thẹn cho hắn…
Tiếng nói quen thuộc, lanh lảnh mà sự khinh mạn chua chát nện vào tai anh. Anh nhận ra Luxia Belacmi đang đứng trên cây, người trùm kín trong chiếc áo choàng dài nàng đã mặc khi ở trong vườn và chỉ để hở bộ mặt trái xoan mờ mờ. Nàng giơ ngón tay đe doạ anh trong khi miệng nhắc lại những lời xỉ vả không kém gay gắt. Vô cùng hổ thẹn vì những gì thấy, Ăngtoan đứng lên muốn tìm cái gì đó để che đậy tình trạng loã thể của mình nhưng không tìm được gì cả. Khi ấy nhịp độ nói càng nhanh hơn, lời xỉ mắng càng mạnh hơn và không bao lâu giọng nói cay chua càng kịch liệt đến mức như khoan vào nhĩ tai anh và xé óc anh một cách đau đớn.
Mồ hôi đầm đìa nhưng người lại lạnh giá, tay bám vào chăn, nệm, tim đập thình thịch, Ăngtoan tỉnh hẳn và thấy người vô cùng nhẹ nhõm vì mình vừa qua một giấc mơ khủng khiếp.
Anh với vội chiếc áo mặc vào người đang giá lạnh, tay ôm đầu, anh đợi cho tim đập bớt mạnh và tay hết run, rồi anh lấy một ít than hồng đựng trong chiếc bình nhỏ, thổi cho bùng lên, khi lửa đã cháy sáng, anh thắp nến và xem xét lại bức tranh.
Tất cả vẫn nguyên vẹn. Nàng vẫn gợi lên sự kỳ vọng toàn thiện và vẫn xinh đẹp. Nhớ lại rằng mình đã ôm ghì lấy nàng, cảm giác bối rối ấy lại trỗi lên trong anh, nhưng anh quả quyết bắt ý nghĩ của mình đi đường khác, tránh xa sự cám dỗ xác thịt như vậy, anh tắt đèn và nằm xuống, kéo chăn đắp lên người.
Giấc mộng kỳ lạ ấy phải chăng nhằm thông báo cho anh một sự gì? Một sự cảnh báo chăng? Hay mệnh lệnh trả thật sớm bức tranh cho người chủ chính thức của nó? Ăngtoan tự cam đoan rằng ngay sáng ngày mai sẽ tìm ông Belacmi và trả lại ngay tài sản cho ông.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 10

Hôm sau, cha Phêlíp Xăngtốt niềm nở tiếp Ăngtoan trong phòng tiếp kiến, ở đây ông đã ngồi vào ghế của tu viện trưởng đặt trên một chiếc bục nhỏ. Giáo chủ đã hứa một cách chính thức với Xăngtốt rằng ông chắc chắn được nâng lên vị trí của tu viện trưởng ngay sau khi bức thư gửi đi La Mã và thư trả lời về tới đây. Cho nên ông đã không để mất giây lát nào để đảm nhiệm đặc quyền của một nhiệm vụ mà lúc này ông được hưởng nhưng chưa có sự bổ nhiệm chính thức. Kiểu cách của ông cao ngạo và nghiêm khắc hơn, cách nói của ông vắn tắt hơn.
- Có việc gì thế ông Xecvêtut? – Ông hỏi sau khi Ăngtoan đã kính cẩn hôn đường viền của chiếc áo thêu lộng lẫy của ông.
- Tôi xin phép được gặp ông Girôlamô Belacmi.
- Anh đến chậm rồi. Ông Girôlamô và cô cháu sáng hôm nay đã đi Vơnidơ sớm. Ông ấy nói với tôi về anh bằng những lời nồng nhiệt. – Xăngtốt nói tiếp và mỉm cười một cách dễ dãi.
Nhưng môi ông mím lại khi ông kết luận:
- Còn cô cháu gái, cô ta xinh đẹp thật đấy, nhưng là một ác phụ.
Ăngtoan hoàn toàn đồng ý với nhận định sau nhưng việc ra đi của ông Girôlamô đã cản trở dự định của anh. Khi nào anh mới trả lại ông bức tranh được? Nếu cách suy diễn về giấc mộng của anh đúng với sự thật, anh không nên nói cho cha Phêlíp biết bức tranh hiện có trong nhà tu. Rồi Ăngtôniô nhớ lại ông Girôlamô có nói rõ địa chỉ của ông ở Vơnidơ, tâm trí anh sáng sủa lên. Anh hết sức mong muốn gặp Giăng thật sớm và thoáng thấy khả năng đạt được hai mục đích một lúc.
Tiếng cha Phêlíp kéo anh về thực tại:
- Tôi tin rằng anh đã sám hối xứng đáng vì đã có những ý nghĩ phiến loạn về vấn đề tuần hoàn qua phổi, phải không bác sĩ?
Ăngtoan cúi đầu:
- Tôi đã cầu nguyện xin được tha thứ như cha đã truyền lệnh.
- Tốt lắm! Anh có một tương lai tốt đẹp, tôi rất tiếc nếu như có tình huống nào cản trở nó.
Ăngtoan ngẩng đầu sung sướng vì đã dễ dàng tránh khỏi cái bẫy đó.
- Nếu được cha cho phép, tôi xin đi Vơnidơ vài tuần. – Anh nói.
Nếu anh thuyết phục được Giăng giúp anh công bố phát minh, thì cũng cần đến mấy tuần lễ để ấn hành xong bản phát minh đó.
- Đi Vơnidơ à? Nhưng anh giảng dạy ở trường đại học kia mà?
- Bài giảng của tôi đã kết thúc vào dịp hè này.
- Thật vậy nhỉ. Thế anh định làm gì ở Vơnidơ?
Ăngtoan lưỡng lự. Thú nhận sự thực là điều tai hại. Nhưng anh lại không thể nói dối được. Anh nhớ đến điều Giăng đã gợi ý là cần học vẽ trên mẫu sống động để nâng cao sự hiểu biết về các tỷ lệ trong môn phác hoạ. Đây là một lý do tốt để ở lại Vơnidơ, chắc cha Phêlíp cũng thừa nhận không bàn cãi vì họ đã thường nói về nghệ thuật với nhau. Người mục sư biết rõ hứng thú đối với môn hội hoạ của người thầy thuốc trẻ tuổi.
- Tôi có ý định theo học một số buổi đặc biệt về hội hoạ, thưa Đức Cha, – anh vội vàng trả lời.
Bản thân sự việc làm xiêu lòng cha Phêlíp, một người vốn kỵ không cho ai thoát khỏi quyền mình một thời gian dài, hay việc đảm nhiệm rất tình cờ, không toan tính trước một chức vụ chưa phải là của mình, đã làm cho ông có thái độ nhiệt tình? Dù sao đi nữa, ông đã mỉm cười thân ái và trả lời:
- Vậy thì anh cứ ở cả mùa hè Vơnidơ. Tôi ghen với anh về làn gió mát của sông Liđô đấy. Có lẽ sang năm anh sẽ vẽ được những bức bích hoạ ở giáo đường mới của chúng ta.
- Cầu Chúa cho sẽ được như thế. – Ăngtoan thành kính nói, và nhẹ nhõm, anh rời chiếc bục cao.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 11

Đến ranh giới của Vơnidơ, hành khách từ các miền lân cận tới phải xuống xe đi thuyền, loại thuyền con rộng và chậm chạp, có thể chở được đến tám người.
Ngay sau hôm tiếp kiến với cha Phêlíp, vào lúc quá trưa, Ăngtoan đã nhập bọn với những hành khách người đầy bụi bậm đi xe ngựa từ Pađu đến. Chiếc thuyền chở nặng chậm chạp xuôi dòng con sông đào lớn cắt đôi thành phố. Người chèo thuyền vạm vỡ, rám nắng, đầm đìa mồ hôi vì phải dùng sức và cái nóng tháng sáu. Đá hoa cương nhiều màu ở mặt trước các lâu đài sáng rực rỡ dưới ánh nắng mặt trời chói lọi. Ở ngay giữa thành phố, đối diện với toà lâu đài lộng lẫy của các vị thống đốc, khách thay thuyền sang những chiếc gông đôn nhẹ nhàng, thon dáng, nhiều màu sắc tươi vui với mũi thuyền vươn cao như cổ thiên nga. Chúng từ mọi phía chạy đến, luân lưu trên mạng lưới các sống đào và hồ của thành phố xây trên những dòng nước chảy duyên dáng này, thoải mái như loài chim nước. Với con mắt nghệ sĩ, Ăngtoan chọn một chiếc thuyền có tán viền tua xanh phủ trên khung gỗ, cửa mở về phía những làn gió mát của sống Liđô gần đấy. Các tấm rèm lúc đó được cuộn lên buộc bằng dây trắng có thể thả xuống nếu trời xấu hay người ngồi thuyền muốn không ai nhìn thấy, chuyện bình thường trong thành phố đáng yêu đầy tình ca và tình yêu này.
Người chèo thuyền là một người bé nhỏ tóc nâu có miệng cười quá rộng để lộ ra nhiều chỗ sứt ở bộ lợi màu hồng dị thường. Nhìn phục sẫm màu, đoán rằng người qua sông là người của Nhà thờ, anh ta nói năng một cách kính trọng:
- Ngài đi đâu, thưa linh mục?
- Đến lâu đài Pêdarô. Cách đây có xa không?
Trước tiên, Ăngtoan muốn đến nơi ông Belacmi ở để báo không chậm trễ cho ông biết chỗ có bức Bôtixeli của ông.
- Không xa mấy.
- Vậy thì đến lâu đài.
Ăngtoan lên thuyền và ngồi trong lều, trên một chiếc ghế có nệm rất êm.
- Anh có biết Galêatxa Vaxca không?
- Tất nhiên là có ạ. Nhưng (anh ta nhướng lông mày lên tỏ vẻ ngạc nhiên vì một người của Nhà thờ lại muốn đến nơi đây) đó là phố các nghệ sĩ.
- Khi chúng ta rời lâu đài Pêdarô, anh sẽ đưa tôi đến đấy, số nhà mười bốn.
Người chủ thuyền giương to mắt:
- Đấy là nhà ông Giăng Xavarino sang trọng. Thuyền tôi vẫn chở ông ấy! Rèm cả hạ thấp – anh nói tiếp một cách ý nhị. – Ông ta là một con người thật tuyệt.
Ăngtoan không ngạc nhiên về tiếng tăm phóng túng của bạn anh. Cũng không ngạc nhiên vì người chèo thuyền biết Giăng. Tại sao lại không biết nhỉ? Cha của Giăng là một trong những chủ ngân hàng và nhà buôn giàu nhất tỉnh, và Giăng lại là chúa tể của giới trẻ tuổi của Vơnidơ.
- Ông Xavarinô là bạn tôi. – Xécvê tuyên bố với vẻ đắc chí khá ngây ngô.
- Đi nào!
Người chèo thuyền kêu lên một cách lanh lảnh để báo hiệu cho những lái thuyền khác rồi đẩy mũi chiếc thuyền nhẹ nhàng của anh lướt trên nước hồ xanh nhạt và loáng dầu.
Sự giao lưu trong trung tâm thành phố rất náo nhiệt và chiếc thuyền này tiến lên rất khó khăn vì thuyền bè san sát với nhau. Nhưng Ăngtoan lại thích thú về chuyến du ngoạn này. Anh đi nghỉ hè kia mà, lần đầu tiên sau bao nhiêu tháng ròng, với tiền lương cả năm trong túi. Dưới ánh mặt trời chói chang, giữa những quần áo trang sức sang trọng và các thuyền gông đôn nhiều mày sắc, anh nhận thấy y phục của mình thật tồi tàn.
Ở đây có biết bao nhiêu lụa, nhung, lông thú và dây chuyền vàng. Nếu y phục lịch sự không cần đến ở Pađu thì ở Vơnidơ không như thế, và Ăngtoan tự bảo mình phải nhờ Giăng chỉ cho một hiệu thợ may.
Thuyền đi chậm chạp đã tạo điều kiện cho người thầy thuốc trẻ không bỏ sót một cảnh tượng nào, anh ngắm nghía sự lộng lẫy của những toà lâu đài với những hàng cột thẳng đứng, kinh ngạc trước những bến thuyền, ở đó có những gông đôn riêng sang trọng đang đợi chủ nhân và bập bềnh suốt dọc bến có lát đá chung quanh các hình chạm bằng hoa cương nhiều màu sắc.
Xa xa, thoảng có một bà y phục sang trọng đang mơ mộng trên những mái bằng dùng làm sân thượng mát mẻ vì các làn gió nhẹ từ sông Lidô thổi đến. Thực ra, Ăngtoan thán phục nghĩ, Vơnidơ mang hình dung từ Đất Thánh cũng không uổng, vì đây chính là thành phố giàu có và đẹp nhất thế giới, đồng thời cũng là ngã tư của những con đường kinh doanh từ khắp nơi trên trái đất đến.
Nơi giao dịch thương mại quan trọng nhất là quảng trường trước phố Giacômeta và Riantô. Từ đấy đưa ra một thứ tiếng ồn ào, hỗn độn, trầm trầm và nổi rõ hẳn lên là tiếng leng keng của những đồng đuca(17), vàng của những người đổi tiền. Tiếng những chiếc búa nhỏ của người thợ kim hoàn đập nhịp nhàng khắp chung quanh hoàn chỉnh bản hoà tấu đậm đà ấy. Phíaọ, dãy nọ sau dãy kia, – cao hơn hẳn những nhà kho đầy nứt các sản phẩm phong phú của phương Đông: ngà voi, hương liệu, lụa, gỗ hiếm – những gian hàng hấp dẫn mọc lên: một số lượng sản phẩm nói trên được lưu thông ở đây, hàng bán buôn tạo ra một thị trường xuất khẩu duy nhất không đâu bằng.
Phía bên kia cầu, Ăngtoan trông thấy các cửa hàng của người Đức với nhà ở và kho của họ, đối diện với các bến có những tàu ở bên ngoài đến biển hồ bỏ neo sát cạnh nhau, đầy căng các kho báu làm cho những hành khách đang thèm muốn hoặc chất đầy hàng xuất khẩu chứng tỏ sự giàu có của Vơnidơ. Xa hơn nữa, trên sông đào, những chiếc tàu lớn đang đứng mơ màng, chở đầy thức ăn, dầu, rượu vang, từng dòng phu khuân vác đang từ các kho dự trữ lớn của những người buôn, khuân trèo tàu những kiện hàng nặng, họ như một đạo quân kiến không biết mệt mỏi.
- Tránh nào! – Người lái thuyền kêu to để những lái thuyền khác giãn thuyền họ sang một bên. Chiếc bơi chèo lớn đẩy một cái làm cho thuyền quay nửa chiều dài và vút thẳng vào một trong những nhánh sông phụ. Ở đây, hai bờ gần nhau hơn, hồ đẹp hơn; giữa những ngôi nhà và nước chỉ có bến đá chạy dài. Các lâu đài trang trí kém tráng lệ hơn và dù nắng lúc quá trưa, ở đây vẫn có những khoảng râm mát, thêm vào đó là bóng của bao lơn các nhà ở, gần như sát với nhau trên mặt nước.
- Lâu đài Pêdarô kia rồi! – Người lái thuyền nói.
Ở nơi này của Vơnidơ, con sông đào hẹp hẳn lại, bóng râm dày hẳn lên. Một vài người đi dạo dang thơ thẩn trên bến. Cặp mắt sắc của Ăngtoan nhận ra ngay một dáng người thanh tú và lịch sự có vẻ quen thuộc lạ lùng. Còn một quãng bằng hai chiều dài của chiếc gông đôn thì Ăngtoan không còn nghi ngờ gì nữa: mớ tóc vàng ấy chỉ có thể của Luxia Belacmi và đúng là Luxia Belacmi đang đi về lâu đài Pêdarô, ở cách đấy mấy khung cửa lớn.
Thuyền của Ăngtoan đến ngang tầm người thiếu nữ khi một tên có vẻ gian xảo từ một hẻm nhô ra. Ánh sáng dao găm loáng lên trong tay phải hắn. Trước khi Ăngtoan kịp kêu lên thì tên kẻ cắp đã nắm lấy cái túi nhỏ đeo ở dây lưng Luxia định cắt lấy rồi lẩn trốn. Bọn kẻ cắp nhiều vô kể trong thành phố giàu có này.
- Kìa! Có kẻ cắp! – Ăngtoan kêu to và nhảy dựng lên.
Cái nhảy của anh làm cho thuyền đột ngột mất thăng bằng và người chèo thuyền thiếu chút nữa thì nhào xuống nước. Ăngtoan giằng lấy bơi chèo của anh ta và đẩy mạnh, đưa thuyền áp dọc bến rồi nhảy lên bờ, mọi việc diễn ra trong giây phút.
Trong trạng thái khích động và vội vàng rời khỏi thuyền, Ăngtoan không trông thấy rằng Luxia Belacmi được tiếng kêu của anh báo trước đã tránh khỏi đà của tên kẻ cắp tự thoát khỏi tình huống. Nàng cướp lấy chiếc gậy ngắn của tên gian đang cầm ở tay trái và ra sức phang đúng ngay vào sọ hắn, khiến hắn khuỵu xuống. Vừa dũng cảm tự bảo vệ nàng vừa kêu to:
- Giúp tôi với! Có kẻ cướp! Giúp tôi với!
Trong đám hỗn độn ấy, Ăngtoan đã chạy đến và kêu lên:
- Tôi đến đây, tiểu thư! Tôi đây!
Hoặc Luxia không nghe tiếng anh, hoặc nàng tưởng anh là một tên kẻ cướp khác, nàng nện vào đầu anh một gậy làm anh ngã quay lơ, anh lăn xuống rãnh nước và nằm không động đậy.
Tên cắt túi dụng lúc lộn xộn do sự có mặt bất ngờ của Ăngtoan để thoát khỏi chỗ hiểm nghèo mà hắn vừa chui vào. Mềm như một con lươn, hắn đứng dậy và biến vào ngõ hẹp.
Đờ đẫn, Ăngtoan loạng choạng đứng dậy để đương đầu với một cơn thịnh nộ thực sự.
- Đần độn! Ngu si! Ngốc nghếch! – Luxia Belacmi hét lên.
Vì rằng tên cướp lợi dụng sự can thiệp không đúng lúc của Xécvê đã lấy được túi tiền của Luxia khi hắn trốn.
Đến lúc ấy Luxia mới nhận ra người đến cứu không may mắn của mình.
- Ôi, ông đấy ư, ông thầy thuốc. Tôi thật không ngờ lại chính là ông!
Giọng cô cay đắng và khinh bỉ.
- Tôi định đến để giúp cô! – Ăngtoan ấp úng, anh định phân trần, – nhưng khốn thay, không đạt hiệu quả.
Cô giậm chân, bàn chân nhỏ nhắn đập mạnh xuống bến:
- Tôi cần đến sự giúp đỡ của anh ư? Phải là cái khác một tên cướp túi tầm thường mới làm được cháu gái Amêrigô Vexơpucxi lùi bước.
Ăngtoan hơi lảo đảo đưa tay sờ vào đầu đang nhức nhối. Cơn thịnh nộ dịu đi, cô ra lệnh:
- Để tôi xem đầu anh nào.
Rồi lùa các ngón tay vào mớ tóc đen, cô sờ nắn, Ăngtoan không ghìm nổi cơn rùng mình.
- Hừ! Chẳng làm sao cả, - nàng nói, da cũng không bị sứt.
Tiếng gọi khi nãy của Luxia đã được nghe thấy, có tiếng ồn ào và bước chân tiến lại gần.
- Trời ơi! Người chèo thuyền la lên. Cảnh sát! Họ sắp bắt và đưa tất cả chúng ta đến quan toà đấy!
Một lần nữa, tiểu thư Luxia lại tỏ ra làm chủ tình thế, chứng tỏ sự nhanh nhẹn trong suy nghĩ và hành động như nàng đã có dịp phải đối phó.
- Anh đưa ông ta đi đâu? – Cô hách dịch hỏi người chèo thuyền.
- Đến phố Galêatxa Vaxca.
- Kéo ông ta vào thuyền và đi đi. Nhanh lên!
Cô đẩy Ăngtoan đến gần thuyền. Choáng váng không kịp kháng cự, anh tụt xuống thuyền và ngã lên đống nệm trong khi người chèo thuyền ra sức đẩy mạnh bơi chèo.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 12

Đầu anh vẫn đau nhức nhưng tâm trí anh đã bắt đầu sáng suốt đôi chút khi người lái thuyền đưa anh đến gần chỗ ở của Giăng Xavarinô. Hình như Luxia đã chẩn đoán đúng, anh chỉ có một cục bươu, nhưng khá to ở phía thái dương. Chiếc mũ của anh đã rơi mất trong khi lộn xộn.
- Lạy Chúa tôi! - Người lái thuyền kêu lên khi nhìn Ăngtoan đang cúi xuống lấy tiền để trả tiền thuyền.
- Ngài có một quả trứng khá đẹp ở một bên đầu!
- Cũng may mà cái đầu của tôi không bị nứt đấy, tôi có cảm giác như nó đã bị bửa ra. – Ăngtoan càu nhàu nói.
Anh chèo thuyền nói thêm, vẻ thán phục:
- Cô tiểu thư ấy mới cương quyết chứ! Cứng rắn thật! Lại đẹp nữa chứ!
- Điều ấy có gì là quan trọng! Về phần tôi, tôi cho rằng không gặp lại cô ta là điều may mắn, – Xécvê nói một cách chắc chắn, – Chào anh!
- Xin tạm biệt ngài.
Người thanh niên vắt cái túi lên vai, thong thả lên hai tầng gác để đến xưởng vẽ và là phòng ở của Giăng. Đã nhiều lần anh đến đây, nhưng cái vui ầm ĩ, tính nết thất thường, phóng túng của các nghệ sĩ, họ ở nhiều nhà trong phố này, không phù hợp với những sở thích yên tĩnh của anh cho nên anh không bao giờ ở lại lâu. Đimát, người hầu của Giăng, đưa anh vào phòng đợi, miệng bĩu môi tỏ vẻ chẳng tô trọng gì các tập quán của ông chủ.
Anh nghe tiếng Giăng hỏi vọng từ cuối xưởng:
- Ai đấy, Đimát?
- Thưa ông, bác sĩ Xecvêtut.
- Tôniô! Một sự bất ngờ thú vị biết chừng nào. Vào trong này nhanh lên Tôniô.
Ăngtoan đưa chiếc túi của anh ra, thấy nó quá nhẹ, Đimát chun mũi khinh khỉnh, rồi anh đi qua phòng ngủ đến phòng vẽ ở phía bên kia. Đây là phòng rộng ở cuối căn nhà. Khung cửa kính lớn ở trên mái mở suốt từ đầu nọ đến đầu kia dọc theo một bên phòng toả ánh sáng xuống chói lọi, thuận tiện cho người hoạ sĩ làm việc.
- Tôniô!
Mặc chiếc áo choàng loang đầy vết màu sặc sỡ, bảng pha màu trong tay, Giăng đón anh ở cửa. Họ thân ái ôm choàng lấy nhau, trong lúc tình cảm chan hoà ấy, nhà nghệ sĩ đã bôi một phần các vệt màu lên chiếc áo sẫm màu của nhà phẫu thuật.
- Cơn gió nào đưa bạn đến Vơnidơ đây, Tôniô?
- Mình muốn nói với cậu về…
Câu nói dừng lại nửa chừng và Ăngtoan mở to mắt không dám tiến lên. Trước mặt anh, trên một chiếc bục nhỏ, một thiếu phụ rất đẹp đang đưa tay nâng bộ tóc lên như người đang quấn đầu. Tuy nhiên, không phải sự có mặt của cô ta làm Xécvê sợ hãi mà là việc cô hoàn toàn khoả thân, một sự khoả thân đẹp mê hồn, điều mà Ăngtoan mới thoáng qua đã không thể dù không muốn, mắt anh lại quay lại nhìn cái cơ thể mỹ lệ đang đứng trên bục làm người mẫu.
Ăngtoan không phải không biết rằng bạn anh thường vẽ khoả thân nhưng cho đến bây giờ anh chưa hề gặp người mẫu ở phòng vẽ. Anh chưa bao giờ trông thấy phụ nữ khoả thân, từ trên bàn mổ. Người ở đây hoàn toàn khác hẳn. Mắt hai người bỗng gặp nhau và anh thấy trong mắt người thiếu phụ thoáng ánh lên một tia vui vẻ tinh quái.
Về phần mình, Giăng không phải không nhận thấy hai má anh bạn lúc thường nhẵn và nâu, lúc này rất dậy màu. Anh phá lên cười:
- Đẹp đấy chứ, Tôniô?
Thế là Ăngtoan im bặt, lưỡi anh cứng lại vì bối rối đến cùng cực. Nhà hoạ sĩ cười đến đứt hơi và người gập làm đối mất một lúc. Sau cùng anh trấn tĩnh lại, ít ra cũng đủ để giới thiệu hai người với nhau, nhà bác học trẻ và cô gái khả ái.
- Đây là Cơlarit Xtơrôdi. Còn em, Cơlarit, đây là ông Ăngtôniô Xécvêtut, bạn anh, nghệ sĩ và nhà giải phẫu đầy triển vọng mà anh đã nhiều lần nói với em.
Người thiếu phụ mỉm cười và Ăngtoan biết tại sao cô không ngượng nghịu trước mặt anh: đối với cô, anh cũng là một nghệ sĩ nữa. Khi cô nói, anh say sưa nghe giọng nói êm ái và rất trầm của cô với những tiếng rung từ cổ họng:
- Vâng, ông Giăng nói về ông luôn, thưa bác sĩ.
Ăngtoan nghiêng đầu chào. Sự lúng túng của anh tiêu tan, và anh nói một cách giản dị chứng tỏ anh đã lấy lại được thăng bằng.
- Cô Xtơrôdi đẹp đến nỗi có thể đem lại ngọn lửa cảm hứng cho bất cứ nghệ sĩ nào.
- Thế mới đúng là cách nói của người quý tộc thực sự chứ! – Giăng kêu lên và giơ tay vỗ vào lưng anh một cách thân ái. – Tôi vẫn bảo rằng cậu có thớ của một hiệp sĩ phong nhã mà.
Rồi quay về phía người mẫu:
- Nghỉ một lúc đi em, Cơlarit. Có rượu nho ở tủ thức ăn, làm ơn rót cho ba cốc.
Người thiếu phụ nhặt ở dưới chân chiếc áo choàng mỏng mặc trong nhà choàng vào người trước khi đi đến tủ thức ăn lấy chai và. Ăngtoan và Giăng ngồi cạnh nhau trên đi văng.
Cơlarit Xtơrôdi đưa cho họ hai cốc đầy, cô vươn vai hơi mệt mỏi và ngồi trên chiếc ghế đẩu.
- Thật là một công việc khó khăn, thưa bác sĩ Xecvêtut, khi ngồi làm mẫu cho nghệ sĩ đòi hỏi cao ở mình, khảo khát tự hoàn hảo như ông Giăng. Nhưng, ông là nhà phẫu thuật học, ông đã biết tất cả những gì thuộc về con người.
- Cũng không đúng hẳn như thế đâu. Tôi chỉ là người nghiên cứu về giải phẫu thôi.
Giăng cười và ngắt lời hai người:
- Lần này thì cậu có dịp nghiên cứu vấn đề không như là nhà giải phẫu mà như nhà nghệ sĩ. Tôniô ạ. Cậu có thấy rằng cơ thể Cơlarit khá đủ hoàn hảo để xứng đáng với việc nghiên cứu ấy không?
Máu lại dồn lên má Ăngtoan, rồi lại tản đi.
- Tôi biết chỉ có một cơ thể đẹp thôi, – anh thành thực nói.
- Trời! Cậu thật kém lịch thiệp, Tôniô ạ! Kém cả thủ đoạn nữa. Đừng bao giờ nói với một người phụ nữ rằng họ không phải là người đẹp nhất trên đời.
Nhưng Cơlarit chăm chú nhìn Ăngtoan một cách nghiêm trang.
- Tôi có cảm tưởng rằng, – cô nói, – bác sĩ Xecvêtut trước hết là một người bản tính thành thật. Hãy nói, với chúng tôi về người phụ nữ đẹp ấy đi, bác sĩ.
- Không phải là người phụ nữ, đó là một bức tranh – Tôniô thú thực.
- Bức tranh của Bôtixeli! – Giăng thốt lên.
- Đúng, Giăng ạ. Thần vệ nữ của Bôtixeli.
Nhà hoạ sĩ giơ hai tay lên trời giải thích:
- Tôniô đã say mê Thần vệ nữ của Bôtixeli rồi đấy.
Cơlarit mỉm cười một nụ cười ấm áp hưởng ứng:
- Tôi đã được thấy thần vệ nữ của Bôtixeli nên tôi không thể cho rằng anh ấy có lỗi. Nhưng bức tranh ấy đã bị mất cắp ở Phlôrăngxơ kia mà?
- Có người nào đã bỏ nó ở tu viện Pađu nơi tôi ở.
- Và Ăngtoan đã đem nó về phòng mình rồi nhốt kín ở đấy để mơ mộng trước nó, dưới ánh trăng, như một anh chàng si tình phong nhã.
Ăngtoan đỏ mặt vì câu chế giễu, nhưng Cơlarit đã trầm ngâm nói:
- Anh đã đúng, bác sĩ ạ. Như tôi nhớ lại hình ảnh ấy trong ký ức của mình thì người đàn bà này đúng là người tao nhã nhất và người đẹp nhất đời.
- Tôi không nghĩ như thế, - Giăng nhăn mặt, quả quyết. - Những người phụ nữ vẽ trong tranh của các vị chỉ hoàn hảo để tạo ra những bức tượng. Hãy nói với tôi về một người phụ nữ bằng thịt và bằng máu. Đó là vấn đề khác.
Ăngtoan cúi xuống đặt chiếc cốc xuống bàn thì Cơlarit Xtơrôdi kêu lên:
- Anh bị thương ư, bác sĩ? Thái dương anh bươu lên đây này.
- Ừ nhỉ! Có đau lắm không, Tôniô? – Giăng kêu lên – Tên vô lại nào đã chơi xấu với cậu phải không?
- Đó là một cô gái, – Ăngtoan thở dài.
- Cậu đánh nhau với con gái sao? Có việc gì thế?
Ăngtoan thuật lại câu chuyện. Nghe kể xong thì Cơlarit nói:
- Con người mới tàn nhẫn làm sao! Tại sao cô ta biết rằng anh không bị thương nghiêm trọng?
- Vì tôi còn đi được và lúc ấy cảnh sát đến.
Xécvê biết rằng anh đã bênh vực Luxia, anh cắn môi bực tức.
- Nhung ít ra thì cô ấy cũng có thể đưa anh về lâu đài cùng với mình, – Cơlarit nhấn mạnh.
- À này, lâu đài Pêdarô không ở trên đường cậu đến đây. Cậu đến chỗ ấy làm gì thế, Tôniô?
Ăngtoan nói ý định đi gặp Belacmi ở Vơnidơ trước khi đến tìm Giăng.
- Nhưng cậu có thể nói với ông ta tất cả những điều ấy ở Pađu, – Giăng ngạc nhiên. Ăngtoan vui vẻ thừa nhận:
- Mình chưa làm thế chính vì tiểu thư Luxia đã làm mình quá tức giận!
Giăng cười:
- Cậu có muốn biết mình sẽ hành động như thế nào ở địa vị cậu không? Mình sẽ kéo cái con mụ lắm mồm ấy vào một cái xó tối nào đó và sẽ hôn mụ cho khoá được miệng mụ lại…
Ăngtoan cố mỉm cười:
- Chắc cô coi tôi như một anh chàng ngốc bỏ đi, cô Xtơrôdi, nhưng lối sống của tôi luôn luôn khác với lối sống của Giăng…
- Có đủ các loại người trên đời này, thưa bác sĩ, – Cô ngọt ngào nói. – Và tôi tin rằng có vị trí riêng cho từng người. Tôi nghĩ rằng anh là một người có giá trị và tôi tin chắc một ngày nào đó tôi và cả Giăng nữa sẽ không đáng kể gì bên cạnh anh.
Giăng cau mày một cách thân ái:
- Này, đây là cuộc họp mặt của bạn bè hay là nhóm thảo luận triết học?
Anh rót thêm rượu vào các cốc và nói tiếp:
- Chúng ta uống đi. Uống để chúc mừng Ăngtôniô Xecvêtut, người sẽ là nghệ sĩ và bác sĩ, nhưng là giáo sĩ thì không bao giờ!
Họ uống và chuyện vãn một lúc nữa. Rồi Cơlarit Xtơrôdi đứng lên:
- Tôi đã nghỉ đủ lắm rồi, – cô nói, – và ánh sáng sẽ không còn tốt lâu nữa đâu. Nếu anh muốn vẽ xong cánh tay hôm nay anh phải làm việc đi thôi.
- Cô nói đúng! Tiếp tục nào!
Giăng cầm lấy bảng pha màu và đến giá vẽ, anh đang trau chuốt một công trình nghiên cứu tuyệt mỹ về cơ thể của Cơlarit.
Ăngtoan thấy choáng váng vì rượu nho và vì bị đánh, anh đứng lên và nói:
- Tôi xin lỗi. Tôi cảm thấy cần nghỉ ngơi chút ít.
- Bảo Đimát đưa cậu đến phòng cậu. Mình sắp xong việc ngay hôm nay rồi đây.
Ăngtoan ngả đầu chào và mỉm cười trước người mẫu đang ngồi trở lại tư thế làm mẫu:
- Nếu cô cho phép?
- Chào anh, anh Ăngtôniô, - cô trả lời. – Tôi hy vọng sáng mai đầu anh sẽ đỡ hơn.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 13

Giấc mơ bắt đầu cũng như lần trước. Bãi cát biển, bóng cây xanh, nước vỗ nhẹ. Nữ thần từ chiếc thuyền xà cừ bước xuống, vinh quang trong vẻ đẹp tinh khiết, miệng chỉ mỉm cười một cách êm ái.
Nàng đưa tay ra cho anh, những ngón tay nàng ướt và mát, và anh cảm thấy cơ thể mình rung lên từ đầu đến chân, rùng mình một cách ngây ngất.
Cũng như lần đầu tiên những bàn tay thô bạo đã chia rẽ họ và bây giờ anh đang chạy, cố đuổi kịp con quỷ. Con quỷ ấy vẫn có bộ mặt tái xám, nét mặt xảo quyệt của cha Phêlíp Xăngtốt và Ăngtoan ngã xuống, kiệt sức, tay bấu vào cát không thể đứng lên được, trong khi tiếng thét của Luxia Belacmi vang lên, giống như lần trước, khinh bỉ, chế giễu và lảnh lót:
- Thật xẩu hổ! Xấu hổ cho hắn!… Loã thể! Hắn loã thể kìa!…
Nhưng trong khi anh cố tìm cách che thân thể không quần áo trước cái nhìn tàn nhẫn của Luxia, anh thấy Luxia cả dáng điệu và khuôn mặt đang mờ dần, tan ra, biến hẳn đi và ngay tức thì được thay thế bằng một người phụ nữ khác cao lớn hơn. Tim Ăngtoan đập rộn ràng, anh cho rằng mình đã lý hội được bằng cách nào đó rằng nữ thần đã thoát khỏi sự theo đuổi của con quỷ. Nhưng khi cái bóng ấy rõ nét, dày đặc và hình thành hẳn, thấy đó là Cơlarit Xtơrôdi đang ra hiệu cho anh. Anh chỉ cách cô chưa đến một thước nhưng anh không sao nhúc nhích được dù là nửa tấc, người anh nặng như chì. Anh kinh hoàng khi nhìn thấy nét mặt nàng mờ nhạt dần như khi người ta nhìn một bức tranh dưới ánh sáng gần tắt của hoàng hôn. Anh cố gắng vùng vẫy để thoát ra, trong khi ấy…
- Tôniô! Tôniô!
Đây không phải là giọng dịu dàng của tiếng nói phụ nữ mà là âm thanh rắn rỏi của Giăng Xavarinô. Trong mấy giây, nhà phẩu thuật trẻ cảm thấy mình bồng bềnh trong một thế giới vô định, không ngủ, cũng không thức, hình như anh không muốn xa rời hứa hẹn của giấc mơ. Tuy nhiên tiếng gọi liên tiếp của Giăng, nắm tay chắc nịch của Giăng đang lắc vai anh đã làm anh tỉnh giấc.
Lúc này anh vẫn nằm trên giường và thấy rõ tiếng tim đập dữ dội trong lồng ngực, cổ họng thắt lại như nghẹt thở và hai thái dương vẫn đau như bị mũi khoan đâm.
- Cậu làm gì thế? – Anh lắp bắp khi thấy mặt Giăng hiện ra như còn bao phủ trong sương mù của giấc mộng.
- Mình làm gì à? Mình đánh thức cậu. Cậu đang mê hoảng.
Ăngtoan ngồi dậy và giụi mắt:
- Mình mê ngủ.
- Mình biết rồi, – Giăng nói – Cậu không ngừng gọi tên nàng.
Hai má Xécvê nóng bừng và Giăng cười thích thú vì thấy anh lúng túng:
- Mình thường tự hỏi các thầy tu mơ thấy gì nhỉ! Nàng tiên hay thiên thần?
Ăngtoan tìm cách đánh trống lảng:
- Mình đang đói đây, Giăng ạ!
- Cậu đã để quá bữa ăn chiều mà. Nhưng mình chắc Đimát đã chuẩn bị sẵn cho trường hợp này ở nơi gần buồng ăn. – Và Giăng dẫn anh qua phòng vẽ vắng vẻ đến một góc nhỏ, đúng là có thịt nguội, bánh mì và rượu nho.
Không để bị đánh lạc hướng, Giăng vừa rót rượu vừa hỏi:
- Cậu chưa nói với mình ai là người yêu trong mộng của cậu. Cậu không ngừng gọi tên Lucrêxia, Luxia?… Cái mụ lắm điều đã đánh cậu một cách duyên dáng và kiến hiệu ấy à, nếu mình có trí nhớ đúng.
- Đúng cô ta đấy
- Lý thú thật! Hay nói với mình nhiều hơn đi.
Ăngtoan kể lại hai giấc mơ; Khi anh kể xong câu chuyện, Giăng nghiêm trang hỏi:
- Thế cậu kết luận như thế nào?
- Mình suy luận giấc mơ là một sự báo trước, hình như nó muốn báo cho mình là cha Phêlíp muốn giữ bức tranh lại cho ông ta, như cậu đã tỏ ý nghi ngờ.
- Có thể, – Giăng thừa nhận, – Nhưng còn cô Luxia kia?
- Mình chịu, không giải thích nổi vai trò của cô ta.
- Còn Cơlarit?
- Cũng không hơn gì. Cậu thấy thế nào?
Giăng gượng gạo mỉm cười:
- Mình không tiên đoán được, nhưng câu trả lời đã rõ ràng rồi.
- Lại một sự tưởng tượng điên rồ khác của cậu chứ gì? – Ăngtoan nghi ngờ lẩm bẩm.
- Không tưởng tượng một chút nào cả. Đó là luân lý mộc mạc, trần trụi và đơn giản thôi.
- Nói đi, – Ăngtoan đành chịu đựng.
- Thế này nhé, sự việc đó xác nhận điều mình thường nói với cậu. Cậu là một thằng đàn ông, Tôniô ạ, thật là vô ích nếu định làm giáo sĩ. Cậu có mơ thấy những người đàn bà đẹp ôm cậu sát vào ngực họ không nếu trong thâm tâm cậu thực sự mong muốn giáo chức?
- Chính các vị thánh cũng còn có lúc bị cám dỗ, Giăng ạ.
- Cũng vẫn là những con quỷ ấy cám dỗ tất cả chúng ta thôi, nhưng điều người trong chúng ta đã có lý trí khá minh mẫn để không cưỡng lại sự cám dỗ của chúng.
- Điều cậu nói đó chính là giáo lý của quỷ dữ.
- Dù sao thì cũng có một điều rất đơn giản không chối cãi được. Cậu đã say mê Thần vệ nữ của Bôtixeli. Ít ra thì cậu phải thừa nhận điều đó, đồng ý chứ?
- Đó là sự chiêm ngưỡng rất tự nhiên và bình thường của một nghệ sĩ đối với một tác phẩm hội hoạ.
- Cậu cãi bướng, lý sự cùn và thiếu thành thực. Cậu thừa biết rằng một nghệ sĩ không chỉ nghếch mắt lên để nhìn một bức hoạ như cậu đã từng làm trước Thần vệ nữ của cậu.
- Nhưng, giấc mơ kia thì sao?
- Hãy đợi một chút! Cậu là người tôn sùng các văn bản của Paraxen, ông ta đã chẳng viết một điều gì đó về vấn đề này là gì.
Bước ba bước, người hoạ sĩ đến trước ngăn tủ sách phủ kín một bức tường.
- Đây rồi!
Anh lấy từ ngăn trên cao một cuốn sách dày gáy đóng bằng da dê.
- Mình chắc sẽ tìm thấy đoạn ấy ngay lập tức, – anh nói và giở mấy trang. – Đây rồi… Hãy nghe cho rõ điều Paraxen nói về con người.
“Nên chăm chỉ ghi chú về cái gọi là tính chất của con người, mà thực ra có hai con người, đều được bẩm sinh. Vì điều này thực ra rất đúng: con người là hình ảnh của Chúa cho nên đã có trong mình tính chất thần thánh; nhưng về phía khác, con người cũng là một động vật, cho nên có ở trong mình tính chất con vật. Hai tính chất này đối lập với nhau, tuy nhiên tính chất này phải làm dịu được tính chất kia”.
Giăng gấp mạnh cuốn sách lại:
- Anh bạn tốt của tôi ơi, vấn đề tóm tắt lại như thế đấy và thu gọn trong một chiếc vỏ hạt dẻ thôi.
- Nhưng điều ấy vận dụng vào mình như thế nào?
- Đơn giản như thế này: phần duy tâm trong cậu yêu bức tranh, còn phần khác muốn người phụ nữ.
- MÌnh vẫn cứ coi giấc mơ như sự cám dỗ của xác thịt do quỷ Xatăng đem đến để thử thách tâm hồn mình.
- Và mình vẫn cứ nói rằng thằng đàn ông trong cậu cảm thấy sự ham muốn rất tự nhiên một người đàn bà. Có thể là cái cô Luxia Belacmi chăng?
- Cầu chúa đừng có việc ấy! – Ăngtoan thốt lên một cách nhiệt thành.
- Điều ấy cũng rất có thể thành sự thực. Cô ta có đẹp không?
Hình ảnh Luxia Belacmi hiện lên rất rõ ràng trong trí nhớ của Ăngtoan, còn sinh động hơn ở trong giấc mơ, cái đầu nhỏ nhắn, bộ tóc vàng, dáng dấp kiêu hãnh của một vóc người dong dỏng cao. Tuy nhiên, chưa bao giờ anh thực sự nhận thức về sắc đẹp của nàng. Khi trông thấy nàng, điều làm anh kinh ngạc nhất là cảm giác chắc chắn đã gặp lại một người quen thuộc, anh đã quen với mọi đường nét của người ấy. Chính cảm giác lạ lùng này đã làm anh sửng sốt khi mới gặp nàng lần đầu bên giường cha Mariô, và đến ngày hôm nay, cảm giác ấy về nàng lại càng mạnh mẽ trong anh.
- Mình cũng không biết cô ta có đẹp hay không, – anh đành thú nhận.
- Cậu không biết à? – Giăng tức giận thực sự quát lên. – Cậu có mù không đấy?
Ăngtoan cố giải thích:
- Mình cảm thấy như gặp lại một người em gái… hay một người họ hàng. Tuy mình chưa bao giờ thấy cô ta.
- Hay là cô ta giống người nào rất quen thuộc?
- Có thể là như thế. Nhưng, vậy thì giống ai? Mình chẳng thấy ai…
- Cậu phải tự phát hiện ra điều đó chứ. Dù thế nào đi nữa, mình vẫn chắc rằng điều mình suy diễn về giấc mơ là đúng.
- Cậu không giải thích về cha Phêlíp ư?
- Ông ta tượng trưng cho lương tâm tôn giáo mà cậu đang trau dồi. Hãy nhớ lại đi: chính ông ta đã giằng nữ thần của cậu ra lúc cậu đang ôm nàng.
- Phi lý! Lố lăng! – Ăngtoan cau có trả lời, rồi anh đứng lên đi về phía cửa sổ. Trong thâm tâm, một mối nghi ngờ đang cắn rứt anh vì anh nhớ đến làn sóng ấm áp đã làm xao xuyến cơ thể mình khi anh trông thấy Cơlarit, lộng lẫy và khoả thân đứng trên bục của người mẫu. Trạng thái hồi hộp, kích thích mơ hồ ấy làm máu trong người anh như nóng bỏng. Sự bồng bột ấy, tất cả những sự việc ấy đúng là có thể do ham muốn của cơ thể gây ra. Ý nghĩ này làm cho anh vô cùng hổ thẹn và cảm thấy rõ là mình có tội. Anh đã cương quyết gạt bỏ sự cám dỗ khi cám dỗ đến với mình? Anh lại gần như thích thú với nó, đúng, thích thú với nó! Anh quay lại phía Giăng và nói một cách hối hận:
- Cậu nói đúng. Cha xưng tội của cậu là ai? Mình phải đến tìm người ngay sáng mai.
- Linh mục xưng tội của mình biết làm gì với cái tội ấu trĩ ấy. Hãy đợi khi thực sự có điều gì đáng xưng tội hãy đi tìm ông ta. Cơlarit có thể dạy cậu nhiều điều mà những cám dỗ của Nhà thờ không bao giờ đem đến cho cậu được.
- Cơlarit là…
Anh dừng lại, Giăng khẽ lắc đầu:
- Cơlarit là một người mẫu tuyệt vời, nhưng chỉ có thế thôi… Một nghệ sĩ phải khách quan… trừu tượng… không say mê người mẫu. Vì chính vì như thế mà cậu, chính cậu, cần đến một người đàn bà thực sự, Tôniô ạ, không phải chỉ một bức phác hoạ.
Anh vun gọn các mẩu vụn bánh và đổ vào trong cái lu đựng rác.
- Mình quên không hỏi cậu, hay đúng hơn là hỏi lại, vì cậu chưa trả lời câu hỏi đầu tiên: Cậu đến Vơnidơ làm gì?
- Đến vì mình mong muốn rằng cậu sẽ giúp mình xuất bản chuyên khảo của mình về tuần hoàn qua phổi.
Giăng há hốc miệng. Rồi nóng nảy hỏi:
- Cậu xuất bản như tác phẩm của bản thân thôi chứ?
- Không, mình muốn phục hồi danh dự cho anh mình.
- Lạy Thánh Maria! Tại sao cậu lại quyết định như vậy?
- Đó là một phần việc cần phải làm, – Xécvê trả lời một cách đơn giản.
Giăng nhìn vào mặt bạn như mới trông thấy anh lần đầu. Sau đó, anh nói, giọng buồn hẳn đi:
- Đáng lẽ mình phải thấy trước rằng điều này sẽ đến, Tôniô, khi đã hiểu cậu như mình hiểu! Cậu đã nhận thức rõ điều đó có thể có ý nghĩa như thế nào rồi chứ?
- Mình hiểu đầy đủ. Mình đã suy nghĩ về điều này rất cẩn thận và sẵn sàng chịu nguy hiểm một cách tỉnh táo.
Hai vai Giăng trĩu xuống như chịu đựng một gánh nặng:
- Được rồi. Nếu sự việc đã như thế thì sáng mai chúng mình sẽ cùng đến gặp Ghiđôbanđô Anđini. Đó là người xuất bản tốt nhất nước Ý.
- Không, bạn ạ! Để tôi đi một mình. Để cậu bị liên luỵ có ích gì, dù sự việc xảy ra như thế nào cũng vậy.
- Cậu sẽ cần sự giúp đỡ có thế lực lớn và hiệu nghiệm nhiều hơn là những cố gắng nhỏ mọn của mình – Giăng buồn bã nói – Nhưng mình sẽ ở bên cậu cho đến lúc kết thúc cay đắng.
Anh khẽ cười như ngượng nghịu, hơi hổ thẹn… Rồi anh kết luận, r hơn bao giờ hết, với một thứ gì như hoài niệm:
- Cậu thấy không, có lẽ đây là dịp may mắn duy nhất đến với mình để làm một việc gì có vẻ như trọng đại…

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 14

Việc Giăng làm đầu tiên sáng hôm ấy là đi chọn cho Ăngtoan mấy bộ quần áo để phù hợp với sinh hoạt của anh hiện tại dù là tạm thời hơn là chiếc áo cũ bạc màu lấm đầy bùn ở rãnh nước mà tiểu thư Luxia đã đánh anh ngã lăn xuống phía trước lâu đài Pêdarô.
- Nhưng mình phải đi gặp ông Girôlamô, – nhà cơ thể học phản đối.
- Với bộ quần áo bỏ đi này ư? Cậu không nói nghiêm trang đấy chứ? Cậu sẽ làm cho bất cứ một cô gái tế nhị nào cũng phải khó chịu đấy!
Ăngtoan chấp nhận ngay vì anh không bao giờ mong muốn đến gặp ông Belacmi khi anh không chỉnh tề: dù cháu gái ông là mụ lắm điều, vị thương gia xứ Phlôrăngxơ vẫn làm cho anh có thiện cảm.
- Thế có tốt không nào. Mình có nhờ Cơlarit đi cùng với chúng ta. Cậu phải quen giao thiệp với giới phụ nữ trẻ nếu cậu định ở Vơnidơ một thời gian.
- Nhưng mình…
- Mọi sự đã sắp xếp xong cả rồi, đừng phản đối nữa. Cách tốt nhất để tránh những điều rắc rối, hay một phần nào rắc rối ít ra cũng như thế khi tác phẩm của cậu được xuất bản, là kết bạn với những nhân vật có thế lực. Hãy cứ làm như mình nói, cậu sẽ có đôi chút may mắn để tự cứu mạng… ít ra cũng ở Vơnidơ!
Ăngtoan thở dài. Như thường lệ, Giăng nói đúng. Ăngtoan đã sẵn sáng và chỉ đợi lúc khởi hành thì Cơlarit Xtơrôdi xuất hiện, mặc rất giản dị, một chiếc khăn vàng rực quấn quanh bộ tóc đen. Không thể chối cãi được rằng lúc mặc áo cũng như lúc khoả thân, cô đều gợi ham muốn.
Cả ba người lên một chiếc gông đôn đang đợi khách ở bến và Ăngtoan nhận ra người lái thuyền hôm trước.
- Chào Matêi, – Giăng nói trong khi anh giúp Cơlarit ngồi xuống. – Chúng tôi đến hiệu may Acnônphô, ở phổ Gacmôni.
Người lái thuyền cúi chào:
- Thật là hân hạnh và vui thích khi được phục vụ ngài, – rồi sau khi gật chào về hướng Xécvê – … và ngài linh mục…
Ăngtoan ngồi gần Cơlarit, Giăng nằm dài trên nệm dưới chân hai người. Chiếc thuyền nhẹ chạy dọc theo sông đào và không bao lâu Ăngtoan thấy mình lạc giữa các ngã tư và các nhánh sông chảy cắt ngang, ồn ào đông đúc, đúng vào giờ giao dịch buôn bán trong thành phố phồn thịnh nhất trong buổi sáng. Họ rời thuyền ngay trước cửa hiệu của Acnônphô và Ăngtoan mở to mắt, chưa bao giờ anh ngờ tới rằng một chủ hiệu may có thể điều khiển một cửa hàng xa hoa đến như thế, đầy ắp gấm vóc đắt tiền và dạ các màu, ở giữa những đống vải ấy các thợ phụ đang đi lại mang những chiếc áo may dở và áo để thử.
Mặc quần áo toàn màu đen kín đáo nhưng cắt may rất khéo, Acnônphô mỉm cười với Giăng và chào đón niềm nở.
- Thưa ngài, – ông ta cúi đầu trước Giăng – chắc ngài đã nghe nói về thứ dạ vừa về cửa hàng tôi từ những xưởng dệt của nước Pháp?
- Ta chưa nói đến chuyện đó hôm nay vội, ông Acnônphô ạ. Bạn tôi, bác sĩ Xecvêtut đây, cần quần áo. Có lẽ ông có thứ gì đó may sẵn có thể hợp với ông ấy chăng?
Người thợ may đưa mắt khinh khỉnh nhìn cái áo bạcàu của Ăngtoan và búng ngón tay:
- Ở đằng kia tôi có một chiếc áo chẽn ngắn bằng nhung xanh với quần cộc và áo choàng đồng màu có lẽ phù hợp?… Tôi cắt may những thứ ấy cho một viên chức Tây Ban Nha nhưng ông ta rủi ro đã chết khi đấu kiếm.
Ăngtoan phản đối: các nhà cơ thể học và các nhà bào chế thường mặc áo dài theo nghề nghiệp của mình, nói về nguồn gốc thì áo ấy được chọn để phân biệt các công hội khác nhau nhưng ngày nay phần đông những người làm nghề tự do và nghề giảng dạy đều sử dụng. Tuy vậy, mới đây cũng có nhiều nhà cơ thể học đã tán thành loại áo ngắn hơn như loại mà các nhà buôn và chủ ngân hàng vẫn dùng, họ cho rằng như thế thích hợp hơn với địa vị ngày càng lớn của họ.
- Tôi thuộc giới những người áo dài.
Càng có vẻ khinh thị hơn, Acnônphô nhún vai:
- Rất tiếc, thưa bác sĩ. Chúng tôi không có loại ấy dự trữ.
Giọng nói khinh bỉ của ông ta đã chứng tỏ rằng những người thuộc giới áo dài không quen đến may mặc ở một hiệu như hiệu ông ta.
- Vậy thì, trong trường hợp này, cậu phải tán thành cách lựa chọn của người viên chức kia thôi, Tôniô. Rõ ràng, cậu không thể tiếp tục mặc bộ quần áo này nữa.
Cơlarit tham gia ý kiến, giọng dịu dàng:
- Có lẽ ông Acnônphô có bộ áo ngắn khác hợp với bác sĩ Xecvêtut hơn. Tôi thấy rất nhiều ở quầy hàng đằng kia.
Dù anh có phần nào tán thành với sự gợi ý khôn ngoan của Cơlarit, Giăng vẫn không thể ghìm lại không nhún vai để tỏ ý tiếc rẻ:
- Với bộ chân được tạo ra như chân anh ta, thật uổng biết chừng nào nếu không mặt áo chẽn ngắn và quần cộc! Thật hoài phí một tặng phẩm trời cho. Thôi cho qua. Ông có loại áo của thương nhân không Acnônphô?
Người thợ may bật ngón tay:
- Có chứ ạ. Cô đây vừa làm tôi nghĩ đến. Chúng tôi có nhận may cho một nhà buôn kim hoàn đúng thứ ấy đấy. Người ông ta cũng tương tự khổ người của bác sĩ. Xin mời đi ra đằng này.
Giăng và Cơlarit tự lựa chọn tất cả những thứ cần thiết cho Ăngtoan dù anh phản đối. Rốt cuộc là khi Ăngtoan rời khỏi buồng thử áo bước ra, đổi mới từ đầu đến chân, Cơlarit không hề ngượng ngùng vỗ tay khen ngợi:
- Hay lắm! Hay lắm! Anh có một người bạn thật là lịch sự kìa, anh Giăng!
Áo của Ăngtoan bằng nhung sẫm ánh ra những tia ấm áp, viền lông thú và có đai buộc ở lưng. Bộ quần áo chẽn màu đen bó sát hai bắp chân nở nang, đầy đặn và buộc dây sát người, Giăng đã nài nỉ và quàng vào cổ anh một chiếc dây chuyền ngắn bằng vàng và cắm trên chiếc mũ nồi dẹt của anh một chiếc lông xanh.
Ăngtoan hỏi:
- Giá bao nhiêu tất cả?
Giăng không để cho anh tự do hỏi giá, nhưng Ăngtoan cảm thấy không một thứ gì có thể rẻ trong một cửa hiệu như thế này.
Trước khi ông Acnônphô kịp nói tổng số tiền, Giăng đã xen vào:
- Tính tất cả vào sổ của tôi. Cậu trả mình sau, Ăngtoan ạ. Lúc này phải đi đã.
Trong khi họ đi khỏi cửa hàng, anh nói thêm:
- Lúc này cậu đã ra dáng một nhà quý tộc rồi đấy, anh bạn ạ. Không còn là anh tu sĩ kiết xác nữa.
Cơlarit nhướng cao cặp lông mày có đường cong rất đẹp:
- Một người đẹp trai chứ! Bất cứ một người phụ nữ nào cũng lấy làm hãnh diện được đi bên cạnh anh.
Nói xong cô nắmà giải phẫu trẻ rồi khoác chặt. Từ một gác chuông bên cạnh, tiếng chuông vắng xuống thành phố báo giờ buổi trưa và Xécvê hơi giật mình, hổ thẹn, anh biết rằng việc thử áo quần của anh đã mất đứt đi hai tiếng đồng hồ.
- Tôi phải đi gặp ông Belacmi ngay lập tức, – anh lo lắng nói.
Anh bị Giăng phản đối ngay:
- Ồ! Không đi bây giờ được đâu, anh bạn ơi! Trưa rồi, phải đi ăn đã chứ!
Rồi đưa tay nhấc thử chiếc túi lụa đeo ở dây lưng, anh nhăn mặt:
- Có lẽ thuận tiện hơn là tôi phải qua ngân hàng của ông bố danh tiếng của tôi trước đã. Nếu không chúng mình sẽ không có tiền trả tiền ăn. Này Matêi!
Người lái thuyền đang đợi, đưa tay bắt lấy đồng tiền bằng bạc.
- Matêi, anh biết cái hiệu ăn đối diện với ngân hàng của cha tôi chứ, ở phía bên kia hồ ấy mà?
- Có chứ ạ. Tôi vẫn đưa ngài đến đấy luôn.
- Vậy thì anh đưa bà và ông đây đến đấy, sau đó anh qua hồ và đợi tôi ở trước ngân hàng.
- Vâng, xin đi ngay lập tức, – người lái thuyền nói và đặt tay lên ngực.
Anh ta găm thuyền cho khách xuống và Giăng vui vẻ kêu:
- Cơlarit! Gọi các thứ giải khát nhé. Em biết anh thích món gì rồi đấy. Mình sẽ gặp lại các bạn sau mấy phút nữa thôi.
- Ở đây anh được thay đổi không khí trường đại học, có đúng thế không, anh Ăngtôniô? – Cơlarit mỉm cười hỏi.
- Đúng! Và cả không khí tu viện, nơi tôi ở.
- Tại sao anh lại ở tu viện? Các giáo sư đều ở đấy cả hay sao?
- Ồ, không phải thế! Tôi dự định sẽ quy giáo ở đấy, tôi có chỗ ở và chỗ ăn và tôi giữ thư viện để bù lại
- Vậy thì anh nghèo ư, thưa bác sĩ? – Cơlarit ngạc nhiên nói.
Ăngtoan nhún vai một cách ung dung:
- Chắc là thế, dù rằng đến nay, tôi vẫn không hề quan tâm đến vấn đề tiền bạc.
Và anh thầm nghĩ rằng mới chỉ một thời gian ngắn mà anh đã có cảm giác rất mới về của cải vật chất. Trời! Thay đổi biết chừng nào! Vả lại, làm thế nào có thể khác được trong không khí tưng bừng của Vơnidơ, đầy xa hoa, buôn bán, tráng lệ và khác xa không khí yên tĩnh của học đường ở Pađu.
- Vậy anh sẽ làm gì, khi anh đã rời trường đại học như hiện nay, bác sĩ?
- Nhưng tôi có rời bỏ nhà trường đâu! Tôi sẽ trở về đấy sau kỳ nghỉ hè.
- Như vậy thì anh hưởng thời gian nghỉ rất xứng đáng.
- Tôi hưởng một cách đầy đủ, nhưng đây không phải là thời gian nghỉ. Tôi đang viết một luận đề và Giăng chịu trách nhiệm đưa xuất bản.
Vắn tắt, anh kể lại cho cô nghe sự phát hiện của mình và cô nói một cách tư lự:
- Anh nhất định thanh minh cho sự việc của anh ruột mình sao?
- Cô cho rằng tôi nên làm khác như thế ư?
Cô nhìn anh một lúc lâu, thẳng thắn, chăm chú, rồi cô mỉm cười:
- Không. Anh sẽ không còn là anh nữa nếu anh làm khác đi, và anh sẽ kém đáng mến hơn. Nhưng bởi tôi nghĩ rằng anh sẽ không bao giờ trở lại nhà tu nữa.
Ngạc nhiên, anh hỏi:
- Tại sao vậy?
- Tôi linh cảm được các sự việc sắp đến, đôi khi như vậy. Có lẽ là trực giác. Và tôi chắc chắn rằng việc dành cho anh sẽ là: thực hiện cái gì đó tốt hơn lần tràng hạt và cầu kinh.
Mấy tuần lễ trước đây, Ăngtoan sẽ tức giận đến ngạt thở trước giả thuyết này, vì còn vì đẹp hơn, lớn lao hơn là phụ sự Chúa qua sự trung gian của Thánh đường. Thế mà trong lúc này, từ trong lòng anh, anh không hề muốn chê trách Cơlarit vì anh biết rằng nàng nói với anh do lòng tốt của bạn bè. Anh buồn rầu nói:
- Thật kỳ lạ. Giăng cũng nói như thế. Nhưng tôi vẫn chưa làm sao quyết định được.
- Số phần sẽ chịu trách nhiệm với anh về việc ấy, – cô đặt bàn tay lên tay anh. – Số phận thay đổi dự định và ý nghĩ của chúng ta. Đây nhé, mới hôm qua thôi, anh đã chẳng coi như một con người vô giá trị là gì?
- Nhưng cô đâu có phải là người như thế, – anh cực lực phản đối.
Nhưng cô nhấn mạnh với một nụ cười buồn bã:
- Sẽ có những người nói như thế đấy, tuy nhiên…
- Họ sẽ lầm. Một cơ thể đẹp như cơ thể của cô… – Anh đừng lại, mặt đỏ bừng bừng.
Bàn tay Cơlarit xiết chặt bàn tay anh một cách biết ơn và cô nói:
- Tôi hiểu anh muốn nói gì, anh Tôniô ạ. Nhưng, – cô nhìn anh cười một cách đáng yêu, – anh hãy tự nhận xét xem có phải anh đã xa cách với nhà tu biết chừng nào rồi không?
Thuyền chạm nhẹ vào bến đá trước một hàng ăn rất đông đúc. Bàn kê gần sát mặt nước và rất đông người mặc quần áo lịch sự đang thưởng thức các món giải khát dưới ánh nắng mặt trời nóng bức của Vơnidơ. Khi Cơlarit và Ăngtoan đi vào, người quản lý cúi đầu chào người thiếu phụ, rồi đưa nhanh mắt quan sát Ăngtoan, thấy ao anh mặc bằng thứ vải đắt tiền, giày anh bằng da Coócđu mềm mại và chiếc dây chuyền vàng ngắn nhưng nặng, ông ta cúi đầu thấp hơn:
- Một bàn ăn cho ba người, gần sông, ông Bênêđetô ạ, – Cơlarit nói. –Ông Giăng Xavarinô sắp đến với chúng tôi.
Bênêđetô dẫn họ đến một bàn dưới bóng cây ô liu trồng trong chậu, và Cơlarit tránh cho Ăngtoan khỏi lộ ra là người không biết gì về thực đơn nên đã gọi một món phomát mềm với bánh kẹp, sà lách trộn các thứ quả và nêm gia vị theo cách nổi tiếng của ông Bênêđetô, hành củ nhỏ ngâm muối và giấm, bánh ngọt và rượu nho trắng ướp lạnh.
- Giăng thích những thứ ấy và chắc anh cũng đồng ý.
- Trời ơi! Tất cả những thứ này khác biết chừng nào với sinh hoạt thông thường của các tu sĩ giúp việc tu viện! – Ăngtoan nói.
- Nào, bây giờ anh hãy nói một chút về Bôtixeli, – Cơlarit hỏi, tựa cái đầu xinh đẹp và bàn tay.
Lúc đầu, ấp úng, vụng về, Ăngtoan tả lại bức tranh. Dần dần, hào hứng lên anh trở nên lưu loát. Anh dừng lại đột ngột. Cơlarit nói một cách ao ước.
- Anh yêu nàng biết chừng nào!
- Ai vậy?
- Nữ thần “vệ nữ”. Anh nói ý như nàng là một phụ nữ thực sự.
- Nàng là thực sự. Ít ra cũng với tôi. Tôi… tôi không thể giải thích rõ được… nhưng…
- Tôi cho rằng tôi đoán được. Và, vài ngày nữa, tôi hy vọng anh tìm được nàng trong đời sống thực. Anh xứng đáng được như thế.
- Không thể được đâu, thưa cô. Bức tranh được vẽ cũng vào khoảng sáu chục năm rồi, – Ăngtoan bối rối nói.
Cơlarit nói tiếp, hết sức nghiêm trang:
- Điều đó chẳng chứng tỏ được gì cả. Ai bảo rằng anh không thể tìm thấy người giống như thế. Nếu chú ý ta thường thấy mình gặp những người giống nhau đến nỗi tưởng họ là một người.
Cô cười, giọng thân ái và vui vẻ:
- Biết đâu đấy? Có thể một ngày nào đó trong hành trình của anh, anh sẽ thấy một người phụ nữ làm cho anh nghĩ như sau: “Trời! Cơlarit Xtơrôdi kìa!” Nhưng nếu anh chạy theo cô ta, anh sẽ phát hiện rằng đó là một người khac, do có vài nét đặc biệt nào đó, đã làm cho anh nhớ đến tôi…
- Trong trường hợp đó, – Ăngtoan nói, – người phụ nữ ấy phải thực sự rất đẹp.
- Câu trả lời đẹp biết chừng nào, Tôniô! – Cô kêu lên một cách sung sướng.
Một lần nữa, anh đỏ mặt như một cô gái và đưa nhanh mắt nhìn chung quanh. Chắc chắn không ai nghe thấy anh nói.
Cách mấy bàn, anh thấy một người đàn ông đang nhìn hai người chằm chặp và anh cảm thấy người đó có vẻ thâm hiểm. Mặt người đó rất nâu, có thể do da vốn rám nắng, cũng có thể do ông ta đã sống nhiều thời gian ở ngoài trời. Nét mặt sắc, lông mày rậm, mắt sẫm và có một sức mạnh kỳ lạ. Dù mặc quần áo sẫm màu, kín đáo và chỉnh tể, vẫn có một cái gì lạ lùng phảng phất quanh ông ta, một vẻ gì không biết, làm cho ông ta khi vừa thoạt nhìn cũng đã thấy khác một cách không thể giải thích được với những người đang ngồi trong hiệu ăn.
Ăngtoan nhìn người lạ mặt rồi Cơlarit và hiểu rằng cô cũng chú ý người ấy, vì má cô tái xanh đi như có một bức màn bỗng phủ lên nguồn vui của cô, cô cắn môi mạnh đến nỗi nhợt đi. Rồi cô chào người ấy và mỉm cười với ông ta.
- Người quen của cô đấy à? – Ăngtoan hỏi.
- Lôđôvixi Anhôlô đấy, một nhà ảo thuật. Khi tôi không được thuê làm mẫu, tôi thường làm người phụ việc cho ông ta.
Ăngtoan định qua đầu nhìn lại nhưng anh giật mình kinh ngạc vì thấy tiếng chân bước lại gần. Anh muốn đứng lên để chào nhưng người kia, cao vượt hẳn anh, đã đặt lên vai anh một bàn tay nặng nề làm anh như bị đóng đinh vào ghế.
- Xin đừng đứng dậy, bác sĩ Xecvêtut.
Tiếng của nhà ảo thuật oang oang, vang lên một cách đáng sợ.
- Ông biết tên tôi sao? – Xécvê ấp úng.
Anhôlô mỉm cười để lộ răng to, đều và khỏe, to đến nỗi làm cho Ăngtoan nhớ đến những chiếc răng nanh của con lợn rừng anh đã mổ để thử lại thuyết tuần hoàn qua phổi của anh.
- Chắc rồi! – Tiếng nói oang oang trả lời. – Tôi đã dự ở Pađu nhiều buổi thuyết minh về giải phẫu của ông. Một ngày gần đây chúng ta sẽ phải nói chuyện lâu với nhau, bác sĩ ạ, tôi rất quan tâm đến y học.
- Ông không phải là nhà lý học sao?
Anhôlô cười cùng cục một cách khoái trá, như đã nghe một câu nói đù lý thú mà chỉ mình ông ta hiểu.
- Không, không hẳn là nhà lý học. Dù rằng cuộc sống… và cái chết rất quan tâm đến tôi. Nghề của bản thân tôi ấy mà, đó là nghiên cứu các ngôi sao. Những ngôi sao ấy cho chúng ta biết nhiều sự việc và nhiều vấn đề. Ông có biết điều ấy không?
Ăngtoan lịch sự trả lời:
- Tôi nghĩ rằng có thể có điều đó. Nhưng tôi là nhà giải phẫu học, do tôi tự lựa chọn, tôi không phải là nhà lý học. Và tôi cũng không hiểu biết gì về chiêm tinh học.
- Có lẽ, – Anhôlô gợi ý, – chúng ta có thể có ích cho nhau đấy.
Ông ta quay lại phía Cơlarit và Ăngtoan thấy cô nhìn nhà ảo thuật bằng một cái nhìn chăm chú lạ lùng cũng như anh thấy ông ta đã nhìn lúc nãy.
Cúi xuống gần cô, người kia nói nhỏ:
- Tối hôm nay ta có việc làm đấy, thưa cô.
Cô gật đầu như máy, Ăngtoan ngạc nhiên về các cử động không điều hoà, kỳ lạ của cô, giống như cử động của con rối.
- Được, – cô nói tiếng cô chỉ còn là tiếng thì thầm, – được, tôi hiểu…
- Tạm biệt, bác sĩ, – Anhôlô nói to. – Được gặp ông là vinh dự.
Xécvê chào nhưng không rời mắt khỏi cặp mắt của Cơlarit Xtơrôdi, bị huyễn hoặc bởi cái nhìn kỳ lạ của cô khi cô đưa mắt theo Anhôlô đang đi qua các bàn ăn. Bỗng cô như trở về với thực tại, cô chớp mắt mỉm cười và hỏi:
- Hình như anh đã nói gì với tôi thì phải?
- Không đâu. Công việc tối nay mà ông Anhôlô nói là việc gì thế?
- Tôi đã nói với anh rằng thỉnh thoảng tôi làm phụ cho ông ta. Tối nay ông ta biểu diễn một trò ảo thuật cần tôi giúp đỡ.
- Những buổi biểu diễn ấy như thế nào nhỉ? – Ăngtoan nói, tính tò mò khoa học của anh đột ngột thức tỉnh.
- Ồ, tôi biết giải thích cho anh như thế nào đây. Nhưng chắc không có gì đáng cho anh quan tâm đâu.
Cô cúi đầu gần anh hơn nữa và nhắc lại bằng một giọng nói lạ lùng:
- Hãy tin tôi. Không có gì đáng làm anh quan tâm đâu, thật đấy, anh Ăngtôniô ạ.
Có một cái gì khó chịu phảng phất nhưng tiếng nói vui vẻ của Giăng Xavarinoo làm tan đi. Vừa vỗ cái túi đựng tiền đã căng tròn buộc ở dây lưng, anh vừa nhìn vào bàn một cách hài lòng:
- Đây rồi! Mấy món ăn mình thích đây!
Anh kéo một chiếc ghế và ngồi xuống.
- Nhưng chưa ai ăn gì đây mà, cả hai người?
- Chúng tôi mải nói chuyện và không biết rằng bữa ăn đã dọn!
Mắt Giăng sáng ngời lên:
- Cậu đã trở thành một người bạn lịch sự đối với phụ nữ rồi đấy, Tôniô ạ!
Ăngtoan đỏ mặt:
- Ông Anhôlô cũng vừa lại nói chuyện một lúc.
- Lôđôvixi ấy à? Mẹ kiếp!
Giăng văng ra tiếng chửi thề rồi cau mày nhìn Cơlarit:
- Hắn nói gì thế?
Ăngtoan đã trả lời trước:
-Chúng tôi nói về chiêm tinh học. Ông ta cũng rất quan tâm đến môn giải phẫu học.
- Trời ơi!
Cơlarit lắc đầu và Giăng chuyển sang vấn đề khác.
- Chà! Mình đã rút quỹ của gia đình đầy căng túi đây. Chiều nay chúng ta sẽ chén tốt, Tôniô ạ!
Tuy nhiên, dù Giăng vui nhưng có cái gì đó làm Cơlarit không vui. Cô không còn là người bạn tươi cười, duyên dáng lúc trước nữa. Giăng hình như không nhận thấy gì cả, như thường lệ, anh nói như khướu, và Ăngtoan bắt đầu ăn ngấu nghiến. Đĩa thức ăn ngốn hết, anh ngả người trên ghế và thích thú ngắm cảnh tượng màu sắc đang diễn ra trước mắt mình.
Giữa những gông đôn lịch sự đang vạch những vệt dài trên làn nước xanh lcụ, một chiếc thuyền rộng chở nặng những hành lý và hàng hoá đang lướt qua. Ăngtoan cố kìm để không kêu lên vì những người khách ngồi trên ghế nệm kia không phải ai khác Luxia Belacmi và ông chú cô. Giăng nhìn theo mắt bạn và anh sửng sốt.
- Trời ơi! Một kỳ quan nhỏ tuyệt diệu!
- Đâu? – Cơlarit hỏi, tò mò như tất cả những người con gái của nữ thần Eva.
- Kia kìa, trong chiếc thuyền kia, gần ông già ấy.
Tiếng nói oang oang của Giăng vẳng tới thuyền. Luxia quay đầu lại và không nghi ngờ gì nữa, cô nhận ra người thầy thuốc trẻ, vì cái miệng xinh đẹp của cô đanh lại, hai má đỏ bừng kêu hãnh, cô quay đầu đi. Còn ông Girôlamô, trong khi ấy, lại lịch sự.
- Cô ta nhìn một người trong chúng ta, – Giăng khích động nói. – Có thể là ai đây?
Anh đưa mắt quanh mình và nhìn đến Ăngtoan, anh kêu lên:
- Cậu! Đúng là cậu! Cậu quen cô ta à, Tôniô?
- Ôi! – Ăngtoan nói nhỏ như với riêng mình và đưa tay sờ vào chỗ bướu.
- Ai thế? Trong đời mình, mình chưa từng trông thấy một bộ tóc lộng lẫy như thế bao giờ.
- Đấy là tiểu thư Luxia Belacmi và chú cô ta.
Quai hàm Giăng giật giật. Mãi sau anh mới lắp bắp được:
- Như… ưng… c… cậu… cậu bảo rằng cô ta không đẹp kia mà, Ăngtôniô?
- Không, mình chỉ nói một cách đơn giản là mình không biết cô ta có đẹp hay không?
- Cậu không thể ngu ngốc hay là mù đến như thế! – Giăng hét to và quay lại Cơlarit, anh yêu cầu cô phán đoán:
- Em trông thấy cô ta chứ Cơlarit? Có phải rằng không thể tưởng tượng được có người nào mê hồn hơn thế không?
- Cô ấy đẹp lắm, – Cơlarit thừa nhận và mỉm cười, – Nhưng anh Ăngtoan hình như chưa đặt cô trong trái tim mình.
Giăng giơ hai tay lên trời nói kiểu cách:
- Thật là những người cùng quê kệch và đần độn như nhau!
Bỗng nhiên mắt anh sáng lên:
- Nhưng cậu phải đi gặp ông Belacmi hôm nay kia mà, Tôniô?
- Có chứ. Để nói với ông ấy về bức tranh trước khi ông ấy đi… Nhưng họ đã chẳng xuống thuyền rồi còn gì?
- Đúng rồi. Họ đang trên đường đến chỗ đi xe trạm.
Cùng một lúc, cả hai người kia đứng dậy:
- Chúng mình phải đuổi kịp họ… Để tôi có thể báo cho ông Belacmi biết, ngay lập tức, – Ăngtoan nói. Giăng đã ném tiền lên bàn:
- Em đi chứ, Cơlarit?
- Không… Lôđôvixi muốn em đến chỗ ông ta chiều nay. Em sẽ về nhà và nghỉ ngơi. Họ nhảy lên nhưng thuyền của ông Belacmi đã biến mất.
- Ta đến lâu đài Pêdarô, – Giăng gợi ý.
Chuyến đi của họ uổng công. Ở lâu đài, người ta chỉ có thể báo cho họ biết rằng ông Belacmi và người cháu gái đã đi Phlôrăngxơ bằng thuyền và bằng xe trạm.
- Thôi được! Mình vẫn có thể viết thư đến Phlôrăngxơ cho ông ta và báo cho ông ta biết rằng bức tranh của ông ta hiện có mặt ở Pađu, – Ăngtoan tự an ủi khi họ về tới phòng vẽ.
- Chà! Nhưng mình, mình mất dịp làm quen với một cô gái đẹp! – Giăng than thở.
- Hãy tạ ơn trời đi. Cô ta đánh đau đấy, – Ăngtoan nói một cách hằn học.
- Cậu chẳng biết gì về phụ nữ cả, Tôniô ạ! Trong cánh tay mình, họ sẽ hiền như con cừu non.
Ăngtoan lắc đầu nghi ngờ rồi hỏi:
- À này, cậu có biết gì về thực chất mối quan hệ giữa Cơlarit Xtơrôdi và Anhôlô không, Giăng?
- Cô ấy giúp việc hắn. Chính cô ấy đã nói với cậu như thế.
- Nhưng còn gì nữa?
Giăng nhún vai, vẻ bàng quan:
- Ồ! Chắc cô ta là tình nhân của hắn nữa, có thể như thế. Mình chắc rằng…
Điều kỳ lạ, Ăngtoan không cảm thấy có một ý nghĩa chê trách nào về phía Cơlarit. Anh có trực giác rằng phải có một mối liên hệ sâu sắc gắn bó cô ta với Anhôlô, nhưng dù không có một chút kinh nghiệm gì về tình yêu cảu anh, anh cũng cảm thấy mối liên hệ ấy không chỉ hạn chế sự chiếm hữu xác thịt.
- Chỉ có thế thôi à?
Giăng nhìn anh, sửng sốt:
- Đôi lúc cậu làm mình ngạc nhiên thực sự đấy, Tôniô ạ! Vậy cậu cũng có cái gì khác ư? Một cái gì không giải thích nổi không?
- Đúng thế. Nhưng cái gì mới được chứ?
- Mình vẫn thường tự hỏi điều đó nhưng mình vẫn chưa biết nó. Anhôlô hình như có một uy quyền gì rất lạ đối với cô ta. Khi mình hỏi, cô ta lặng thinh. Cô ấy nói với mình một cách đơn giản rằng cô là tình nhân của hắn đã nhiều năm. Nhưng rõ ràng là…
Anh dừng lại và nghiêm nghị nhìn Ăngtoan:
- Tôniô, phải chăng cậu đang sắp say mê cô ta?
- Không, – Ăngtoan tư lự nói, – Mình yêu cô ta lắm, thực sự là yêu lắm. Tuy nhiên, đó không phải là cái mà người ta gọi là ái tình.

Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 15

Chiếc xe trạm bon bon chạy trên đường, đưa ông Belacmi và người cháu gái về phía Phlôrăngxơ.
- Chú rất vui sướng đư id="filepos225894">c trở về nhà, – ông Belacmi nói và tựa lưng thoải mái vào nệm. – À này, có phải đúng ông bác sĩ trẻ Xecvêtut mà lúc nãy chú trông thấy, ngồi ăn với một người đàn bà đẹp ở cái hiệu ăn trên bờ hồ không nhỉ?
Luxia khịt mũi một cách khinh khỉnh, mắt cô loé sáng.
- Đẹp ư? Bà ta quá lớn tuổi để có thể gọi được là đẹp!
Cô có vẻ rất khó tính mà ông Belacmi vốn ưa hoà bình cho rằng dựa theo ý cô ta là khôn ngoan hơn cả.
- Đúng! Chưa quá hai mươi lăm tuổi! Cái anh chàng bác học trẻ tuổi ấy gây cho chú một ấn tượng tốt, Luxia ạ. Nếu vừa qua chúng ta có thêm chút ít thì giờ, chú thú thực là chú sẽ vui lòng nhờ anh ta khám cho mình.
- Thôi đi chú! Chú đã có những thầy thuốc tốt nhất Phlôrăngxơ rồi là gì!
- Chà! Nhưng anh này có vẻ hiểu biết nhiều và thành thạo trong công việc của anh ta, – ông Belacmi nói và xoa mũi.
- Với cháu thì hắn là thằng ngốc, – Luxia tuyên bố, giọng chanh chua.
Ông Belacmi nhún vai. Ông đã nuôi cháu gái và thương yêu cháu và thương yêu cháu rất sâu sắc, nhưng phải thừa nhận rằng cháu gái ông cũng như những người phụ nữ khác, có tật là hay phát biểu ra những ý kiến rất khó chịu do tính cách chuyên quyền rõ rệt của họ.
- Chú e rằng, – ông đổi sang chuyện khác, – Chúng mình vĩnh viễn phải từ bỏ hy vọng tìm lại Thần vệ nữ.
Luxia mỉm cười, nụ cười thoáng qua và bí mật, cười với mình mà thôi.
- Ý cháu không như thế, – cô trả lời – trái lại, cháu chắc rằng chúng mình sẽ tìm thấy nó.
Chú cô nhướng mắt lên:
- Ai làm cho cháu nghĩ như thế, cháu yêu của chú?
- Cháu tin chắc rằng bức tranh Thần vệ nữ đang ở Pađu.
- Ở Pađu! – Ông nói tiếp như một tiếng vang. Ở Pađu ư? Tại sao lại ở Pađu?
- Vì bác sĩ Xecvêtut đã thấy bức tranh ấy.
Ông Belacmi giật mình:
- Ông ấy bảo cháu như thế à?
- Không hẳn như thế.
Luxia mỉm cười một cách khó chịu.
- Thôi cái trò đánh đố ấy đi, Luxia, – Ông Belacmi sốt ruột nói. – Hay đây là một kiểu mới của cái mà cháu gọi là trực giác của cháu?
Cô lắc cái đầu tóc vàng:
- Đúng và không. Chú có nhớ anh ta đã nhìn cháu như thế nào khi mọi người gặp nhau lần đầu bên giường bác Mariô không?
- Có. Nhớ chứ.
Ông Girôlamô gật đầu nói tiếp:
- Có. Rất nhớ. Nhưng cháu là người con gái có một sắc đẹp không tầm thường.
- Không phải như thế. Về sau anh ta đã bày tỏ với cháu rằng anh ta không thể ngăn mình đứng nhìn cháu một cách chăm chú như thế bởi vì mọi cái ở cháu quen thuộc với anh ta một cách lạ kỳ. Hình như anh ấy đã biết cháu trong cả cuộc đời mình.
- Anh ta có thể quen thân một người nào giống cháu lắm, và, ồ! … (mắt ông bỗng sáng lên vì đã hiểu ra) ồ!… Ximôneta chăng?
- Hiển nhiên rồi, – Luxia trả lời với đôi chút tự kiêu. – Ngay từ lúc anh ấy nói với cháu là mặt cháu hình như rất quen thuộc với anh ấy, cháu đã chắc chắn rằng anh đã nghiên cứu kỹ bức tranh Thần vệ nữ Bôtixeli.
- Nhưng tại sao anh ta lại có thể so sánh?
- Anh ấy không thể! Anh ấy không hề làm sự so sánh nào cả. Anh ta mong muốn trở thành giáo sĩ và chẳng hiểu biết gì ở ngoài đời. Và nếu anh ta có nghe kể lại rằng Bôtixeli đã vẽ Thần vệ nữ dựa theo Ximôneta Vexpucxi, em gái của ông Amêrigô của cháu, thì anh ấy cũng chẳng rút ra một kết luận nào cả!
Không thể tin ở tai mình được, ông chú lắc đầu:
- Luxia, cả Phlôrăngxơ biết rằng cháu là hình ảnh sống của Ximôneta và Thần vệ nữ của Bôtixeli cũng là hình ảnh của bà. Điều ấy rõ ràng và đơn giản như một định lý của Ơcơlít.
- Hay là như câu chuyện kể của người hát rong cũng vậy!
- Điều này sẽ đưa chúng ta thẳng tới Vơnidơ và tới Pađu theo dấu vết của bức tranh bị mất.
Mắt ông sáng lên, ông vùng ngồi thẳng lại, rồi nói:
- Này, anh đánh xe! – Ông gọi to. – Anh đánh xe! Quay xe lại. Chúng tôi trở lại Vơnidơ.
Chiếc xe dừng lại ngay. Luxia ngó qua cửa và gọi anh đánh xe đang ngồi trên đầu cô:
- Đợi một tý, anh đánh xe! Đợi nhé. Đừng quay xe vội.
- Thế nghĩa là thế nào? – Ông Belacmi mắng – Lần này thì cháu đã vượt qua giới hạn rồi đấy, Luxia ạ!
- Cháu không thích trở lại Vơnidơ, – Luxia phụng phịu nói.
- Nhưng bức tranh?…
- Nó sẽ là của cháu, phải không?
- Chắc chắn là như thế rồi. Cha cháu để lại nó cho cháu vì sự giống nhau lạ lùng giữa cháu và Ximôneta Vexpucxi…
- Được rồi chú ạ. Vậy thì cháu quyết định để nó ở Pađu. Tạm thời thôi, ít ra là như thế.
Ông Girôlamô giơ hai tay và ngước mắt lên trời:
- Trời ơi, Luxia! Thật là điên rồ. Dù rằng nó là của riêng cháu, chúng ta cũng sẽ không để mất một bức tranh như vậy vì tính khí thất thường của một đứa con gái nhỏ! Luxia, chú từ chối không…
- Đợi một chút, chú ơi. Hãy đợi một chút, cháu xin chú… Bác sĩ Xécvê biết rõ rằng bức tranh ấy của chúng ta. Anh ấy đã nghe rất rõ chú nói điều ấy với ông giáo sĩ Phêlíp Xăngtốt kinh khủng ấy.
- Chúng ta đồng ý với nhau ít nhất cũng ở một điểm, – Belacmi thở dài, – giáo sĩ Phêlíp thật kinh khủng.
- Anh thầy thuốc này ngay thẳng một cách quá đáng, cháu chắc chắn như thế vì trước đây anh ta đã dự định trở thành giáo sĩ.
- Trước đây? Vậy bây giờ anh ta không muốn phụng sự chúa nữa sao?
- Cháu không tin như thế. Bây giờ thì càng không rồi…
Ý nghĩ của người thương nhân bắt đầu sáng tỏ:
- Có lẽ chú thấy rõ rồi đấy. Cháu nghĩ rằng ông Xecvêtut biết rõ bức tranh ở chỗ nào và có thể lấy nó về, định đoạt về nó, nếu ông ta thực sự muốn thế.
- Cháu nghĩ như thế này. Anh ta phải biết nó một cách rất… thân thuộc… mới có thể kinh ngạc về sự giống nhau.
- Nhưng chưa biết rõ sự thực là Thần vệ nữ cũng có thể là chân dung của cháu, là cả hai giống nhaunh ta sẽ biết, với thời gian. Đàn ông rất ngốc về những việc như thế này và anh ta thì lại càng đặc biệt ngốc, – Luxia nói một cách mỉa mai.
- Ừ. Hình như chú đã nghe cháu bảo anh ta là ngu ngốc, – Belacmi thở dài. – Tuy nhiên, vì anh ta là người ngay thẳng, nên cháu cho rằng không bao lâu nữa anh ta sẽ xuất hiện ở Phlôrăngxơ với bức tranh?
- Đấy không phải là lý do duy nhất, – Luxia nói giọng nho nhỏ và ngoan ngoãn, mắt nhìn xuống khiêm tốn.
- Nếu chú hiểu đúng thì cháu làm như thế coi như một cách thử thách phải không?
- Cũng có thể nói điều đó là như thế, – Luxia thừa nhận. – Và như vậy thì cháu sẵn sàng liều mất bức tranh quý ấy?
- Cháu sẵn sàng như vậy… Cháu không liều gì cả! – Luxia nói một cách thanh thản.
Ông Girôlamô đành chịu và gọi qua cửa sổ:
- Anh đánh xe ơi, chúng tôi đã thay đổi ý kiến. Đi thẳng đến Phlơrăngxơ đi!
Ông lại ngồi tựa vào nệm và bật cười. Cười thầm, lúc đầu rất khẽ thôi. Rồi ông cười to dần. Và không bao lâu, không thể nhịn được nữa, ông phá lên cười và vỗ bụng mà cười, những giọt nước mắt vui vẻ chảy xuống má. Luxia bắt đầu ngồi rất trang nghiêm. Rồi cô cũng cười khẽ và không bao lâu cô đồng thanh với chú, cười chảy nước mắt về tính độc đoán của mình.
Trên cao, anh đánh xe ngồi trên ghế khẽ nhún vai và quật dây cương vào mông ngựa. Anh nghe nói rằng người xứ Phlôrăngxơ gàn dở, nhưng bây giờ anh mới có bằng chứng về chuyện ấy. Đi Phlôrăngxơ! Đi Vơnidơ! Và rồi thẳng đường Phlôrăngxơ! Sau đó họ bật cười… cười… như nắc nẻ… Và vì lẽ gì? Không có gì! Không có gì hết.
Chú thích phần I:
(1) Pađoue: một tỉnh của nước Ý
(2) Claude Galien (131-201) thầy thuốc và triết gia. Học thuyết của ông và của Arixtốt ngự trị trong ngành y đến tận giữa thế kỷ XVII
(3) Cardan (1501-1576) thầy thuốc, nhà toán học và triết gia Ý.
(4) Cathay: tên nước Trung Hoa khi xưa.
(5) Rôme: La Mã
(6) Thuộc dòng Thánh Dominique
(7) Biển nhỏ thuộc Địa Trung Hải, ở giữa bán đảo Ý và Bancăng
(8) Hippocrate: Thầy thuốc nổi danh thời cổ đại. Aristote: Triết gia, thầy thuốc thời cổ đại.
(9) Cardan, đọc theo tiếng Ý
(10) Aurus Cernelius Celsus: nhà văn La Mã, môn đồ của Hippocrate, nổi danh vào năm thứ 50 sau Công nguyên, viết nhiều sách về y học. Ông được gọi là nhà hùng biện về y học (T.G)
(11) Jésuits: tu sĩ dòng Tên
(12) Pinte: dung tích của một loại hũ đong rượu xưa kia, bằng 0,931
(13) Misen Xécvê, Misen Xecvêtut hay Mighen Xecvêtut đều là một, gọi tên theo tiếng Pháp hay tiếng Ý.
(14) Cách gọi thân mật tên Ăngtôniô. Ăngtoan được gọi bằng những tên sau: Ăngtôniô, Tôniô, và Xécvê, Xecvêtut trong trường hợp xã giao.
(15) Ptôlémêe: nhà thiên văn học, toán học, địa lý học thế kỷ II
(16) Kinh cầu Thánh Mẹ
(17) Tiền vàng
(18) Tên gọi thân mật của Luxia

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 1

Cầm thỏi than chì ở đầu những ngón tay lem luốc, Ăngtoan vạch trên tờ giấy trắng những nét phóng của một bức phác họa, thỉnh thoảng anh đưa mắt nhìn hình dáng bất động của Cơlarit Xtơrôdi đang đứng mẫu trước mặt anh.
Anh đã tiến đến chỗ mô phỏng được khá dễ dàng những đường cong đẹp đẽ của cơ thể cô. Khôngso sánh nổi với những ngày khổ cực ở tu viện anh đã cố sao chép lại Thần vệ nữ của Bôtixeli mà không thành công.
Bàn tay anh được rèn luyện qua nhiều giờ vẽ phác hoạ đã đạt được khả năng chính xác và vững vàng: việc thực hiện và tính kiên nhẫn đã kết thành quả, bao giờ cũng vậy.
Anh đặt thỏi than xuống và ở trên bục Cơlarit mỉm cười.
Từ góc kia phòng vẽ, Giăng đang cố ghi lại những bóng tối nho nhỏ, tinh tế, dưới nách và thể hiện thật đúng màu sắc ấm áp của da thịt.
Dù ở lĩnh vực khác anh có thế nào đi nữa, khi đã bắt tay vào việc hội hoạ, Giăng là một nghệ sĩ say mê. Anh đã để biết bao thời giờ để chăm chú đến từng chi tiết nhỏ của cuộc sống, rồi thức tỉnh nó trên bức hoạ, không biết đến thời gian đã trôi qua, cho đến khi Cơlarit phải báo với anh rằng cô đã mệt.
Mường tượng lại tháng vừa qua, Ăngtoan khó lòng hình dung được rằng anh đã vượt qua chặng đường dài đến thế trên con đường ngăn cách anh với Pađu và nhà tu. Bản thảo của công trình nghiên cứu về tuần hoàn phổi đã ở chỗ người xuất bản hai tuần lễ rồi, và những trang in thử sẽ từ nhà in của Ghiđôbanđô Anđini gửi tới anh ngày hôm qua.
Người xuất bản nổi danh đã làm khó dễ đôi chút về vấn đề in cái mà – nói cho đúng – là một tà thuyết. Nhưng túi tiền sung túc của Xavarinô đã thuyết phục được sự lưỡng lự và mối băn khoăn về thần học của ông ta. Việc Ăngtoan đảm bảo, hứa sẽ giữ kín không nói đến ông ta nếu có chuyện gì xảy ra đã giải quyết nốt mọi tồn tại. Tác phẩm đang được in.
Giăng ngắm nghía việc vừa làm, lẩm bẩm có vẻ hài lòng và để bút xuống.
- Em nghỉ đi, Cơlarit. Thế là xong một đoạn.
Anh lau tay vào một chiếc khăn dính đầy màu và đến gần xem xét việc làm của cậu học trò mình.
- Tốt lắm. Mỗi ngày cậu một tiến bộ, Tôniô ạ.
Ăngtoan lắc đầu chán nản:
- Tuy nhiên, mình không bao giờ có thể là một nghệ sĩ. Chỉ cần nhìn tác phẩm của cậu là biết chắc chắn như thế.
- Nhưng cậu có tài năng.
- Đúng, nhưng với loại phác hoạ. Cũng có lẽ mình sẽ tiến tới thể hiện khác các mẫu tích cơ thể. Nhưng không có gì hơn nữa.
Cơlarit Xtơrôdi đã khoác chiếc áo choàng đến chỗ họ:
- Tại sao, – cô hỏi – anh lại ước ao làm được hơn như thế nhỉ? Anh làm một nhà cơ thể học lớn và một thầy thuốc, anh Tôniô, anh chỉ nên mong muốn có thể minh hoạ được tác phẩm của mình sau này. Khi bản điều trần xuất hiện, anh sẽ nhanh chóng nổi tiếng.
- Đimát! – Giăng gọi và vỗ hai bàn tay vào nhau – Cho rượu nho và thức ăn lên đây. Sáng nay chúng tôi làm việc đủ rồi.
Ăngtoan rời ghế đẩu và đến đứng trước lò sưởi trống rỗng.
- Có lẽ mình sẽ về Pađu khi vẽ xong, – anh trầm ngâm nói.
- Vẫn muốn trốn tránh trần thế ư? – Giăng hỏi.
- Mình đã tự hỏi mình điều đó, – Ăngtoan thừa nhận, – nhưng mình chưa tìm được câu trả lưòi. Cái mà mình quen thuộc đã lâu năm như thế, có lẽ, từ trong thâm tâm mình vẫn là cái mong muốn nhất.
Giăng nói vẻ khinh miệt:
- Đừng có ngốc! Làm thế nào mà cậu biết được. Cậu chưa hề thử sống theo cách khác.
- Có lẽ, – Cơlarit nói, – có lẽ tôi đoán được anh ấy cảm thấy gì. Tôniô sống trong thế giới của tâm hòn anh sống trong thế giới của thể chất.
- Có cái gì đáng chê trách trong thể chất? Em không hề hổ thẹn về cơ thể của mình, theo như anh biết.
- Không, đúng như thế. Nhưng chúng ta khác Ăngtoan, chỉ có thế thôi.
- Đối với người đàn ông, nếu chỉ sống trên một bình diện thì không có gì đáng kể, – Xavarinô lẩm bẩm. – Mình đã đọc cho cậu một đoạn của Paraxen về vấn đề này, cậu có nhớ không? Hãy xem Vêdan, Avixen (1), Cácđơnat (2), họ vừa là con người thời đại vừa là những giảng sư. Cậu không thể là người thầy thuốc tốt nếu cậu không biết rõ con người thực sự, khi cậu chưa cùng với họ, ở giữa họ, sống cuộc đời của họ.
- Nhưng mình không muốn là thầy thuốc theo danh nghĩa người chữa bệnh cho người ốm. Có nhiều, quá nhiều điều để học hỏi về vấn đề cơ thể con người và mình muốn phát hiện được tất cả những gì mình có thể, – Ăngtoan phản đối lại.
Giăng nhún vai:
- Làm như là cậu không thể học hỏi và nghiên cứu được trong khi chữa bệnh và làm cho người ta khỏi bệnh! Dầu sao thì Vêdan đã làm như thế, ông ấy hiện là thầy thuốc ở triều đình Mađơrit (3).
- Đúng. Và mình luôn tự hỏi không biết ông ta có đôi chút hài lòng nào đó trong việc làm ấy không?
- Còn nghi ngờ gì nữa! Ông ấy giàu có, nổi danh, được vị nể, kính trọng và thông thái. Không ai không biết điều đó.
- Tuy nhiên, ông ấy chỉ rẽ sang đường khác như vậy sau cơn bão táp mà cuốn Phabrica làm nổi lên, và rất có thể là do cuốn đó.
- Đúng, – Giăng thừa nhận và mỉm cười. – Và mình tiên đoán rằng cậu cũng sẽ ở trong trường hợp như thế khi lý thuyết của cậu về tuần hoàn qua phổi xuất hiện.
- Ai dám kiếm chuyện với mình ở Pađu?
- Giới tăng lữ đã chẳng bám riết lấy Vêdan là gì, phải thế không? Và ở ngay Pađu, Vêdan lại là giáo sư môn giải phẫu học, giáo sư chính thức. Cậu tưởng rằng, dù có nhiều hứa hẹn về tương lai, họ sẽ đối xử với cậu hơn cả khi mà cậu mới chỉ là một người giảng viên bình thường?
- Vậy cậu muốn mình phải làm gì bây giờ? – Ăngtoan mệt mỏi nói.
- Muốn cậu xuất hiện ở Vơnidơ, anh bạn ạ. Muốn cậu giao thiệp với các nhân vật có thế lực, những người có thể tiến cử cũng như truyền bá học thuyết của cậu, làm cho người ta biết cậu, bảo vệ học thuyết của cậu và cả cậu nữa khi cậu bị phê phán và học thuyết của cậu bị tấn công.
Ăngtôniô vẫn chưa bị thuyết phục. Cách đề ra kế hoạch, lập các dự án thực tiễn như vậy, về cơ bản khác với tính anh từ trước tới nay. Anh quay lại phía Cơlarit Xtơrôdi. Đã mấy tuần nay, anh quen biết cô gái đẹp điềm đạm và dịu dàng này, anh đã đi đến chỗ cảm thấy thân thiết thực sự với cô, thực sự tin tưởng ở cách phán đoán và rất tôn trọng các ý kiến của cô, đồng thời anh cảm thấy mến cô sâu sắc.
- Cô nghĩ thế nào về vấn đề này, Cơlarit? – anh hỏi.
- Tôi nghĩ rằng lần này thì chính Giăng đã nói đúng – cô nói. – Dù sao thì đây cũng là biện pháp tốt hơn cả để chứng tỏ chân lý của phát minh của anh và anh lại quan tâm đến vấn đề ấy hơn cả.
- Thấy chưa? – Giăng reo lên một cách thắng lợi – Hai chống một nhé.
Ăngtoan mỉm cười:
- Vậy thì tôi chịu thua.
Đimát vào, đem t rượu nho và thức ăn, mấy người thanh niên ăn uống ngon lành. Khi họ vừa ăn xong, Đimát lại vào và báo tin:
- Một người thợ phụ của nhà in đưa tin đến.
- Cho anh ta vào. Bản điều trần của cậu có lẽ đã xong, Tôniô ạ.
Chú thợ phụ có cặp mắt đen, sắc và sục sạo, đã liếc rất nhanh qua phòng vẽ và để ý đến cách ăn mặc trễ nải, dù rằng duyên dáng của Cơlarit. Lát nữa, về nhà in, quang cảnh này sẽ được mô tả lại với những màu sắc và chi tiết nâng cao rất nhiều, và hoàn toàn không liên quan gì đến sự chính xác.
- Gì thế, chú bé? – Giăng hỏi.
- Đem tin cho bác sĩ Ăngtôniô Xecvêtut. Trong các ông, ai là ông ấy?
- Tôi đây – Ăngtoan nói.
- Ông Ghiđôbanđô Anđini mời ông đến gặp ông ấy ở xưởng – chú bé nói, giọng cao và thành thót – Thời gian của ông ấy sẽ là của ông, thưa bác sĩ. Những trang đầu cuốn sách của ông sắp in xong.
- Tốt lắm!
Chính Giăng đã trả lời và ném ra một đồng tiền, chú bé đưa tay đón lấy một cách thành thạo. Chú đưa nó lên miệng cắn rồi nắm chặt trong bàn tay dính đầy mực, mọi sự diễn ra nhanh chóng không tưởng tượng được. Một nụ cười vừa lòng hiện ra trên khuôn mặt non trẻ nhưng đã tàn héo của chú bé.
- Nói với ông Ghiđôbanđô rằng chúng tôi sẽ đến ngay!
Khi chú bé đi rồi, Giăng cầm chai rượu rót đầy ba cốc và giơ rất cao cốc của mình.
- Chúc mừng chân lý! – Anh trịnh trọng nói. – Mong rằng chân lý sẽ làm lùi bước những kẻ thù của nó.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 2

Mùi mực hắc xộc vào mũi Giăng và Ăngtoan khi hai người bước vào cửa của nhà in nổi danh, khi chính chủ nhân vội vã ra gặp họ và mỉm cười thoả mãn. Nhà in của Anđini mới có sáu mươi năm hoạt động nhưng đã được toàn châu Ău biết tiếng. Họ bắt đầu nổi tiếng với cuốn Erôtơmata và nhiều công trình quan trọng tiếp theo. Từ ngôi nhà gạch thấp ở gần trung tâm Vơnidơ, các tác phẩm quan trọng không ngừng tuôn đến: De Atna (4) của Piêtơrô Bembô (5) sau này là giáo chủ. Một tác phẩm y học De Epidemia. Thiên luận văn nổi tiếng thời trung cổ: Hipnerôtômasia Pôliphiti. Và nhiều tác phẩm khác nữa, tất cả đều chứng tỏ sự khéo léo của Anđini trong việc in ấn.
- A! Bác sĩ! – Người in ấn kiểu cách reo lên – Tác phẩm đẹp nhất trong toàn bộ lịch sử nhà in Anđini đấy nhé!
- Ống thấy rồi à? – Giăng hỏi.
- Tôi đã thấy chữ và ấn loát. Trình bày như vậy thì phải là một tác phẩm đẹp.
Ông ta khua tay, đầy hân hoan:
- Các ông đến đây. Chúng tôi sắp đưa khỏi khuôn.
Và ông Anđini dẫn họ đến gần máy in lớn. Chiếc máy cao hơn đầu người với chiếc đinh vít gỗ dài có xoáy ốc trông rõ ở giữa bốn trụ góc, và gắn phía dưới đinh vít, chiếc bàn dập đang áp mảng chữ xếp xít nhau lên tờ giấy trắng này.
Bản luận văn rất ngắn, khoảng hai mươi lăm trang lớn và Ăngtoan đã quyết định trình bày như cách Vêdan đã thực hiện, các tác phẩm ngắn của ông, dưới hình thức Conxiliom – bản điều trần – một loạt như ngỏ trình bày điều anh đã phát hiện được.
Ông Anđini ra lệnh cho một ông thợ in, anh ta nới lỏng chiếc đanh vít. Khi bàn dập được nhấc hẳn lên, anh thận trọng nhấc tờ giấy khỏi khuôn chữ vì mực còn ướt.
Tim Ăngtoan đạữ dội trong lồng ngực khi xuất hiện trang đầu tiên của xuất bản phẩm sẽ thông báo với mọi người sự phát hiện lý thú của anh.
- Hoan hô! Hoan hô nhiệt liệt! – Ông Anđini đã trầm trồ khen ngợi sản phẩm của mình như thế. – Thật hoàn hảo, bác sĩ ạ, thật là tuyệt!
Những từ Latinh mà Ăngtoan chọn làm tiêu đề cho bản luận đề của mình đựơc in chữ đen gạch dưới rất rõ: De Motu Sanguinem Pulmonale.
Sự hoạt động của máu ở phổi, hay là tuần hoàn máu trong phổi – Tác phẩm đầu tiên của anh được ấn hành! Ăngtoan thoáng cảm thấy kiêu hãnh khi anh tiếp tục đọc trang tên sách: Anatomia veni et arterice pulmonale cum descriptis motu Sanguinem pulmonle (phẫu tích các tĩnh mạch và động mạch phổi, đồng thời miêu tả sự tuần hoàn của máu qua phổi).
Tất cả ở dây rõ ràng, trên trang tên sách, đúng như anh đã viết: “Chi tiết về giải phẫu phổi và tuần hoàn máu qua phổi, do Misaen Xecvêtut đã phát hiện trước đây và đã được chứng minh bằng thí nghiệm do em của ông là Ăngtôniô Xecvêtut, cán bộ giảng dạy về cơ thể học ở trường y trong đại học đường ở Pađu”.
- Mình vẫn cứ cho rằng cậu cần phải bỏ đi chỗ nói về anh cậu – Giăng lo lắng nói.
Hai mắt Ăngtoan toé lửa.
- Đây là việc làm để phục hồi danh dự và chứng minh cho tác phẩm của anh ấy.
- Được. Nhưng trưng bày điều đó lên ngay trang tên sách là tự tìm lấy những rắc rối tệ hại nhất.
Ông Anđini bỗng tỏ ra lo lắng và bắt đầu rên rỉ:
- Xin đừng quên rằng ông ta hứa tránh cho tôi mọi khó khăn do việc ấn hành này, thưa bác sĩ.
- Tôi sẽ một mình chịu mọi hậu quả, – Ăngtoan bình thản nói. – Ấn phẩm này đẹp lắm ông ạ. Khi nào tôi có thể hy vọng cuốn sách xong hoàn toàn?
- Không mấy ngày nữa đâu.
- Lúc ấy tai hoạ sẽ bắt đầu mưa xuống! – Giăng ảm đạm nói – Mình cũng chẳng biết thế quỷ nào mà mình lại dính líu đến chuyện này.
- Cậu không dính líu vào đấy đâu. Tên cậu không có ở bất cứ chỗ nào cả.
- Đã thoả thuận rằng chúng mình cùng làm kia mà, đúng không?
Ăngtoan hất đầu ra phía sau một cách kiêu hãnh:
- Mình sẽ chỉ một mình nhận những điều khiển trách có thể xảy ra. Mình cũng sẽ một mình chịu những diễn biến tiếp theo. Một trong những bản đầu tiên sẽ gửi đến cha Phêlíp Xăngtốt.
- Trời ơi, tại sao cậu cứ cố tự mình chúi đầu vào giỏ thế? Ông ta sẽ nghe nói đến vấn đề này khá sớm đấy.
- Cha Phêlíp là một người phụng sự Chúa, Giăng ạ. Khi đọc bản điều trần, ông ấy sẽ phải thừa nhận rằng đây là sự thực. Làm thế nào mà ông ta có thể khác như thế được?
Giăng nhún vai chán nản:
- Lẽ ra mình cứ để cậu trở thành giáo sĩ, Tôniô ạ! Chúa đã biết rõ rằng cậu khá bướng bỉnh để làm được nhiệm vụ ấy.
Không đầy một tuần lễ, cuốn De Motu Sanguinem Pulmonale đã gây ra những xáo động rõ rệt.
Từ nhà in, tin đồn về tính chất của tài liệu mà ông Anđini vừa ấn hành bằng máy của ông đã lan truyền, do những người thợ nói ra.
Theo thường lệ, ông Anđini đã gửi những trang in tốt đến các bạn đồng nghiệp của ông để họ có thể đánh giá tầm quan trọng, chất lượng và nói tóm lại là sự hoàn hảo của sản phẩm của ông. Tập sách mỏng chưa xuất hiện mà yêu cầu mua sách đã tới từ khắp nơở Vơnidơ và Pađu.
Phần đông những người vội vàng ghi tên mua ấy là những người làm công tác khoa học rất quan tâm đến tác phẩm cách mạng đến như thế và muốn thấy sự phản bác lại những điều Galiêng đã khẳng định một cách quả quyết.
Những người khác ghi tên là những người của Nhà thờ, có những người khá sáng suốt để đánh giá tầm quan trọng của sự phát hiện ấy, có những người chỉ muốn tìm ở đấy chứng cớ của sự chia rẽ, làm ngăn cách các nhà khoa học với Nhà thờ ngày càng nhiều và ngày càng nhanh chóng hơn.
Khi Ăngtoan cầm bản in đầu tiên trong tay, anh xao xuyến vì hãnh diện. Những nhà bác học nổi tiếng và những người bảo vệ khoa học cao quý đã mời anh đến gặp mặt. Anh chú ý gửi các bản điều trần đến những nơi, theo Giăng biết, chúng sẽ tạo ra ảnh hưởng lớn, đến vị thống đốc, tất nhiên thế, và đến những người con cao quý nhất của Cộng hoà Vơnidơ.
Bản dành cho cha Phêlíp Xăngtốt được một người đưa thư đặc biệt đưa nhanh đến cho ông, kèm theo lời yêu cầu Tu viện trưởng lưu ý. Một tuần sau Ăngtoan đi Pađu, chính bản thân anh mang một bản đến đưa tận tay giáo sư Phalôpiut. Trong lúc anh đợi xe từ Pađu, một người đàn ông thấp bé béo mập mặc áo bào chế ồn ào chen lên xe trước anh và chỉ cho anh một chỗ ngồi ngay bên cạnh tấm thân béo tốt của ông ta.
- Chà! – Ông ta nói – Chúng ta đến vừa kịp giờ, bác sĩ ạ.
Ăngtoan ngả đầu một cách lịch sự:
- Ông biết tôi sao?
- Biết chứ! Tên tôi là Batixta Poocdia. Tôi đã gặp ông nhiều lần ở Pađu và ông cũng đã chữa bệnh cho một người bạn của tôi.
Ông ta nói tên một giáo sư mà Ăngtoan đã chăm sóc trong tình trạng viêm da cấp tính rồi hỏi:
- Ông về trường đại học đấy à, bác sĩ?
- Một ngày thôi. Tôi đang nghỉ hè ở Vơnidơ.
- Ồ ! Vơnidơ!...
Ông ta mỉm cười thán phục và bộ mặt hồng hào sáng lên:
- Thành phố tuyệt vời! Kỳ quan của những kỳ quan! Đây là đô thị ước mơ của giới tuổi trẻ.
- Tôi đến đấy nghiên cứu một số vấn đề đặc biệt, – Ăngtoan nói một cách nghiêm nghị.
- Tôi cũng nghe nói thế, tôi cũng nghe nói thế! – Ông Poocdia sốt sắng nói. – Cả Vơnidơ đang nói đến phát hiện y học lớn lao của ông đã thông báo cho mọi người.
Ăngtoan không giữ nổi mỉm cười. Anh vẫn chưa thể tin được rằng tiếng vang do bản điều trần của anh gây ra lan truyền trong thành phố nhanh như thế. Nếu những người bào chế còn biết đến sự việc này thì những người khác không bao lâu nữa cũng sẽ biết.
Anh phản đối:
- Đây chỉ là một xác định bình thường về mặt cơ thể học. Vấn đề ấy được phát hiện từ trước, do anh tôi là Misaen Xecvêtut tìm ra!
Ông Poodia gật đầu tỏ vẻ kính trọng:
- Tôi đã may mắn được đọc nhiều tác phẩm của anh ông. Ông ấy là một người vĩ đại và một nhà bác học.
Ăngtoan không thể ngăn mình không hào hứng trước sự quan tâm hữu nghị mà người hành khách thấp béo đã biểu lộ, anh bớt thái độ lạnh lùng thông thường trước những người không quen biết.
- Ông nói như vậy thật là quý hoá!
- Trước kia tôi chưa biết những công trình của ông ấy về tuần hoàn phổi. – Poodia tiếp tục nói. – Nhưng các học thuyết của ông ấy về thần học thật là lành mạnh, vô cùng là mạnh.
Ông ta đảo mắt nhìn trong xe rồi thấp giọng xuống:
- Tôi cứ ước ao rằng ông sẽ xuất bản một vài văn bản đặc biệt của ông ấy. Ông có dự định như vậy không?
Ăngtoan cau mày. Do cha anh đã cấm anh ngay sau buổi hành hình, anh chưa bao giờ đọc những học thuyết thần học đã đưa anh mình đến chỗ bi đát như thế. Thật là ngẫu nhiên, trong khi đang học y khoa, anh đã bắt gặp đoạn nói về tuần hoàn phổi. Nhưng từ khi anh xác định được rằng Misen đã nói đúng ở một điểm nhất định, anh cảm thấy mình sẵn sàng tin rằng anh ấy có thể đúng ỏ nhiều điểm khác nữa. Người thấp béo có vẻ biết nhiều vấn đề mà anh cũng muốn biết.
- Tôi biết rất ít về khía cạnh đó trong đời sống của anh tôi, – anh khẽ nói. – Anh ấy hầu như không bao giờ ở nhà.
- Thật đáng tiếc! – người kia thở dài. – Bản thân tôi không quen nhưng tôi có một người bạn linh mục là người tin cẩn của ông ấy, cha Giắc Sácmiê ấy mà.
- Tôi có được biết về cha Sácmiê, – Ăngtoan thừa nhận, – Tôi chưa bao giờ gặp người nhưng có biết rằng anh tôi và người rất gắn bó với nhau.
- Như thầy và trò vậy. Chính do người mà tôi biết rằng điều luật vận dụng để anh của ông bị hành hình là bất hợp pháp.
Ăngtoan nhìn chằm chặp vào người thấp lùn. Tại sao người này lại biết những sự việc ấy nhỉ? Hắn ta muốn đi đến đâu đây?
- Ông có thể nói cho tôi biết rõ hơn nữa không? – anh hỏi khẽ hơn.
- Đạo luật Giuyxtiniêng bị chính phủ Thuỵ Sĩ bỏ đi đã lâu năm, – ông Poocdia thì thầm nói tiếp. – Trong khi ấy thì đạo luật này vẫn được thực hiện ở Rôma. Chính các toà án của Giáo hoàng đã dùng luật ấy để buộc tội anh của ông.
Lúc này xe đã đầy người và bắt đầu chuyển bánh. Ăngtoan nhận thấy nhiều hành khách nhìn anh một cách tò mò, không còn nghi ngờ gì nữa, họ đã theo dõi câu chuyện.
- Có lẽ chúng ta sẽ tiếp tục câu chuyện này ở chỗ khác và vào lúc khác chăng? – anh gợi ý.
- Đúng đấy. – người đàn ông thấp bé đồng ý ngay. – Tôi sẽ có thể đến thăm ông ở nơi ông ở vì tôi đến Vơnidơ luôn để mua các vị thuốc cho hiệu bào chế của tôi.
- Tôi ở nhà ông Giăng Xavarinô, phố Galide Vaxca.
- Tôi biết, – ông Poodia nói. – Tôi xác định rằng tôi có nhiệm vụ đến chào ông. Có lẽ sau khi tôi được đọc bản Điều trần nổi tiếng của ông.
Sau lúc ấy họ nói đến các vị thuốc, vấn đề mà ông Poocdia dù bản thân là nhà bào chế, mà thật kỳ lạ, hình như chẳng biết gì cả.
“Đúng là ông Poocdia này hiểu biết về những vấn đề về thần học hơn nhiều”. Ăngtoan nghĩ như thế.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 3

Phalôpiút đọc trang tên sách và trầm tư vuốt râu. Rồi cụ lật trang và đọc vào chính văn, cụ không rời ra cho đến khi đọc trang cuối cuốn sách mỏng.
Thỉnh thoảng cụ thốt ra một tiếng ầm ừ tán thưởng và bộ râu cụ gật gù. Khi cụ đọc xong, Ăngtoan vẫn đứng yên lặng bên cụ, lên tiếng hỏi:
- Thưa giáo sư, ngài nghĩ như thế nào về vấn đề này?
- Tôi vô cùng mong muốn có đủ can đảm để làm một việc như thế này!
- Giáo sư đồng ý phải không ạ?
- Tất cả mọi người đều phải đồng ý. Chứng minh của anh rất rõ ràng, luận lý và biện i của anh hoàn toàn vững chắc, đến mức không thể rút ra một kết luận nào khác kết luận của anhh . Không còn nghi ngờ gì nữa, anh đã phát hiện ra chân lý về tuần hoàn phổi.
Ăngtoan lắc đầu:
- Tôi chỉ nhắc lại việc làm của anh tôi và hỗ trợ nó bằng một xác định dựa trên cơ sở vật chất. Phát hiện này của Misen.
Phalôpiút trầm ngâm gật đầu:
- Tôi có biết anh Misaen của anh. Anh ta giống như anh, say mê, gắn bó với chân lý về vấn đề này thì anh không hề nhân nhượng gì cả.
- Làm thế nào có thể khác như thế được ạ?
- Có thể không thể khác đối với các anh và những người như các anh. Nhưng nếu anh của anh đã giới hạn các suy nghĩ của anh ấy ở lĩnh vực cơ thể và y học thì phát minh này được công bố nhiều năm trước đây rồi. Nguy hiểm chính ở chỗ này đây, anh ạ. Ta có thể từ chối, không chịu vi phạm tí gì trong lĩnh vực khoa học, vì rằng rõ ràng là phát minh khoa học chỉ là sự phát hiện ra các quy luật của tự nhiên. Nhưng đừng có xa rời con đường này. Đừng mắc phải sai lầm như anh của anh đã mắc, đừng đưa ánh sáng và lý luận vào những vấn đề mà chúng ta không được coi như có hiểu biết.
- Thí dụ như về một học thuyết thần học?
- Phải. Tôi sẽ vô cùng buồn rầu nếu thấy anh vấp phải thứ chướng ngại vật đã làm mất Misen.
- Tôi không hề có gì bất hoà với Nhà thờ. – Ăngtoan quả quyết.
- Điều tôi bận tâm là tìm hiểu xem Nhà thờ sẽ có bất hoà với anh hay không.
- Bởi vì tôi đã tìm thấy sự thực trong văn bản của một người tà giáo phải không ạ?
- Phải.
- Vậy thì họ sẽ sai lầm. Đúng là họ sai lầm., – Ăngtoan phản đối. – Bởi vì đó là sự thực… Sự thực là sự thực...
- Tôi biết như thế, – Phalôpiút thừa nhận. – Một nhà bác học có thể thừa nhận những sai sót của mình khi họ mắc phải lầm lẫn và tìm tòi, nghiên cứu theo hướng khác. Thần học không biết đến sự linh hoạt ấy. Ở khắp mọi nơi trừ Vơnidơ đã có những người bị tử hình vì họ không phạm một tội gì khác việc sử dụng bộ óc mà Chúa đã ban cho họ.
- Giáo sư có cho rằng vị trí của tôi ở đây, ở trường đại học, sẽ bị động chạm đến không?
Phalôpiút xoa cằm:
- Không còn nghi ngờ gì nữa, những ý đồ đánh bật anh sẽ thể hiện. Nhưng anh có thể ở sự ủng hộ của tôi, những ý đồ kia có thể sẽ không đạt mục đích.
Cụ đưa tay cho người đồng nghiệp trẻ của mình:
- Mọi sự đều do ý Chúa. Tạm biệt!
Khi Ăngtoan rời trường đại học, cúi đầu xuống do thói quen khi đi qua khung cửa thấp, anh trông thấy một thầy dòng giúp việc tu viện đang đợi anh gần lối vào.
- Chào thầy Ăngtôniô, – thầy dòng ấy nói. – Đức Cha Phêlíp Xăngtốt mời thầy đến gặp người trước khi đi Vơnidơ.
Ăngtoan ngạc nhiên hỏi:
- Tại sao Đức Cha biết tôi về thành phố này?
Người đem tin nhún vai tỏ thái độ không biết:
- Tôi không biết. Tôi chỉ được cử đến gặp thầy để chuyển lời.
- Được thôi, một giờ nữa tôi sẽ đến chỗ Đức Cha.
Nói cho cùng thì tốt hơn là gặp Xăngtốt không trì hoãn để rồi không còn phải nghĩ đến việc ấy nữa.
Đường anh đi lại đến đúng chỗ cầu qua sông Bakigơliôn, chỗ mà cách đây không lâu, giáo sư Phalôpiút và Ăngtoan đã cùng đi qua.
A dừng lại một lát như anh đã từng làm như thế khi trước để ngắm nhìn dòng nước sẫm nhơ bẩn đang ngoằn nghèo chảy giữa hai bờ cỏ xanh. Vẫn nguồn nước nhỏ mà cụ Phalôpiút đã nói đến khi trước đang cố đưa vào làn nước nhờn vùng bán nguyệt nước trong suốt và nó bị hớp lấy ngay tức khắc không để lại một dấu vết.
Sự phát hiện của anh, Ăngtoan tự nhủ, sẽ như một nguồn nước mãnh liệt bật ra từ chiều sâu của lương tâm con người. Tuy nhiên, nó có khả năng vượt qua được hay không những dòng chảy đen tối của âm mưu, của dốt nát, của rồ dại và ngu ngốc?
Một đám mây đi qua mặt trời, ngay khi những tia nắng ấm áp bị bức màn ấy che khuất, không khí hình như giá lạnh hẳn đi. Ăngtoan cố ghìm để khỏi rùng mình. Không phải chỉ do lạnh: phải chăng đây là sự tiên báo nào đó, là sự linh cảm nặng nề cái gì đang chờ đợi anh trong tương lai gần đây, là nỗi lo sợ mơ hồ về một sự thù địch?
Rồi mặt trời lại xuất hiện, lại sưởi ấm cả tinh thần và thân thể anh, Ăngtoan tiến bước về phía tu viện.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 4

Cha Phêlíp Xăngtốt tỏ ra ôn hoà một cách lạ lùng. Khi Ăngtoan hôn viền áo của ông ta, ông ta chỉ cho anh một chiếc ghế gần chỗ của mình, trong phòng tiếp kiến.
- Tôi cho người mời anh đến tu viện vì một lý do, bác sĩ ạ.
Ăngtoan yên lặng chờ đợi.
- Tôi đã đọc cuốn Điều trần của anh một cách vô cùng lý thú, – tu viện trưởng tiếp tục nói. – Cuốn sách ấy khá gần gũi với câu chuyện của chúng ta về cha Mariô.
- Chính trong đêm hôm ấy ý kiến về vấn đề này đã đến với tôi – Ăngtoan thừa nhận.
- Tôi cũng đã kết luận như vậy. Ở một khía cạnh nào đó tôi cho rằng mình phải chịu trách nhiệm về học thuyết của anh!
- Đức Cha tán thành điều đó sao? – Ăngtoan thốt lên, sôi nổi hy vọng.
- Tán thành điều đó ư? – Tu viện trưởng nhướng cao lông mày. – Chắc chắn là không rồi. Tại sao tôi có thể như thế được? Các đạo luật của Nhà thờ về vấn đề tà giáo hoàn toàn rõ ràng.
- Nhưng sự thực vẫn là sự thực.
- Tôi đã nói rằng “các đạo luật hoàn toàn rõ ràng”. Và cũng rõ ràng như những điều trừng phạt đã được quy định đối với những người vi phạm các đạo luật ấy, hãy nhớ lấy điều đó, bác sĩ ạ. Nhớ kỹ lấy điều đó!
Sự hào hứng của Ăngtoan giảm hẳn. Nhưng tại sao cha Phêlíp lại có thái độ ôn hoà lạ lùng như thế trong khi ông ta đã xếp bản Điều trần vào loại tà giáo?
- Tuy vậy, – tu viện trưởng nói tiếp, – Chúng tôi dự định không biết đến sai lầm của những người đã có đóng góp khá lớn vào sự vinh quang của Nhà thờ.
- Nhưng tôi có làm gì đâu... nếu không phải là cha đã nghĩ đến những công việc phẫu thuật của tôi, – Ăngtoan khẽ nói.
- Không thể cho rằng Nhà thờ khuyến khích việc mổ xẻ thân thể con người, – cha Phêlíp gay gắt nối.
- Trong trường hợp này...
Ăngtoan vừa bắt đầu nói đã im bặt. Bức tranh! Cha Phêlíp rõ ràng là đã khám phá ra bức tranh rồi... Điều đó giải thích tất cả, thái độ ôn hoà hiếm có của tu viện trưởng, vấn đề mời đến như thế này... Như Giăng đã nói trước, cha Phêlíp không hề định trả lại bức tranh cho những người ch. Nhưng Xăngtốt có biết rằng (Ăngtoan rất muốn biết điều này!) chính anh, chính Xécvê này, đã biết những người chủ hợp pháp của nó là ai rồi không?
- Khi tôi xác định được rằng trong tu viện có một cửa khoá (tiếng nói của cha Phêlíp lấn át sự suy nghĩ của người thanh niên), tất nhiên tôi đã ra lệnh mở chiếc cửa đó. Và cũng tất nhiên là tôi đã rất ngạc nhiên khi phát hiện được anh đã giấu một thứ gì đó. Anh thấy bức tranh ấy ở đâu?
- Trong một cuộn mà tôi không biết ai đã bỏ từ bao giờ ở cuối nhà kho.
Cha Phêlíp nhìn vào khoảng không và khi ông ta nói, giọng ông ta bàng quan và lơ đãng.
- Rất có thể là bức tranh này ít giá trị. Có khả năng đây là bản sao của một bậc thầy cổ xưa nào đó.
- Đây là, – Ăngtoan trả lời không quanh co, – bức tranh Thần vệ nữ của Bôtixeli, bản gỗ. Nó quý vô giá.
- Anh có biết chắc chắn điều anh nói không?
Tu viện trưởng cúi đầu về phía trước, nóng ruột đợi trả lời.
- Tôi đã mời ông Giăng Xavarinô xem. Ông ấy đã thấy bức tranh này trước kia và khẳng định là bản gốc.
Tu viện trưởng xoa hai bàn tay gầy vào nhau, hài lòng một cách rõ rệt khi nghe khẳng định về giá trị bức tranh, và ông ta ôn tồn nói:
- Anh đã giúp chúng tôi một việc lớn lao, bác sĩ Xecvêtut ạ, vì đã tìm ra một tác phẩm nghệ thuật như thế. Sự hiện diện của nó trong tu viện của chúng tôi sẽ là lời ca ngợi sự quang vinh của Chúa...
- Nhưng...
Ăngtoan ngừng bặt, hình như trong anh có một sự khôn ngoan nào đó đang bảo anh rằng không nên lộ rõ anh đã biết chủ nhân bức tranh là ai thì tốt hơn.
- Anh muốn nói gì?
- Tôi muốn nói rằng ngài có biết bức tranh này của ai không?
- Rủi thay, tôi không biết.
Giọng của tu viện trưởng không ngập ngừng khi ông ta nói ra điều trái với sự thực.
- Vì vậy chúng ta chẳng còn phương sách nào khác là để bức tranh ở đây cho an toàn.
Như vậy là cha Phêlíp không biết rằng câu chuyện giữa ông ta và ông Belacmi đã bị nghe thấy. Biết rõ chuyện ấy đối với anh sẽ quý báu như thế nào và vào lúc nào, anh chưa nghĩ tới, nhưng anh cảm thấy một cách lộn xộn, tự nhiên rằng không nên bộc lộ nó với tu viện trưởng.
- Tôi chỉ sử dụng bức tranh ấy để tập mấy bức phác hoạ, – anh nói, giọng lơ đãng.
- Chúng tôi cũng nghĩ như thế khi tìm được cả những bức vẽ thử của anh, cha Phêlíp trả lời làm ra vẻ bàng quan. – Tôi đã để bức tranh ở chỗ tôi, tạm thời thôi. Sau này chúng ta sẽ suy nghĩ để tìm cho nó một chỗ xứng đáng.
Ăngtoan cảm thấy người nóng bừng lên vì tức giận, nhưng anh đã tự chủ được. Người anh yêu mến đã bị giam hãm trong căn phòng của Phêlíp, vẻ đẹp ấy đã trở thành vật làm vui cho đôi mắt lạnh lùng với những mi mắt sụp xuống. Còn bản thân anh, Ăngtoan, anh chẳng làm gì được, bất lực, không thể can thiệp vào được.
Bỗng nhiên anh giật mình hiểu rõ rằng giấc mơ của anh đã thành hiện thực. Anh được báo trước, nhưng đã không làm gì để tự bảo vệ, dù rằng chính anh đã hiểu rõ sự báo trước huyền bí này.
Anh có lỗi lớn lẽ ra anh phải nghĩ rằng người nào đó thấy cửa phòng anh khoá kín sẽ mở ra ngay không trì hoãn. Anh còn có lỗi nữa vì đã để cho sự xích mích của mình với Luxia Belacmi ngăn cản mình lú nói rõ cho ông chú của cô biết chỗ đang cất giấu kho báu. Anh tự trách mình đã ngu ngốc. Tất cả những gì anh thu lượm được là biết rõ thực chất của người ngồi trước mặt anh đang ngầm quan sát anh với một nụ cười thoáng vẻ khinh bỉ.
- Như tôi đã nói với anh, – cha Phêlíp nói tiếp, – Nhà thờ sẵn sàng khoan dung cho những ai trong các con mình đã có công lớn đối với Nhà thờ. Anh đã giúp chúng tôi một việc lớn là tìm thấy tác phẩm nghệ thuật quý báu này. Anh có thể biết rõ điều đó, nếu anh muốn?
- Việc gì ạ? – Ăngtoan hỏi như máy.
Hai mắt của Phêlíp khép nhỏ lại hơn nữa.
- Nếu sự hiện diện của bức tranh bị mọi người biết rõ ngay, chúng ta sẽ bị phiền phức vì... nhiều người sẽ giả mạo quyền sở hữu... Tôi cảm thấy rằng, ít ra trong lúc này, quyền lợi của chúng ta chỉ được đảm bảo bằng sự im lặng.
Như vậy đấy, đấy là mồi nhử, đấy cũng là giá của sự yên ổn hiện tại của anh, điều kiện để anh sẽ không bị truy nã vì tội theo tà giáo là như thế đấy.
Nhưng vẻ thoả mãn thô thiển và hể hả lồ lộ trên mặt tu viện trưởng có cái gì mờ ám làm cho Ăngtoan nghĩ rằng còn có một vấn đề gì nữa đây. Anh quyết định thăm dò tình hình.
- Giả thử tôi không chấp nhận thì sao?
- Tôi cho rằng anh không đến nỗi kém khôn ngoan như thế, – tu viện trưởng nói một cách thân ái. – Dù sao thì chúng tôi cũng đã có đề phòng.
Ông gõ vào một chiếc chiêng nhỏ bằng bạc đặt trên bàn ở bên cạnh ông. Ngay lập tức, một người đàn ông từ sau tấm màn che sau lưng chiếc ghế tựa cao bước ra, có lẽ hắn đã nấp ở đấy suốt thời gian hội thoại. Không phải sự xuất hiện làm Ăngtoan ngạc nhiên mà là bộ mặt của nó, vì người ấy không phải ai khác ông Batixta Poocdia, người bạn đồng hành đáng mến của anh trong chuyến xe khách.
- Chắc anh đã gặp ông Poocdia rồi, – cha Phêlíp nói.
Ông Poocdia cúi chào, miệng mỉm cười:
- Thế là chúng ta lại gặp nhau, bác sĩ Xecvêtut nhỉ. Mà lại rất thoải mái nữa.
Ăngtoan sững sờ, thấy bỗng nhiên buồn nôn và linh cảm rằng có một mối nguy hiểm rõ rệt đang lảng vảng quanh anh.
- Ông Poocdia có cho tôi biết về một câu chuyện nào đó đã trao đổi với anh ngay sáng hôm nay, – vị giáo sĩ dòng Đôminich nói một cách lịch sự, – Có lẽ ông ấy có thể làm ơn nhắc lại một phần của câu chuyện đó vì lợi ích của ông.
- Được lắm, được lắm, – chiếc thùng nhỏ ấy quả quyết rất hào hứng, vui vẻ. – Bác sĩ Xécvê và tôi đã tranh luận với nhau một cách lý thú về một số học thuyết thần học nêu ra xưa kia do anh của ông ấy, tên tà giáo Misen Xécvê và cả một người cùng phe phái với hắn là giáo sĩ Giắc Sácmiê.
- Thế... tính chất của câu chuyện này như thế nào nhỉ? – Tu viện trưởng hỏi.
- Bác sĩ Xécvê khẳng định rằng ông ấy chắc chắn là anh của ông ấy bị kết án bất hợp pháp, về phía Nhà thờ Gia tô giáo. Ông ấy cũng khẳng định rằng ông ấy tán thành hoàn toàn các học thuyết tà giáo mà Misen Xecvêtut đã thuyết lý.
- Nói dối! – Ăngtoan hét lên và đứng vùng dậy. – Tôi không hề nói điều gì như thế.
- Này, này! Bình tĩnh!
Cha Phêlíp lạnh lùng bảo anh:
- Lời nói của ông Poocdia không thể nghi ngờ được.
- Tại sao lời nói của ông ta lại có giá trị hơn lời nói của tôi? – Ăngtoan nóng nảy hỏi.
- Ông Poocdia là người của Toà án tôn giáo.
- Của Toà giáo ư?...
Ăngtoan rơi mình xuống ghế, bị đánh gục một cách phũ phàng bởi âm thanh dữ dội của những từ ấy.
- Toà án tôn giáo! – Anh khe khẽ nói tiếp.
Và làn sóng những hoài niệm tràn ngập tâm trí anh, dù là những vấn đề được nghe nói trong thời thơ ấu đã trôi qua ở Tây Ban Nha. Không ai cưỡng lại được những cánh tay cường quyền, những ngón tay xiết chặt cổ người của Toà án tôn giáo. Không ai dám cãi lại lời chứng thực, – dù có sai đi nữa – của một nhân viên ở đấy. Và giờ đây sự khủng khiếp không tên gọi ấy đã đến trung tâm Pađu hôm qua còn yên ổn biết chừng nào và chuẩn bị huỷ hoại dần thành luỹ cổ kính và gần như duy nhất của tự do còn tồn tại trên thế giới này. Ăngtoan nhớ lại điều mà một hôm Giăng đã quả quyết: Cha Phêlíp Xăngtốt là người của Toà án tôn giáo. Không còn nghi ngờ gì nữa, chính vì lý do ấy nên ông ta được bổ nhiệm về Pađu, với mục đích huỷ dần, phá hoại, diệt bỏ cái quyền thiêng liêng là đi tìm chân lý mà Chúa đã ban cho con người.
- Cả tôi nữa, – cha Phêlíp nói tiếp, – Tôi cũng phục vụ Toà giáo.
Ăngtoan rùng mình khi nghe câu nói xác định rõ những nghi ngờ tệ hại nhất của anh.
- Tôi thấy rằng, – tiếng nói lạnh lẽo tiếp tục, – anh đã đánh giá đầy đủ sự nghiêm trọng của tình hình. Anh có đồng ý rằng tốt hơn cả là anh hãy giữ kín không nói đến vấn đề – ta hãy gọi là đến những vấn đề – chúng ta tranh luận lúc nãy không?
Ăngtoan cố đứng dậy:
- Tôi đồng ý, – anh nói nhưng cổ họng như thắt lại, lời nói thoát ra một cách khó khăn và giọng khàn đi, – tôi đồng ý.
- Tôi cũng nghĩ rằng anh sẽ đồng ý, – cha Phêlíp nói. – Cầu Chúa cho anh được bình yên.
- Xin chúc cha bình yên, – Ăngtoan trả lời, tiếng lạc hẳn đi.
Rồi anh rời khỏi gian phòng ấy. Nhưng trong phòng anh không hề bình yên, không một chút nào cả.
Tuy nhiên, đi đến nửa quãng đường từ tu viện đến chỗ đỗ xe đi Vơnidơ, Ăngtoan bỗng bật cười. Tu viện trưởng đã bắt anh thề giữ bí mật về bức tranh và lấy sấm sét của toà án tôn giáo ra để dạo nạt, nhưng tu viện trưởng không biết rằng, từ nhiều tuần lễ trước, Ăngtoan đã viết thư cho ông Girôlamô Belacmi đang ở lâu đài của ông ta ở Phlơrăngxơ và nói cho ông ta rõ rằng bức tranh Thần vệ nữ của Bôtixeli hiện có mặt ở tu viện dòng Đôminich ở Pađu.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 5

Ông Girôlamô Belacmi ngồi thoải mái trên chiếc ghế bành thường dùng trong văn phòng của nhà Belacmi, những người kế tục dòng họ Vexpucxi, và âu yếm ngắm cô cháu gái. Ngồi chót va id="filepos281506">t trên một chiếc ghế đẩu cao trước mặt ông, cô Luxia đang đọc một bức thư, thỉnh thoảng lại nhăn chiếc mũi nhỏ xinh xắn lại, đó là để nhấn mạnh một câu nào trong đoạn. Ông Belacmi ngắm cô với một niềm vui vô tận vì cô thể hiện một cảnh tượng rất đẹp mắt. Khi cô im lặng, bức thư đã đọc xong. Ông khẽ nói:
- Cháu đã nói đúng, Luxia ạ. Nhà thần học trẻ tuổi này thú nhận rằng anh ta đã giấu bức tranh ở tu viện!
- Khi ấy cháu đã biết chắc như thế, chú ạ.
- Nhưng anh ta không hề nói đến việc gtới cho chúng ta, – ông Belacmi nhận xét. – Cũng không nói đến việc anh ta sẽ đích thân đến Phlôrăngxơ.
- Anh ấy sẽ đến, – tiểu thư Luxia tuyên bố vẻ tin tưởng và chắc chắn.
- Ai đã lập số tử vi cho cháu thế, – ông Belacmi mỉm cười hỏi, – để cháu cảm thấy vững tin ở tương lai như vậy.
- Chỉ do trực giác thôi ạ, – cô gái xinh đẹp trả lời và lắc đầu.
- Không thể lúc nào cũng dựa vào trực giác được.
- Với trực giác của cháu thì được đấy.
Ông chú Belacmi nhướng lông mày:
- Chúng ta sẽ chờ xem nhé, cô bạn nhỏ! Bây giờ thì cháu đi chỗ khác đi để chú làm việc một chút.
Tuy nhiên, khi cô gái không ở đấy nữa, ông Belacmi quên vùi đầu vào đọc những cuốn sổ lớn chồng chất trên bàn giấy của ông và tư lự nhấm nhấm chiếc bút lông ngỗng. Sau giây lát suy nghĩ ấy, ông với tay lấy một tờ giấy trắng, dúng bút vào lọ mực to bằng đồng đen và bắt đầu viết:
“Gửi ông Ăngtôniô Xecvêtut,
Thầy thuốc, ở số 14 phố Galide Vaxca, Vơnidơ.
Thưa ông rất tôn kính!
Bức thư của ông báo tin về bức tranh của Bôtixeli mang tên Thần vệ nữ giáng sinh vừa đến với tôi. Tin này làm cho tôi, và nhất là cho cháu gái tôi – bức tranh ấy là của riêng nó – hài lòng vì biết rằng tác phẩm nghệ thuật này đang được an toàn ở tu viện dòng Đôminich ở Pađu.
Dù rất biết ơn ông đã có lòng tốt làm cho chúng tôi yên tâm như vậy, chúng tôi vẫn không thể không nghĩ rằng đáng lẽ ông nên báo cho chúng tôi biết việc này từ khi chúng tôi ở Pađu, hay là ở Vơnidơ cũng được, để chúng tôi có thể thu xếp đem bức tranh về Phlôrăngxơ. Đây là một đặc ân mà chúng tôi không được tiếp nhận, vì rằng chúng tôi đã rời thành phố ấy.
Tôi có cảm tưởng rằng không quá làm phiền ông khi đề nghị ông đích thân tìm những cách nào mà ông cho là cần thiết để bảo đảm cho bức tranh, tránh tất cả những gì đáng tiếc có thể xảy đến với nó, và đề nghị ông làm mọi việc để đưa bức tranh ấy đến đây được vẹn toàn....”
Ông ngừng lại ở chỗ này, và trong giây lát, lại trầm ngâm cắn đầu chiếc bút lông ngỗng, một nụ cười nở trên môi, ông lại tiếp tục viết:
“Có lẽ không cần phải khẳng định với ông rằng mọi chi phí về thời gian và tiền bạc mà ông phải sử dụng đến cho việc này, tôi xin đảm bảo trước là sẽ thanh toán lại.
Xin ông nhận cho những lời chúc sức khoẻ lâu dài và chúc thắng lợi trong câu chuyện này. Cháu gái tôi gửi lời chúc tới ông.
Thưa ông rất tôn kính, xin hãy tin ở sự trung thành của tôi.

Girôlamô Belacmi
Phlôrăngxơ, A.D.1563”

Bức thư công việc kết thúc, ông Belacmi đọc lại, lông mày cau cau vì chăm chú. Ông gấp lại rồi nhỏ lên các mép giấy một giọt sáp đỏ để dán kín và ấn mạnh lên đấy con dấu khắc trên chiếc nhẫn ông đeo ở tay trái. Rồi ông ngồi chỉnh tề lại trên chiếc ghế tựa và lặng lẽ mỉm cười.

Trực giác của người phụ nữ – và đặc biệt là của Luxia – là một yếu tố kỳ lạ, ông sẵn sàng thừa nhận như thế. Nhưng ông là một nhà kinh doanh rất khôn ngoan nên không thể không thêm vào yếu tố ấy vài sự thận trọng nho nhỏ có thể làm cho các sự kiện diễn ra như ông mong muốn.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 6

Ở Vơnidơ Ăngtoan sinh hoạt rất bổ ích. Hàng ngày, được Giăng hướng dẫn, anh vẽ những bức phác hoạ và rất vui mừng thấy mỗi lần vẽ lại vững vàng, chắc chắn hơn lên.
Giăng đã đưa anh đến với giới nghị sĩ và sinh viên mỹ thuật. Ở môi trường này anh đã khám phá ra rằng – dù rõ rằng họ có những suy nghĩ phóng túng trong một số trường hợp mà nền giáo dục Nhà thờ của anh coi là tội lỗi – nhưng họ lại là những người vô cùng nghiêm túc trong nghề nghiệp và thường lịch lãm hơn trong lĩnh vực lịch sự. Họ thường hiểu biết hơn anh về các trào lưu tư tưởng hiện đại đang từ nước Ý tràn lan ra khắp các nơi trên thế giới. Mọi người như một họ, họ yêu cuộc sống phong phú mà những người Hy Lạp cổ từ nhiều thế kỷ trước đã tìm được cách đảm bảo cho mình. Nhận thức ấy làm cho Ăngtoan cảm thấy cần củng cố lại việc học tiếng Hy Lạp của mình với dụng tâm ít nhiều đã rõ nét là một ngày nào đó sẽ đi thăm các trung tâm văn hoá nổi tiếng của Hy Lạp cổ và có thể là đọc lại các tác giả cổ điển lớn bằng ngôn ngữ gốc của nghệ thuật và khoa học.
Trong những thư viện trang bị rất phong phú của Nhà thờ Thánh Mác và những tủ sách tuyệt vời của bá tước Kirina Xtămplia, các sinh viên được tự do vào lâu đài của ông ở ở phố Thánh Maria Phomôda, Ăngtoan làm quen lại với bộ Anphôrixmơ của Hypôcơrát, với những tác phẩm đặc biệt trong sáng của Xendơ, Avixen, Galiêng, Maimônit – người thầy thuốc Do Thái, Rai đơ – người Môrơ và của những nhà trí thức ưu tú tiếp nhận đó.
Khi anh đến trước ngôi trường, và nhất là khi anh bước vào hội trường rộng lớn, trần chạm trổ vẻ cổ kính, Ăngtoan thấy lòng mình tôn trọng sâu sắc nghề nghiệp đáng quý này. Rồi khi đứng lên bục, bản Điều trần mở trên giá trước mắt, anh cảm thấy một sự phấn khích mà anh chắc rằng cái đó đã nâng đỡ anh Misaen của anh xưa kia. Không phải chỉ là niềm hãnh diện về tác phẩm của riêng mình mà là một mối quan hệ thấn thiết với tia sáng thần thánh đã vượt qua những luật lệ bần tiện của con người, vượt qua những suy nghĩ lạc lõng khắc nghiệt cuồng tín của Canvanh hay những khẳng định không kém phần khốc liệt vì không hiểu biết của Nhà thờ La Mã.
Trước mặt anh, các thầy thuốc ở Vơnidơ ngồi trên hàng ghế đầu tiên, phần nhiều là ông già, vì rằng từ thầy giáo đến những người tập sự đều học y học ở nơi này cũng như ở các giảng đường trường đại học. Các học sinh tụ họp lại ở cuối phòng, đó là những thanh niên trịnh trọng, mặc áo đã sờn và rõ ràng là bị xúc động vì kính trọng của mọi người đối với người thầy thuốc trẻ tuổi ở Pađu bên cạnh đã đến đây. Cùng Ăngtoan, người thầy thuốc và giáo sư Phalôpiút ngồi trên bục.
Phấn khởi và yên tâm vì sự có mặt và hỗ trợ của thầy giáo, Ăngtoan bắt đầu nói. Lúc đầu, giọng anh ngập ngừng, rồi càng nói càng vững vàng. Anh phát triển đề tài đã nghiên cứu thành công, đưa bằng chứng là Misaen đã khám phá ra sự thực trước anh, và như thế thì vinh quang chỉ dành cho một mình Misaen Xecvêtut.
Lúc anh kết thúc, một tràng vỗ tay nổ vang. Các thầy thuốc quây lấy anh để chúc mừng. Khi mọi ồn ào đã lắng xuống, cụ Phalôpiút đi bên anh ra khỏi hi trường rộng lớn:
- Tương lai tốt đẹp đấy, Ăngtoan ạ, một tương lai tốt đẹp đang chờ đón anh. – Vị giáo sư già nói. – Việc từ chức của tôi đã được chấp nhận vào niên học tới. Tôi đã cho ghi tên anh vào đầu danh sách những người đề cử vào chức giáo sư cơ thể học ở Pađu.
Ăngtoan ngạc nhiên không nói nên lời, cảm động đến nỗi không thở được điều hoà. Anh đoán rằng cụ Phalôpiút đã hành động sớm hơn cụ có ý định trước đây để việc ấy có thể nâng đỡ anh trong trường hợp có khó khăn gì, kể cả nếu có nguy hiểm gì xảy ra do sự phát hiện của anh.
- Đừng cảm ơn tôi, Tôniô ạ! – Cụ Phalôpiút nói. – Tôi làm việc này đặc biệt cho trường đại học nhiều hơn là cho anh. Bởi vì tôi chắc chắn rằng thế giới, trong tương lai, sẽ chịu ơn nhiều đối với những gì anh còn có thể phát minh ra nữa.
- Điều đó tuỳ thuộc ý Chúa! – Ăngtoan mãi mới thốt ra lời, lòng đầy nhiệt thành.
- Anh đã gặp điều gì phiền phức từ phía Nhà thờ chưa?
- Chân lý được chứng minh quá rõ ràng nên không có cách gì bác bỏ được ạ.
Cụ Phalôpiút hãm bớt ngay niềm phấn khởi tin tưởng:
- Nếu ở địa vị anh, tôi chưa yên tâm như vậy đâu. – Cụ nói với anh kiểu báo trước. – Tuần vừa qua, tôi đã tiếp một người, tôi cam đoan rằng hắn là nhân viên của Toà giáo.
Những từ ấy đủ làm cho huyết quản Ăngtoan băng giá.
- Của toà giáo? Hắn muốn gì vậy, thưa thầy?
- Không có gì rõ rệt cả. Hắn khoe khoang rất quen anh. Nhưng hắn cũng khoe rất biết anh của anh và các luận văn của anh ấy.
- Poocdia rồi! – Ăngtoan thốt lên.
- Tên hắn đúng như thế đấy.
- Hắn đúng là một nhân viên Toà giáo đấy, thưa thầy! Và khó có thể tìm được người trơ tráo hơn hắn.
- Nhưng ai là người nấp sau hắn?
Xécvê cay đắng trả lời:
- Cha Phêlíp Xăngtốt.
- Tu viện trưởng dòng Đôminich ư?
Ăngtoan vắn tắt kể sơ qua cho cụ Phalôpiút nghe cuộc tranh luận của anh với tu viện trưởng, nhưng bỏ qua không nói gì đến bức tranh.
- Khá nghiêm trọng đấy! – Cụ Phalôpiút nghiêm nghị thừa nhận. – Họ không thể tấn cống anh trong lĩnh vực khoa học, ở Vơnidơ này. Nhưng chú ý đừng cho họ nắm được cái gì trong lĩnh vực cá nhân, trong phạm vi riêng tư.
- Thưa thầy, tôi không có sơ xuất gì cả, – Ăngtoan quả quyết như thế. – Trước đây và hiện nay, tôi luôn là một người sùng đạo.
Ra khỏi toà nhà, cụ Phalôpiút đưa tay bắt tay anh.
- Đành vậy và mọi sự đều tuỳ theo sự khoan dung của Chúa! Tôi trông cậy ở anh về vấn đề tiếp tục giảng dạy môn cơ thể học mùa thu này. Có thể khẳng định trước được rằng các chứng minh của anh sẽ đạt nhiều kết quả hơn, được nhiều người tán thành hơn bao giờ hết.
Ăngtoan gọi một chiếc thuyền ở phía trước nhà trường và ngồi dựa trên đệm. Anh lo lắng. Điều cụ Phalôpiút nói về Poocdia thật rắc rối. Tại sao cha Phêlíp lại tiếp tục tung tên thấp béo theo dõi anh khi ông ta đã nhận lời hứa sẽ im lặng của anh như nhận tiền mặt? Phải chăng về phía ông ta, tu viện trưởng đã quyết định không giữ lời hứa trong sự việc đã thoả thuận? Và ông ta đang tìm một bằng chứng mới nào đó để làm chỗ dựa cho việc buộc tội tà giáo chưa hề được bỏ qua trong một trường hợp nào, d ở Vơnidơ? Nỗi lo ấu ấy làm cho Ăngtoan rùng mình. Tất cả niềm vui thắng lợi khi ở nhà trường đã biến mất.
Anh hồi nghĩ rằng hình như anh chỉ gặp những điều rắc rối từ khi phát hiện ra bức tranh của Bôtixeli. Tuy nhiên, anh không thể đổ lỗi cho nữ thần. Nàng rất đáng mến, toàn diện, rất đức hạnh và tốt lành, làm thế nào mà có lỗi được. Nghĩ rằng nàng bị cái nhìn khoái lạc của Xăngtốt xúc phạm, anh bừng bừng tức giận.
- Tránh nào, – người chèo thuyền kêu to và thuyền quay mũi đi vào con sông đào nhỏ hẹp ngăn cách nhà ngục mới xây của chính phủ với toà lâu đài trang trí lộng lẫy của vị Thống đốc.Trên cao, ở rất cao phía trên đầu mọi người, vành cong của chiếc cầu có mái nối liền hai toà nhà. Không phải chỉ có tội nhân đã đi qua để đến sân nhà tù mà ở đấy cái chết đang đợi họ. Dù chiếc cầu ấy mới hoàn thành có mấy năm nhưng người Vơnidơ đã mệnh danh cho nó là “cầu bi ai!”
- Đi dưới gầm “cầu bi ai” tốt hơn là đi ở trên đó, – người chèo thuyền nói và làm dấu thánh.
Và, tuy rằng lúc này là thời gian làm lễ Thánh Giăng trong mùa hè, Ăngtoan Xécvê vẫn rùng mình, anh lạnh giá vì cái u ám của điềm xấu.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 7

Vào cuối tháng Bảy, Ăngtoan nhận được một bức thư từ Luân Đôn do một người phụ việc nhà in của ông Ghiđôbanđô Anđini mang đến cho anh.
“Thưa ông rất tôn kính.
Ông Ghiđôbana id="filepos296268">ô Anđini đã có lòng tốt gửi đến các xưởng in của tôi ở Luân Đôn những tờ in rất đẹp cuốn Điều trần của ông nhan đề De Motu Sanguinem Pulmonale (6). Xin ông rất tôn kính nhận cho những lời ca tụng của tôi đối với phát minh vô cùng quan trọng của ông về môn cơ thể học. Tôi đã tự ý đưa cuốn Điều trần của ông cho bác sĩ Giôn Caiơ, khi xưa là sinh viên y khoa ở đại học đường Pađu và bây giờ là thầy dạy ở trường Gông vin và Caiơ. Bác sĩ Caiơ nhờ tôi chuyển đến ông những lời chúc tụng nhiệt thành trong khi chờ dịp để đích thân đến chúc mừng ông. Ông ấy cùng với tôi xin ông cho chúng tôi đặc ân được xuất bản cuốn Điều trần của ông ở nhà in của tôi ở Luân Đôn để các thầy thuốc ở Anh cũng có thể biết được một phát minh quan trọng như vậy.
Nếu ông vui lòng cho phép điều chúng tôi yêu cầu, xin ông báo cho ông Ghiđôbanđô Anđini, ông ấy có quan hệ đều đặn với tôi.

Valentin Xim, người in ấn ở tại Luân Đôn.
Nhãn hiệu Thiên nga trắng, Eđơlinh”

Ăngtoan trả lời ngay rằng anh đồng ý cho họ làm theo yêu cầu. Mặt khác, anh rất phấn khởi về sự đón tiếp cuốn sách của anh ở Vơnidơ và các thành phố lân cận. Anh được cử làm Uỷ viên của Hội ái hữu các thầy thuốc và trường đại học ở Bôlônhơ (7) đề nghị anh nhận ghế giáo sư cơ thể học.

Bức thư của ông Girôlamô Belacmi đến làm tăng thêm phức tạp trong cuộc sống nhiều xáo động của anh. Anh đưa nó cho Giăng, Giăng chăm chú đọc và khẽ nói:

- Lão Belacmi này là một thằng cha quỷ quyệt. Hắn đã tính toán công việc theo cách để cho cậu gần như bắt buộc phải đem bức tranh đến cho hắn, như vậy sẽ tránh được cho hắn những phiền phức tốn kém.

- Mình cũng sẽ phải làm như thế đối với ông ta, – Ăngtoan thừa nhận.

- Trời ơi! Khi nào cậu mới thi không tranh luận với cái lương tâm lố bịch do rủi ro mà cậu có ấy, Tôniô? – Giăng lầu bầu rồi lại cầm bút vẽ. – Không có cái gì cả, tuyệt đối không có cái gì bắt buộc cậu phải đem bức tranh ấy đến cho ông ta cả.

- Mình sẽ phải làm như thế. – Ăngtoan bướng bỉnh nhắc lại. – Mình đã tìm thấy bức tranh mà.

- Đúng thế! Rồi sao nữa? Đủ rồi chứ?

- Nếu mình kịp thời nói về bức tranh với ông Belacmi thì ông ta đã đem nó theo được rồi.

- Đừng có ngu như lừa ấy! Trước khi cậu gặp họ, ông ta với cháu gái ông ta ấy, mình đã bảo rằng bức tranh ấy sẽ không bao giờ rời khỏi Pađu kia mà. Điều xảy ra chỉ chứng tỏ mình nói đúng.

Giăng lại tiếp tục vẽ.

- Hãy thôi đi đừng đưa vai mang lấy gánh nặng của cả thế giới nữa, Tôniô ạ. Cậu cần nghỉ ngơi và thanh thản hơn cần đến mọi thứ khác.

Mặt anh bỗng rạng rỡ.

- Chà! Ngày lễ Đấng Cứu Thế sẽ tiến hành vào thứ sáu, chúng mình sẽ dự lễ đấy.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 8

Lễ Đấng Cứu Thế là một trong những ngày lễ tôn giáo mà người Vơnidơ rất ưa thích. Lý do là thể hiện lòng sùng đạo nhưng đây là dịp tốt để toàn thể mọi người được một ngày nghỉ ngơi thoải mái, tiệc tùng, nhảy múa, tổ chức các đám rước, trình diễn sân khấu và cũng không lơ là chút nào với những cuộc vui đùa, những bỡn cợt về tình yêu.
Ngày hội bắt đầu trước bình minh, Giăng cùng với Ăngtoan biến vào trong đoàn người trùng điệp ngồi đầy các thuyền gông đôn trang trí bằng các loại đèn lồng bằng giấy, thành hàng, thành đám, thành những làn sóng, các con thuyền đầy ánh sáng vui tươi từ các sông đào xuôi xuống và hợp lại thành một con rắn dài nhiều màu sắc đi vào sông Lidô, ở đây, lúc mặt trời mọc sẽ là lúc bắt đầu các cuộc vui.
Đây là một đám rước nhiều màu sắc sặc sỡ, bồng bềnh trên mặt nước và trong đám rước này mọi người cùng nhau ca hát. Người ta mang mặt nạ, người Vơnidơ phục hồi kiểu này vào mọi dịp, – thuyền gông đôn cũng nhiều, trên thuyền các nhạc sĩ chuyển từ dạ khúc sang ca khúc bình minh, làm các cô gái đẹp say đắm tình yêu của họ.
Ăngtoan tự nhận rằng anh cũng vui chơi thoả thích và quên mọi lo âu.
Khi họ ở sông Lidô về chỉ còn kịp ăn qua loa trước khi mở màn giai đoạn thứ hai của ngày lễ.
Trong thời gian nghỉ ngơi này, những con thuyền giống như những phụ nữ xinh đẹp, đã thay đổi trang phục. Những tràng hoa bằng nến cháy sáng được thay thế bằng hoa tươi. Kết thành bó, thành vòng, thành ôm, thành khóm, những đài hoa rực rỡ trang trí các con thuyền. Mọi người tiếp tục bồng bềnh trong một thế giới âm thanh và màu sắc, các hương thơm góp thêm một nguồn vui cho các giác quan. Những bộ áo lộng lẫy của các bà, các cô, y phục đầy trang sức của nam giới hài hoà tuyệt vời với những vườn hoa di động ấy.
Đi đầu đám rước, một đoàn thuyền gông đôn trang trí lịch sự chở giới tuổi trẻ rực rỡ của thành phố. Đoàn thuyền khác theo sau, mỗi thuyền mang một công trình kiến trúc nhẹ nhàng gợi lên một sáng tạo nào đó của Lêôna Đơ Vanhxi. Trong không khí êm ả, tiếng ca hát vang lừng.
Trên những thuyền lớn trình diễn các vở về đề tài tôn giáo, ở những thuyền diễn các vở về hài hước, trong khi ấy, ở khắp nơi, chung quanh lâu đài Thống đốc, mọi ngõ ngách của thành phố, hằng hà sa số những thuyền gông đôn trang trí đẹp đẽ bơi theo, giống như một con rắn đầy màu sắc, đang mềm mại uốn khúc trong thành phố.
Giăng, Ăngtoan và mấy người bạn nghệ sĩ thưởng thức quang cảnh này trên chiếc gông đôn của Matêi mà Giăng đã thuê suốt cả ngày. Hoàng hôn đã xuống khi họ trở về xưởng vẽ của Xavarinô.
- Cậu vui chứ, Tôniô? – Giăng hỏi bạn khi Đimát dọn bữa ăn tối.
- Rất vui.
- Còn có cái mê hơn nữa, anh bạn ạ.
- Còn gì nữa?
- Tối nay cậu sẽ tham dự một việc gì đó thật phi thường. Lôđôvixi Anhôlô sẽ biểu diễn một trò ảo thuật.
Mắt Ăngtoan sáng lên:
- Ồ! Mình mong đợi mãi dịp này. Trò ấy diễn ở đâu đấy?
- Ở một nơi mình biết, nhưng họ giữ bí mật.
- Tại sao thế?
Giăng nhún vai:
- Các nhà chức trách cấm trò ảo thuật đen (8). Tà giáo mà.
- Ảo thuật đen à? – Ăngtoan thong thả nói. – Vậy thì... chúng mình có nên đi xem không?
- Trò đã cấm thì càng đáng xem!
Ăngtoan nghi hoặc lắc đầu:
- Mình chưa chắc như thế!
- Một nhà bác học, nhà khoa học như cậu cần phải bị ảo thuật hấp dẫn, rất cần thế. – Giăng chế giễu.
- Nhưng mình không tin kia mà.
- Tối nay cậu hãy cứ đến xem, – Giăng nói, vẻ bí mật. Tối nay cứ đến, rồi cậu sẽ quyết định sau rằng cậu tin hay không tin. Cậu cứ xem Anhôlô diễn đã. Đừng nói trước.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 9

Ăngtoan đã học được nhiều điều ở Vơnidơ và đã từ nhiều tuần lễ trước, anh tưởng mình có thể thông thạo đường lối ở đây cũng như ở Pađu, vậy mà chiều nay anh cảm thấy lạc lõng rất lâu trước khi đến được chỗ tụ họp. Matêi mềm dẻo đu mình ở đầu sào, khéo léo sử dụng chiếc bơi chèo dài, đưa chiếc thuyền nhẹ lúc sang phải, lúc sang trái, trong những con sông ngày càng hẹp cho đến khi mũi thuyền họ chạm vào bờ, chỗ ấy hình như là cổng sau của một toà nhà hoang tàn. Bến chật chội, đây chỉ là một bờ đá bên sông sát với một bức tường rêu phủ.
Giăng bảo Matêi đợi anh và dẫn Ăngtoan vào một lối đi men theo toà nhà để đến cửa chính. Đẩy chiếc cửa song sắt chỉ còn bám lệch vào chiếc bản lề cuối cùng, hai người bạn đi qua cái sân nhỏ của một toà giáo đường cũ gần như đổ nát ở giữa có dấu vết của một đài nước và cuối sân là những bức tường đổ của nơi thờ chính. Giăng gõ mấy cái vào cánh cửa gỗ nặng nề. Cửa hé mở để lộ ra một con người hình dáng ghê tởm, vai và lưng bị một chiếc bướu to làm dị dạng. Con mắt nghi ngờ của hắn sáng lên khi trông thấy đồng tiền vàng sáng loáng trong tay Xavarinô: đồng tiền vàng chuyền tay và cửa mở ra.
Giăng và Ăngtoan tìm được chỗ ngồi ở ngay hàng đầu dù rằng toà giáo đường đã đầy một nửa. Hai ngọn nến đang cháy trên cây đèn gắn ở hai bên tường, hoà với ánh nến yếu ớt là ánh trăng xối từ các khe hở trên mái nhà xuống. Các ghế dài đều bị mọt đục, sàn nhà long lở, các tấm gỗ trắng mờ ảo, các xà nhà và đòn tay trần trụi nổi lên trên nền trời giống như những rẻ sườn gãy của bộ xương người. Ở chốn khủng khiếp này, tất cả đều nói lên sự ối rữa, đổ nát, chết chóc.
- Tại sao hắn lại chọn một chỗ như thế này nhỉ? – Xécvê lấy làm lạ.
Cách làm biến dạng một nơi trước khi vốn là nơi thiêng liêng làm cho anh khó chịu.
Giăng cười khẩy:
- Lôđôvixi xưa kia là linh mục. Có lẽ hắn cảm thấy nơi này thân thuộc với hắn chăng?
Một ánh sáng loé lên sau tấm màn kéo ngang qua lòng nhà thờ. Đằng sau màn có những bóng người cử động và dấu hiệu sắp bắt đầu buổi diễn ấy gây xáo động trong lòng người xem.
Giăng thích khuỷu tay báo động cho Tôniô:
- Mở to mắt ra mà nhìn cho kỹ, – anh nói – Cậu sẽ không bao giờ thấy lại được cảnh này đâu.
Hai đứa trẻ trong ban đồng ca kéo màn sang hai bên, hai đứa trẻ rất xinh đẹp và nhất là trong trắng lạ lùng. Những chiếc áo trắng tinh không vết bợn cổ tròn hồ cứng của chúng khuất một phần sau các nếp màn. Màn mở ra để lộ phía đầu giáo đường, và như để che đậy tình trạng đổ nát thảm trắng căng dọc tường. Phía trong cùng có một khung cửa hẹp, có lẽ là cửa kho đồ thánh, phủ rèm đen.
Tôniô trông thấy ở phía đầu giáo đường có một bàn thờ dài và hẹp như một chiếc quan tài, giống chiếc quan tài một cách kỳ lạ. Khi mắt anh quen dần với ánh sáng bập bùng của những ngọn nến, người thầy thuốc trẻ tuổi nhìn rõ một hình dáng đặc biệt nổi trên mặt bàn thờ, hình của một cơ thể người nằm dài, bất động, dưới một tấm khăn phủ.
- Giăng! Có người dưới tấm khăn phải không? – anh khẽ hỏi.
Giăng bật cười:
- Đúng rồi. Người nữ đồng trinh.
- Người nữ đồng trinh? Nữ đồng trinh? Đức Thánh Mẫu ư?
- Không, không phải đâu. Người nữ đồng trinh để dâng lễ. Đây là buổi hành lễ đen mà.
Buổi hành lễ đen! Chỉ nghe những từ ấy, toàn thân Xecvêtut đã bừng bừng công phẫn. Anh đã nghe nói đến những buổi dâng lễ giễu cợt này – lễ Gia tô giáo bị trá hình và chế nhạo? – Ở đây, quỷ được tôn kính thay cho Chúa, bánh thánh bị xúc phạm giữa những sự thô bỉ không thể tả được. Theo những điều kể lại, việc hy sinh không thể tả được. Theo những điều tả lại, việc hy sinh Nữ đồng trinh làm cho kinh khủng đến tột độ.
Hoảng kinh, Ăngtôniô đứng dậy nhưng Giăng đã ấn anh ngồi xuống.
- Đây không phải là buổi hành lễ thực sự. Anhôlô dùng thi thể để biểu diễn ảo thuật đấy.
Tôniô bớt căng thẳng một chút. Dù sao, nếu không phải là sự báng bổ, thì xem một nhà ảo thuật hành nghề là một điều lý thú. Mấy đứa trẻ trong ban đồng ca rời khỏi phía sau rèm và ngồi vào chỗ ở hai bên gian thờ,
Ăngtoan choáng người nhận thấy rằng chúng không phải là trai như anh tưởng mà là gái đã dậy thì, biểu hiện rõ ràng, vì dưới bộ áo bằng sa trong suốt chúng hoàn toàn khoả thân.
Giăng lại thích khuỷu tay vào sườn Ăngtoan và vừa cười vừa thì thầm.
Ở một nơi nào đó phía cuối giáo đường, một tiếng chiêng nổi lên, trầm trầm, trang trọng, êm ái. Những cánh rèm đen che khung cửa nhỏ mở ra cho hai thiếu niên ban đồng ca đi qua, một đứa bưng bình đựng nước thánh và một đứa bưng một đĩa bạc, loại đĩa đựng bánh thánh. Cũng như các thiếu nữ, hai thiếu niên này cùng khoả thân dưới bộ áo trong suốt. Chúng tiến tới, tách riêng ra và đặt lên hai đầu bàn thờ đồ lễ chúng bưng trên tay, rồi thong thả đến ngồi bên cạnh các thiếu nữ.
Một mùi hôi nồng nặc nhanh chóng tràn đầy giáo đường, Ăngtôniô nhận ra mùi nhựa đường cháy kèm với mùi nhựa cây ốc phi tư và lá cà độc dược khô.
Anh tìm xem mùi đó từ chỗ nào bốc ra và phát hiện ngay một đôi nến đen đang cháy trên đôi đế đen ở hai bên giáo đường và toả những luồng khói nặng nề ra khắp phòng.
Tiếng chiêng êm ái lại nổi lên và giữa những ánh rèm đen lại mở ra, một hiình dáng kỳ lạ xuất hiện. Bên cạnh những thiếu niên và thiếu nữ mảnh khảnh, nhẹ nhàng mà hắn lấn ất như toà tháp át các ngôi nhà bé nhỏ, nhà ảo thuật đáng đứng dang hai tay thành một cử chỉ khẩn cầu trông cao lớn phi thường và ánh nến rung rinh phía sau chiếu hắt lên bàn thờ hình bóng nhảy nhót ma quái của hắn. Chiếc áo lễ mặc còn kỳ lạ hơn tầm vóc quái dị của hắn. Chiếc áo ấy giống như áo các linh mục thường mặc khi hành lễ và trùm từ cổ hắn chấm đến đôi giày kiểu Môrơ, bằng vải dày thêu đầy hình vẽ huyền hoặc và kỳ dị: các dấu hiệu của hoàng đạo, các biểu tượng về thiên văn, các hình vẽ phương Đông lệch lạc. Đầu hắn trùm một chiếc mũ đỏ rất chật làm cho nét mặt hắn có vẻ nham hiểm và hai chiếc sừng nhô ra trên mũ ở chỗ thái dương trông càng nham hiểm hơn nữa.
Nhà ảo thuật thong thả tiến đến gần bàn thờ. Hắn nắm một góc chiếc khăn phủ bên trên, giật mạnh một cái và tung lên không, ngay lập tức chiếc khăn biến mất không còn dấu vết. Ăngtôniô thở hổn hển, tay bám chặt vào ghế.
Lúc này bệ thờ lộ ra trước mắt mọi người: một người đàn bà đang nằm trên khoảng không như một bức tượng đặt nằm, chỉ được đỡ ở dưới hai vai và hai đầu gối, cứng như đá hoa cương. Người ấy nằm bất động và trần truồng. Dù mặt người ấy không quay ra phía công chúng nhưng Ăngtoan từ mấy tháng nay đã thường nhìn, ngắm cơ thể hoàn hảo này nên không thể không nhận ra đó là Cơlarit Xtơrôdi.
Nhưng điều kích thích sự chú ý của Xecvêtut là sự cứng đờ lạ lùng kia vì không có con người nào có thể giữ được tư thế ấy quá mấy phút. Trạng thái cứng đờ như xác chết ấy không thể giữ nguyên lâu như thế được. Mà Cơlara (9) không chết: một hơi thở nhẹ nhàng nâng ngực cô lên rồi lại hạ thấp xuống thật nhịp nhàng, đều đặn. Cô ta bị một quyền lực kỳ lạ nào chi phối? Phải chăng đây là một thứ pháp thuật đã làm thất bại các quy luật bất di bất dịch của tự nhiên? Quyền lực bí mật của Anhôlô là cái gì? Tất cả hiện tượng này, nói cho cùng, phải chăng chỉ là ảo ảnh?
Như để trả lời câu hỏi thầm lặng này, Anhôlô ra hiệu cho một thiếu niên. Cậu bé chống tay và quỳ gối xuống rồi bò qua khoảng giữa hai trụ đỡ Cơlarit, bò từ bên này sang bên kia chứng tỏ rằng giữa những trụ ấy không có một vật gì chống đỡ mà ở xa không nhìn thấy. Chỉ có một khoảng trống mà thôi.
Trong khi ấy, Anhôlô đi vòng quanh bệ thờ, hắn quay mặt lại bệ thờ và quay lưng lại phía hàng rào chỗ ban thánh thể, cúi người xuống và uốn gối như thường lệ: hơi cúi khom, rồi cúi thấp hẳn. Bằng một giọng nhạo báng, hắn đọc kinh, bốn giọng nói non trẻ có nhiệm vụ đáp lại những lời cầu nguyện ở chân bàn thờ.
Rồi Lôđôvixi đứng dậy đến gần bệ thờ, hai thiếu niên đi kèm hai bên. Một đứa cầm chiếc đĩa bạc và cố sức giơ cao lên.
Ăngtoan vô cùng ghê tởm trước việc nhạo báng thô lỗ sự bí ẩn thiêng liêng, nhưng tính tò mò khoa học lại trội hơn, làm cho anh băn khoăn đến nỗi phải thổ lộ với Giăng:
- Làm thế nào mà hắn giữ được cô ta cứng đờ như thế trong khoảng không nhỉ?
Giăng bàng quan trước vấn đề ấy, anh hướng về cảnh đang diễn ra, nhún vai:
- Làm sao mà mình biết được? Lại một trò lừa gạt nào đó chứ gì...
Như thế chưa đủ làm hài lòng Ăngtoan. Đó là ảo thuật chăng? Hay là thực? Cho đến nay, anh chỉ có thái độ khinh rẻ những kẻ là đồ đệ của quỷ Xatăng. Trí tuệ khoa học, chính nó, đã bảo anh rằng mọi sự việc trên thế giới này đều có thể giải thích một cách lôgic. Nhưng cái mà anh đang nhìn thấy trong lúc này không giống bất cứ một hiện tượng có thể giải thích nào anh đã từng biết.
“Người là Cha của sự dữ, là người sinh ra tội lỗi!” Tiếng của Lôđôvixi đang cất lên đọc một bài ca ngợi... phỉ báng. Đứng trước một bệ thờ có ý nghĩa báng bổ là cơ thể Cơlarit, nhà ảo thuật giơ thay hành lễ: “Xa tăng, người là Cha của sự xấu, là Chúa của khoái lạc, là nguồn bất tận của sự cường tráng và mọi đam mê vô đạo lý, là thầy của những kẻ vô liêm sỉ và những kẻ tà dâm”.
Mùi diêm sinh thoang thoảng trong không khí. Những cây nến đen cháy rực hơn, những điều lạ lùng ấy không phải là cái làm cho Ăngtoan băn khoăn, vì đấy không phải là ảo thuật, hay trò ma quỷ, chỉ suy nghĩ đơn giản cũng đủ hiểu rằng khi để nến, đến một đoạn nào đó, người ta đã trộn diêm sinh vào sáp và mỡ bò, và lúc này lửa vừa cháy đến đoạn ấy. Tuy vậy, sự huyền hoặc của những câu phù chú bất kính làm cho mơ hoảng, mọi sự được xếp đặt một cách rất hoàn hảo để tác động đến trí tưởng tượng, cho nên những người dự ở đấy chắc sẽ cho rằng mùi diêm sinh thoang thoảng ấy báo trước sự hiển diện vô hình nhưng có thực của ác quỷ.
“Người dìu dắt và nâng đỡ những kẻ đàng điếm”. Giọng nhà ảo thuật cao lên một cung, to hơn lên, sôi nổi hơn và Ăngtoan có cảm giác chờ đợi một cách lo lắng gần như không thể chịu đựng được, hình như quỷ Xatăng sắp sửa đáp lại lời kêu gọi và hiện lên trước mắt mọi người. “Người là Cha của những kẻ quyến rũ và những kẻ sát nhân, là chủ của những tên trộm cắp và phù thủy, chúng tôi xin chào Người. Hãy dạy chúng tôi buông thả mình hoàn toàn để phục vụ Người.
Hãy đến thăm chúng tôi trong đêm nay, đến nơi chúng tôi đang tụ họp này vì quý mến và tôn kính Người. Hỡi Bạo Chúa! Hãy chiến thắng mà xuất hiện từ lòng người Nữ đồng trinh đang hiến dâng cho sự vinh quang của người. Hãy làm cho nàng biến thành chiếc bình ở đấy chúng tôi hái lượm những gì Người ban...”.
Khói dày đặc cuộn thành vòng trước bệ thờ, phình to ra, phủ lên ban đồng ca một tấm màn sẫm và lan ra thành từng mảng về phía khán giả. Mùi diêm sinh hôi đến ngột ngạt, Ăngtôniô cảm thấy chóng mặt. Ở một chỗ gần cuối giáo đường, một người phụ nữ kêu thét lên, một chiếc ghế dài đổ nhào. Hình như trong mây mù của giấc mơ, Ăngtoan trông thấy cảnh ma quái ở chỗ ban đồng ca nổi lên trong khói. Anhôlô đang quỳ gối và bốn thiếu niên nằm lăn lóc trên đất bên cạnh hắn hình như bị một bàn tay khổng lồ quật xuống, bộ quần áo sa mỏng manh của chúng rách bươm, gần như bị giật ra khỏi người. Chỉ một mình Cơlarit, tái xanh và bất động như một bức tượng đá hoa cương là không suy suyển gì. Chiếc bình đựng bánh thánh lăn dưới đất và lúc này Lôđôvixi đã nhặt cả chiếc bình và thức đựng bên trong, đứng lên, cầm mọi thứ trong một bàn tay xoè mở. Giọng hắn lại cao lên, khinh bỉ, vang vang nỗi căm ghét của kẻ đắc thắng.
“Còn ngươi, kẻ mà Bạo Chúa đang căm ghét, ngươi, kẻ đày đoạ những vị quỷ nhân từ, kẻ huỷ hoại mọi linh mục, ta truyền lệnh cho người nhập thân vào chiếc bánh thánh này như nhập vào da thịt thối rữa của người. Hãy làm cho chiếc bánh này đầy sự thối nát nhơ bẩn của nấm mồ, hãy làm vấy nó bằng gỉ của những chiếc đinh đã chọc thủng tay người, hãy làm cho nó thấm máu đã hư hoại chảy trong cơ thể xấu xa của người, làm thế nào, cho thầy của ta là quỷ Xatăng có thể vứt nó cũng như một ngày nào đó Người sẽ hạ ngươi, chính ngươi, quẳng ngươi ra khỏi vị trí ngươi ngồi không đúng chỗ, giày xéo ngươi dưới chân cũng như ta đang giày xéo dưới chân chiếc bánh thánh này vào ngày Người chiếm hữu lại được gia sản mà ngươi đã lấy cắp của Người”.
Những luồng khói dày đặc lại cuồn cuộn trước bệ thờ. Bằng một hành động khinh bỉ, Anhôlô nhổ vào đĩa đựng bánh thánh, ném những thức ăn đựng bên trong vào khoảng không, rồi lấy chân hất tung trên đất những mẩu bánh thánh đã bị vấy bẩn.
Lúc này Ăngtoan buồn mửa đến nôn nao cả người trước sự phỉ báng tất cả những gì anh cho là thần thánh, thiêng liêng nhất. Nhưng anh như bị đóng đinh vào ghế. Không thể rời khỏi chỗ ngồi cũng như không thể rời mắt khỏi cảnh đang diễn ra ở chỗ ban đồng ca. Xuyên qua sự lặng lẽ ghê rợn tiếp theo hành động báng bổ kia, nổi lên một tiếng than thở khẽ như cao vút, hình như một nhạc cụ phương Đông ở một chỗ nào đó đã thổi lên một giai điệu kỳ lạ, ám ảnh, bực tức, như buộc người ta phải tuân theo, phải buông thả ý chí.
“Hãy đứng cả lên!- Lôđôvixi quát. – Đứng cả lên, hỡi những bầy tôi của Bạo Chúa! Đứng lên và nhảy múa để chào mừng thầy của chúng ta và mạnh dạn thách thức kẻ bất lực muốn không cho chúng ta vui thú!”.
Bốn thiếu niên đang nằm đờ đẫn bên cạnh hắn chồm dậy. Nhạc điệu vô hình càng thê thảm hơn, cấp bách hơn. Bốn cơ thể non trẻ ngủ nghiêng theo nhịp điệu ấy, giày xéo lên những mẩu bánh thánh bị vấy bẩn trong khi thứ nhạc điệu quỷ quái, nhức nhối giống như điệu nhạc của những người thổi để làm mê hoặc rắn, vẫn không ngừng than vãn mỗi lúc một cấp bách hơn.
Ở những hàng khán giả phía trên, một thứ nhạc điệu khác nổi lên, lúc đầu còn thong thả, rụt rè, sau đó như một luồng sóng dữ tràn khắp lòng nhà thờ. Khàn đi vì ham muốn, tiếng của tất cả những người mà nhà ảo thuật đã mê hoặc bằng tà thuật, cùng đồng thanh nhấn từng vần một điệp khúc:
“Lễ hy sinh! Lễ hy sinh!”
Ăngtoan nghe thấy ở bên cạnh anh tiếng Giăng lặp lại và hét to, rồi một tiếng khác, khê nặc vì ham mê, một tiếng nói từ cổ họng, lạ lùng, cũng thét lên điệp khúc ấy. Hoảng hốt vì kinh sợ, Tôniô, không thể chống lại được sự mê hoặc, biết rằng chính anh, đến lượt anh, anh đã vừa kêu lên như quỷ dữ: “Lễ hy sinh! Lễ hy sinh!”
Con dao găm của Anhôlô bắt đầu hạ xuống, thẳng tắp, sát bộ ngực mềm mại đang hiến dâng. Ăngtoan không thể quay đi, không thể nhắm mắt vì đã bị thôi miên bởi cảnh rùng rợn ấy. Con dao găm vẫn tiếp tục ấn xuống và cơ thể trẻ trung, trắng trẻo vẫn vô cảm giác, cứng đờ. Ăngtoan rùng mình đau đớn, và khi con dao cắm lút tận cán vào da thịt mềm mại kia, anh cũng rùng mình vì một niềm vui tàn ác, không tên gọi.
Một luồng máu đỏ phụt ra dưới dao, làm vấy các áo lễ lạ lùng của nhà ảo thuật. Bằng một động tác chính xác và nhanh nhẹn, Anhôlô cầm chiếc bình giơ ra dưới luồng máu đỏ, kề sát bộ ngực bị thương, hứng máu của người bị hy sinh và hét lên một tiếng đắc thắng, hắn giơ cao bình kề vào môi, ngửa đầu ra uống...
Dù giây phút ấy căng thẳng đến tột độ. Ăngtoan vẫn ngạc nhiên rằng cơ thể của Cơlarit vẫn bất động như thế, không hề rung lên, không một dấu hiệu đau đớn, không một phản ứng nào của tình trạng hấp hối. Trạng thái cứng đờ ấy, dù có do sự quỷ quyệt của nhà ảo thuật đi nữa, có thể giữ vững được chăng khi cái chết ập tới?
Bỗng nhiên, át hẳn tiếng nhà ảo thuật, át tiếng nức nở của phụ nữ, tiếng rền rĩ của những kẻ tội lỗi và tiếng nấc của nam giới, những tiếng đập mạnh dữ dội làm rung cửa.
- Mở cửa! – Một giọng nói hách dịch quát lên, – Nhân danh Thống đốc, mở cửa ra!
- Trời ơi! – Giăng thốt lên. – Chúng ta bị phản rồi!
Lúc ấy đám người đầy trong toà giáo đường đổ nát hoảng loạn lên nhưng Ăngtoan nhận thấy Lôđôvixi không hề tỏ ra bị bất ngờ. Có lẽ hắn đã có kinh nghiệm về loại báo động này. Hắn cầm hai cây đèn nến ở hai bên bàn thờ ném xuống đất, lấy chân giẫm tắt lửa. Ngay lập tức, giáo đường chìm trong bóng tối, ánh trăng xuyên qua chỗ nọ chỗ kia giữa các nhà trần trụi cũng chẳng làm bớt tối được bao nhiêu.
Tiếng ồn ào khẽ nổi lên trong bóng đêm. Tiếng Giăng cũng đã lọt vào tai bạn anh:
- Đi theo mình! Chắc chắn chúng ta có thể thoát khỏi đây bằng lối sau.
- Còn Cơlarit! – Ăngtoan hỏi.
Nhưng Giăng đã không nghe thấy tiếng anh nói nữa. Anh ta đang cố tiến đến một chiếc cửa nhỏ rất khó thấy ở một bức tường ngang và nhảy qua các ghế dài không hề quan tâm đến những người ngồi ở đấy. Ở cửa lớn toà giáo đường, tiếng đập càng mạnh hơn và gỗ đã vỡ ra.
Ăngtoan lưỡng lự. Lý trí bảo anh đi theo Giăng, nhưng Cơlarit sẽ ra sao, Cơlarit hiện đang bất tỉnh trên bàn thờ? Có lẽ vết thương của cô không có gì nguy hiểm? Có lẽ đó chỉ là một sự quỷ quyệt chưa giải thích được? Nếu như thế thì cô cần được cứu. Không lưỡng lự nữa, Tôniô quay lại, nhào qua than diêm sinh đỏ rực của mấy cây nến, chống tay lên hàng song chỗ làm lễ ban Thánh thể và nhảy qua. Nhưng anh trượt chân ngã xuống, ngã mạnh đến nỗi anh choáng váng mất một lúc lâu. Anh phải bám vào những trụ đặt Cơlarit mới đứng lên được trong bóng tối ngón tay anh chạm vào người cô. Anh vội sờ soạng chỗ ngực: tim vẫn đập, thong thả, đều và nhịp nhàng. Chúa thật nhân từ! Không còn nghi ngờ gì nữa, đây không phải là tim của một người đang hấp hối vì bị tử thương.
Vậy thì đó chỉ là một trò xảo quyệt, tạ ơn Chúa! Nhưng Lôđôvixi cũng như những người khác bị thôi thúc bởi ý muốn trốn chạy đã bỏ mặc cô ở đấy, không thể cử động được, trong tình trạng cứng đờ kỳ lạ, mà không một chút quan tâm đến số phận đang đợi cô trong tay bọn tuần tra. Dù thế nào đi nữa, số phận ấy thực không đáng mong muốn.
Ăngtoan kề vào tai gọi tên cô, dù cô bất động, không nói được tiếng nào, nhưng anh có cảm tưởng như cô có nghe tiếng anh gọi và môi cô động đậy.
Phía sau anh, trong giáo đường tối mò, tiếng kêu của những người bị vây hãm và tiếng búa của những người muốn xông vào đang bổ vào cửa ngày càng ầm ĩ hơn. Mắt Ăngtoan bỗng nhìn thấy con dao găm, vệt sẫm đặt trên vệt trắng mờ như sữa là cơ thể Cơlarit. Anh giấu dao vào áo và giật một miếng vải trên tường bọc nhanh lấy người phụ nữ trẻ. Ôm cô trong tay – thân thể cứng đờ của cô làm thành một bọc rất dài và cồng kềnh – anh đi nhanh về phía chiếc cửa nhỏ có rèm che ở cuối giáo đường. Anh vừa bước qua cửa sổ đã nghe tiếng cửa lớn bật mở và bọn tuần tra ùa vào giáo đường như nước chảy.
Hạnh phúc thay, khuôn cửa nhỏ không mở vào kho đồ thánh hay đường cụt, Tôniô trông thấy hàng loạt bậc thang, anh bước xuống, loạng choạng vì cái bọc cồng kềnh. Anh cảm thấy không khí ẩm, lạnh hơn và hết lòng cầu chúa cho cửa phía dưới sông vẫn mở và không bị canh giữ. Hồi hộp, anh tụt xuống đến bậc đá hẹp là bến sống duy nhất. Anh cố đứng vững ở đây. Nhân danh Chúa! Cuộc chạy trốn đến chỗ hiểm nghèo nhất, vì làn nước sẫm của con sông đào đang vỗ ngay dưới chân và anh biết rằng chỉ còn vài giây nữa bọn tuần tra sẽ tìm thấy chiếc cửa nhỏ của giáo đường.
Nếu chỉ có một mình, anh sẽ nhào ngay xuống nước vì anh bơi rất thạo và dai sức. Nhưng còn Cơlarit! Tình trạng của cô khiến cho không thể làm như thế được.
Trong khi anh lo lắng lật đi lật lại vấn đề trong đầu thì có bóng một chiếc gông đôn men theo dọc sông, ẩn trong bóng tối. Anh nhận ra người chèo thuyền thấp lùn đang đưa bơi chèo.
- Đây! Matêi! – Anh gọi – Matêi ơi!
Chiếc thuyền lao như một mũi tên và chạm bến ngay dưới chân anh. Tôniô nhảy xuống cầu thuyền vội vã đến nỗi trọng lượng của anh cộng với Cơlarit, suýt làm lật chiếc thuyền nhẹ. May mà Matêi là người chèo thuyền giỏi và vững tay lái.
- Đưa chúng tôi đi khỏi đây nhanh lên. – Ăngtoan thở hổn hển. – Bọn tuần tra... bọn tuần tra... theo chân chúng tôi!
- Đi ngay lập tức đây.
Chiếc gông đôn quay ngược lại và biến vào trong bóng tối. Một lần, hai lần, mười lần, Matêi rẽ từ con sông này sang sông khác. Sau đó, anh đắc ý nói:
- Ngài đã thoát, thưa ngài. Quỷ hiện lên cũng không sao theo nổi chúng ta nữa.
- Tạ ơn Chúa vì anh đã ở đấy, Matêi ạ! Đưa chúng tôi về nhà đi. – Ăngtoan vẫn thở hổn hển
- Phải cảm ơn ông Giăng thì đúng hơn! Ông ấy bảo tôi đợi và xem chừng đón ông – người chèo thuyền khẽ cười và trả lời.
Ăngtoan ném cho anh ta một đồng tiền vàng. Thế là Giăng cũng đã thoát! Cả ba người thiếu chút nữa bị bắt cả. Nhất là Cơlarit, cô đang nằm trên nệ vẫn cứng đờ một cách kỳ lạ như đã chết.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 10

Cơlarit còn nửa mê nửa tỉnh khi Ăngtoan đem cô đến xưởng vẽ và đặt cô lên đi văng. Cô đặt tay lên trán, uống cốc rượu anh đưa cho và hỏi:
- Tại sao tôi lại đến đây?
- Cô không nha id="filepos331687"> gì nữa hay sao, Cơlarit?
Cô lưỡng lự:
- Có... Lôđivixi làm cho tôi ngủ ở giáo đường. Hình như vào một lúc nào đó tôi có nghe tiếng ồn ào... Tiếng kêu...
- Cô ngủ ư? – Ăngtoan kêu lên. – Hắn đã làm cách ấy sao?
Cơlarit mở to mắt và anh kể lại cho cô những nét chính của câu chuyện hồi hôm. Khi anh kết thúc, cô dịu dàng nói:
- Thế là anh đã liều mình để cứu tôi!
Tôniô hơi đỏ mặt:
- Đó là nghĩa vụ, tôi phải giúp cô vì cô bị thương.
Người phụ nữ trẻ hé nhỏ chỗ khăn che ngực: không có một dấu máu nào trên làn da trắng của cô. Cô mỉm cười:
- Anh thấy không... làm gì có vết thương...
- Nhưng máu ở đâu ra?... Còn các thứ khác nữa?... Sao lại có thể thế được nhỉ? – Ăngtôniô kinh ngạc kêu lên.
Cô nhún vai:
- Ồ! Lôđôvixi tài lắm. Một thứ nước hoa quả nào đó có thể làm cho người ta tưởng là máu...
Ăngtôniô tìm trong nếp áo và lấy ra con dao găm, trông đặc biệt khủng khiếp, lưỡi rất mềm. Cơlarit cầm con dao ở tay và đâm thẳng vào ngực mình ngập tận chuôi. Một dòng nhỏ máu đỏ tươi chảy qua ngón tay cô.
- Anh thấy chứ, Tôniô? Đây là một trò thủ xảo.
Lưỡi dao bám sát vào da cô như dao bằng giấy.
- Nhưng làm thế nào lại như thế được? Làm thế nào nhỉ?
Cơlarit điềm đạm rút dao ra, con dao trở lại hình dáng thông thường với vẻ đe doạ giết chóc của nó.
- Người Tây Ban Nha làm thứ vũ khí này cho các nhà ảo thuật, – cô giải thích. – Nguyên liệu từ Tân thế giới đưa về, đây là một chất mà người da đỏ lấy từ vở một thứ cây sồi. Những người làm trò dùng cả đạn bằng chất gỗ xốp để hành nghề.
- Còn máu?
- Ồ! Chuôi dao rỗng. Họ đổ đầy một chất lỏng đỏ vào đó và chú ý để ngón tay bịt vào chỗ hở, khi đâm lưỡi dao xuống, họ sẽ nhấc ngón tay và chất lỏng tia ra.
Ăngtoan xem xét kỹ con dao rồi tuyên bố, không hề giấu giếm sự thán phục:
- Khéo tuyệt vời! Có lẽ có thể dùng chất này làm nhiều thứ nữa...
Nhưng, khi anh hỏi Cơlarit một vài chi tiết về tình trạng cứng đờ như xác chết của cô, cô không thể trả lời được gì cả.
- Tuy vậy, – cô nói – tôi biết điều ấy dễ làm lắm. Tôi đã trông thấy Anhôlô làm cho người ta cứng như đá.
- Hắn đã học điều đó ở đâu thế?
- Ở phương Đông, tôi chắc thế. Tôi đã nghe hắn nói rằng rất nhiều nhà ảo thuật phương Đông đã tạo ra được tình trạng xuất thần, có những người gọi đó là từ tính.
Ăngtoan tỏ vẻ ngạc nhiên một cách vui vẻ:
- Thôi đúng rồi! Đầu óc tôi để đâu nhỉ? Paraxen đã nói đến từ tính!
Cơlarit mệt đến kiệt sức nhưng cô không để lộ ra, cô ngáp và nói:
- Anh có cho rằng đã đến lúc tôi phải về không nhỉ?
- Không, – Tôniô nghiêm trang nói. – Bọn tuần tra đã biết cuộc biểu diễn hôm qua. Chúng cũng không lạ gì là cô làm việc với Anhôlô. Nếu chúng thấy cô như tình trạng hiện nay, chắc chắn chúng sẽ biết rằng chiều hôm ấy cô là một vai phụ của hắn.
Người phụ nữ trẻ bật cười:
- Nếu tôi phải ở lại đây, thì ít ra anh cũng phải cư xử cho lịch sự chứ. Hãy cho tôi một chút thức ăn.
Hai người cùng xuống bếp, ở đấy, họ vui vẻ ăn bất cứ thức ăn gì họ có thể tìm thấy. Thay cho tấm khăn Ăngtoan bọc cô, Cơlarit đã mặc chiếc áo choàng cô thường mặc ở xưởng vẽ. Cô tiếp tục ngáp nhiều lần.
- Tôi sẽ ngủ trên chiếc ghế dài ở xưởng vẽ, – cô nói. – Giăng chắc ở lại nhà các nghệ sĩ bạn anh ấy, những người đã rủ anh ấy đi xem.
- Xưởng vẽ có chìa khoá. – Ăngtôniô lịch sự nói. – Giăng thỉnh thoảng vẫn khoá cửa trong khi anh làm việc.
- Tôi biết, Tôniô ạ! Tôi biết rồi, nhưng đối với tôi có gì là quan trọng? Tại sao tôi không thể tin tưởng tuyệt đối ở anh sau sự việc anh đã làm chiều hôm nay?
Cô kiễng chân và đưa môi khẽ hôn lên môi người con trai, hai chân cô vòng qua cổ anh:
- Chúc anh ngủ ngon. Ngủ cho ngon anh nhé, anh yêu của em!
Rồi cô vào xưởng vẽ trong khi Ăngtoan sửa soạn chỗ ngủ cho mình ở phòng bên cạnh, ngạc nhiên về cảm giác khoan khoái chưa từng biết dâng tràn ngập trong anh. Cuối cùng anh quả quyết rằng niềm vui mới nảy sinh do sự hài lòng đã thoát khỏi đội tuần tra và đã cứu được Cơlarit. Anh nghe tiếng động của chiếc đi văng bên xưởng vẽ khi nàng nằm xuống. Sau đó anh ngủ thiếp đi, vô cùng khoan khoái.
Lúc ấy giấc mơ cũ lại trở lại. Lời hứa của nữ thần khi anh ôm nàng trong tay, bộ mặt chế nhạo của con quỷ, tiếng nói buộc tội của Luxia Belacmi, và cuối cùng là hình ảnh Cơlarit và sự anh bất lực hoàn toàn không tiếp cận được nàng. Một lần nữa anh lại chống chọi, cố gắng, ra sức đến gần nàng một cách tuyệt vọng, lại thấy nét mặt và hình dáng nàng mờ nhạt đi và hoảng sợ vì nghĩ rằng nàng sẽ bỏ mặc anh ở đây, anh sẽ hét lên và gọi tên nàng.
Rồi hình dáng và nét mặt Cơlarit lại đọng lại, hiện lên rõ ràng. Nhưng có sự thay đổi là lúc này nàng mặc chiếc áo ngủ nàng thường choàng lên người sau khi đứng mẫu ở xưởng vẽ, đúng chiếc áo khoác nàng mặc khi hai người từ toà giáo đường báng bổ thần thánh kia trở về và nàng vẫn mặc khi hôn vào miệng anh trước khi đi ngủ. Tạ ơn Chúa, bây giờ nàng không còn là cái bóng mà là một thực tại tốt lành, nhân hậu, hai tay đang ôm lấy anh và tiếng nói đang làm dịu yên nỗi sợ hãi, lo lắng của anh.
Anh nghe thấy tiếng thì thầm:
- Tôniô... mọi sự yên ổn cả rồi, Tôniô...
Tiếng nói đến với anh từ đáy sâu của giấc ác mộng và đưa anh đang mơ hoảng về với thực tại... với cuộc sống... Cơlarit đang ở bên anh, sinh động và dịu dàng.
- Cô đi sao! – Anh kêu lên và níu lấy cô như một đứa trẻ nhỏ vừa tỉnh cơn ác mộng bám lấy người mẹ.
Cô đưa bàn tay êm dịu vuốt ve trán anh và ngọt ngào nói:
- Mọi sự yên ổn cả rồi mà, anh Tôniô... Thế là xong rồi... Tất cả đều đã tốt lành trở lại... – Cử chỉ âu yếm của cô làm anh dịu lại và nằm thoải mái.
Cơlarit nằm xuống bên anh và ôm anh trong tay. Đôi môi mọng và ấm tìm môi anh, những cánh tay âu yếm ôm chặt anh đem đến cho anh sự yên ổn anh đang cần có...
Khi Ăngtôniô thức dậy, ánh mặt trời đã lùa vào cửa sổ rọi vào người anh. Anh chập chờn giữa thức và ngủ một lúc rất lâu, những sự việc đêm hôm trước lại hiện ra như trong sương mù: khi anh tỉnh cơn mơ và thấy mình trong tay người phụ nữ trẻ, sự việc tiếp theo một cách đơn giản, anh cho là sự tiếp diễn tự nhiên, là kết quả bình thường, hợp lý, là việc khó tránh khỏi, là kết quả của giấc mơ, của sự gần gũi nhau, của tình thân mến sâu sắc anh cảm thấy đối với cô và về phía cô, cô cũng vậy, anh biết rõ như thế.
Nhưng khi anh tỉnh giấc hẳn, lương tâm đã sáng suốt trở lại bị điều hồi tưởng kích thích mạnh. Nó nhắc anh rằng thông dâm là một tử tội, chỉ được phép có quan hệ xác thịt với một người phụ nữ khi đã kết hôn trước Nhà thờ. Ăngtoan vùng dậy trên đi văng. Cơlarit đang đi đi, lại lại và khe khẽ hát trong xưởng vẽ ở bên cạnh. Anh khoác áo, mở cửa và thấy người thiếu phụ đang cúi xuống bàn vui vẻ bày các đĩa ăn. Cô quay về phía anh, mắt và miệng đều cười:
- Chào anh, Tôniô của em, – cô nói – Anh đã sẵn sàng để điểm tâm chưa, hở anh chàng lười biếng?
Ăngtoan đến gần cô, hai bàn tay khoẻ mạnh của anh nắm chặt hai vai cô và nói:
- Anh muốn em sẽ là vợ của anh, Cơlarit ạ.
Mắt cô bỗng rớm nước mắt, cô ghé mặt hôn anh.
- Anh đáng yêu lắm, Tôniô, – cô nói, nhưng em không thể lấy anh được.
Anh mở đầu:
- Nhưng chúng mình đã... – rồi anh ngừng bặt.
- Anh định nói rằng chúng mình đã mắc tội thông dâm và lương tâm anh bảo anh phải lấy em chứ gì... Được, nếu anh muốn gọi như thế thì hãy cứ cho rằng chúng ta đã mắc tội ấy đi...
Cô đưa cho anh một đĩa thức ăn và ngồi xuống đi văng, dành cho anh một chỗ cạnh cô.
- Bây giờ anh hãy trả lời em. Có cái gì thật là xấu trong việc chúng mình đã làm không nào?
- Nhưng nhà thờ...
- Anh hãy quên Nhà thờ đi một lát. Tôniô ạ. Anh hãy nghĩ đến chính anh. Tối hôm qua, anh đã cần đến em, và em đã sung sướng vì có thể cho anh được cái mà anh cần đến. Em không bao giờ tin rằng (cô nhìn thẳng vào mắt anh khi cô nói) Đấng sáng tạo lại cấm hai con người hết sức yêu mến nhau cùng tìm được hạnh phúc thực sự. Anh có thể thực sự tin như thế được không?
Trong thâm tâm anh, Ăngtoan nghĩ rằng lời nói của Cơlarit rất đúng, và anh nói những lời thành thực cảm ơn cô.
- Vậy thì, – Cơlarit mỉm cười – anh hãy cho đi lấy quần áo của em đến đây.
Vấn đề ấy được giải quyết dễ dàng khi Đimát đến, mắt còn hơi đờ đẫn vì bữa ăn uống no say hôm trước, tuy vậy anh ta vẫn có vẻ sáng suốt và tỉnh táo. Anh ta được cấp tốc cử đến chỗ ở của thiếu phụ lấy các quần áo cần dùng cho cô.
Khi họ sắp ăn xong. Ăngtôniô trở lại vấn đề anh đang quan tâm, đối với anh, hạnh phúc không làm mất sự liên tục suy nghĩ:
- Anh vẫn muốn biết tại sao Anhôlô lại làm cho em xuất thần như thế được.
- Tại sao anh không hỏi ông ta?
- Nhưng người làm ảo thuật không giữ bí mật nghề nghiệp của họ sao?
- Có lẽ không, nếu đối với các nhà khoa học, trừ khi đối với những nhà ảo thuật khác. Lôđôvixi có tính hay khoe khoang. Tại sao hắn lại không phấn khởi khi thấy anh chú ý?
- Vậy thì, – Ăngtôniô quyết định, – anh sẽ hỏi hắn.
- Đừng nói với hắn... (Cơlarit lưỡng lự bày tỏ ý nghĩ của mình)... Đừng nói với hắn về tối hôm qua, được không anh
- Được lắm...
Giăng đã nói với anh rằng Cơlarit là tình nhân của Anhôlô, nhưng anh không lý giải vấn đề ấy với mình, đúng hơn là anh cũng không nghĩ đến nó, biết rõ chi tiết này cũng không thay đổi tình cảm của anh đối với cô.
Đây là một phần thay đổi ở anh, anh cũng chưa thể đánh giá đầy đủ sự thay đổi này nhưng đã thấy trước rằng sẽ có nhiều thay đổi trong cuộc sống của mình.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 11

Một người đàn bà trẻ tuổi mặc quần lụa và áo ngắn thêu ra mở cửa nhà Lôđôvixi Anhôlô cho Tôniô. Anh nhận ngay ra cô là một trong những cô gái đã góp phần trong buổi hành lễ đen. Những tấm thảm màu sẫm và các ghế kiểu Phương Đông phủ đệm làm cho căn phòng mang màu sắc phương Đông, các hình vẽ lạ lùng và biểu tượng thiên văn trang trí trên những bức rèm càng làm đậm thêm màu sắc ấy.
Ăngtôniô ngồi trên một tấm đệm đợi chủ nhân tiếp, anh đưa mắt lo lắng nhìn xung quanh. Anh đã suy nghĩ mãi rằng anh có quyền đến nơi này không, nhưng ham muốn được hiểu biết về khả năng của từ tính làm cho anh quên áy náy.
Cách anh mấy bước, có một chiếc bàn trên mặt đặt một quả tròn bằng thuỷ tinh hướng về phía mặt trời đang rọi qua cửa sổ, ánh mặt trời ấy như bị hãm lại trong quả tròn và đỏ rực trong ruột nó như một lò lửa đang cháy. Mắt Ăngtoan luôn quay nhìn về phía cái ánh sáng rừng rực như lửa thực ấy, mỗi lần nhìn vào anh càng khó quay đi. Anh cảm thấy mình chập chờn, mờ hồ, hình như có một sức mạnh bí mật nào đã tách rời tinh thần anh ra khỏi thể xác và chi phối thế xác anh.
- Xin chào bác sĩ.
Ăngtôniô giật nảy mình: nhà ảo thuật đã đứng gần anh đến nỗi nếp áo của ông ta chạm vào tay anh. Bộ mặt rám nắng của ông ta vẫn khó hiểu như mọi khi và thứ điện trong mắt ông ta nhìn mạnh đến nỗi có thể cảm thấy được, Ăngtoan lúng túng, ấp úng nói:
- Xin chào ông.
- Tôi làm ông bất ngờ, xin thứ lỗi.
Anhôlô ngồi xuống chiếc ghế đối diện với ghế của Ăngtoan, Ăngtoan dụi mắt, lo lắng thấy chân tay mình đang như mềm nhũn nặng như chì. Anh nói:
- Tôi nhìn quả cầu pha lê này và cảm thấy mình hơi lao đao.
Nhà ảo thuật cười ngất và nói:
- Quả cầu pha lê của Xamacăng tác động rất mạnh đến tâm trí con người.
Ông ta cầm miếng vải sẫm để trên bàn phủ lên quả cầu làm tắt thứ ánh sáng không cưỡng lại được nó. Ăngtôniô cảm thấy ngay tinh thần thư thái và chân tay thoải mái. Nhà ảo thuật nói:
- Tối hôm nọ ông cũng ở trong số khán giả phải không bác sĩ? Ông có tán thưởng buổi biểu diễn ấy không?
- Một phần trong tôi kinh sợ, – Tôniô thừa nhận như vậy. – Còn phần khác bị mê hoặc.
- Đúng như thầy của tôi là Paraxen đã khẳng định: trong mỗi chúng ta đều có hai con người, – nhà ảo thuật nói ra vẻ thông thái.
- Nhưng buổi biểu diễn ấy cũng là sự việc báng bổ thần thánh.
- Ở đây không có dụng tâm báng bổ. Chỉ đơn giản là một buổi biểu diễn ảo thuật. Một cuộc giải trí, chỉ như vậy thôi. À mà tôi phải cảm ơn ông đã cứu cô Cơlarit một thành viên quý giá của đoàn tôi.
Ăngtoan ghìm lại được cử chỉ kinh ngạc. Vậy là Anhôlô đã biết một phần nào sự việc xảy ra trong đêm ấy. Nhưng biết tới mức độ nào?
- Tôi vô cùng quan tâm đến trạng thái mê man ông đã gây ra cho cô ấy. Tôi chưa bao giờ trong thấy một người sống mà cứng đờ như vậy.
- Điều mà các nhà cơ thể học như các ông không hiểu là những điều rất rõ ràng với các nhà tiên tri Phương Đông chúng tôi.
- Có phải đó chỉ là đánh lừa theo cách phương Đông không?
- Đánh lừa à, ông Ăngtoan? Không đâu! Nói cho đúng thì đây là một quyền lực kỳ lạ mà một số người trong chúng tôi có được.
- Vậy ông giải thích trạng thái cứng đờ ấy như thế nào?
- Có những người đảm bảo rằng đấy là sức mạnh từ tính truyền từ cơ thể nọ sang cơ thể kia.
- Nha vấn đề từ tính của Paraxen nói?
Mắt nhà ảo thuật thoáng ánh lên vẻ khen ngợi:
- Bác sĩ là người rất am hiểu. Nhưng tôi không chắc rằng đấy là sức điện.
- Dù sao đi nữa tôi cho rằng có thể dùng sức mạnh ấy một cách hữu ích để chữa bệnh.
- Tôi đã trông thấy không phải chỉ một lần cách chữa bệnh như thế ở Phương Đông, – Anhôlô trả lời – Ông có muốn học cách ấy không?
- Có thể dạy điều đó được sao? Ông có thể dạy tôi được không?
Ăngtoan bồn chồn vì băn khoăn và hy vọng. Việc đề xuất thật vượt quá điều anh dám mong muốn.
- Có những người có thể tiếp thu và rèn luyện được nếu sức mạnh tinh thần của họ đủ điều kiện. Và tôi cho rằng ông có đủ sức ấy đấy.
- Có thể làm cho ai cũng mê được không? Dù muốn hay không muốn?
- Đối tượng phải bằng lòng, – Anhôlô trả lời. – Nhưng có nhiều phương pháp làm mê một cách dễ dàng. Ví dụ như rất dễ thôi miên người nào hay xúc động mạnh, hay là sợ chẳng hạn. Thật ra cũng có thể nói rằng nhiều người dù chống cự lại cũng bị thôi miên trước công chúng, nhưng nếu chỉ có một mình họ, sẽ không thể động chạm đến họ được.
- Vậy thì tính chất của sức mạnh này là gì? Tôi không hiểu và cũng không đoán được! – Ăngtoan sôi nổi hỏi.
- Tôi cũng không hơn gì ông. – Anhôlô mỉm cười khó hiểu. Nhưng tôi xác nhận nó. Tôi tôn trọng uy lực của nó và không quá đi sâu vào nguồn gốc.
Cuối cùng Ăngtoan đã thốt ra một câu hỏi luôn ám ảnh anh:
- Có phải cái đó thuộc lĩnh vực tà thuật không?
Anhôlô lắc đầu phủ nhận. Một lúc sau, ông ta nói:
- Không phải, bác sĩ ạ. Tôi chắc chắn tuyệt đối rằng đây là một sự kiện tự nhiên hoàn toàn, dù cơ cấu của nó có như thế nào đi nữa.
Ông ta gõ vào một cái chiêng nhỏ:
- Được rồi! Chúng ta sẽ làm một thí nghiệm.
Cô gái đã dẫn Ăngtoan vào khi nãy đang từ một khung cửa ẩn sau rèm bước vào. Anhôlô gọi cô:
- Lại đây, Ania. Hãy ngồi gần chiếc bàn này.
Rồi quay về phía Ăngtoan:
- Bây giờ mời ông ngồi đối diện với cô ấy, bác sĩ.
Chỉ bằng một động tác, ông ta mở miếng vải phủ quả cầu thuỷ tinh ra, ngay lập tức quả cầu rực sáng khi ánh mặt trời bị giữ lại ở tâm nó.
- Xin hãy chú ý nghe tôi nói, bác sĩ Ăngtoan. Do một nguyên nhân nào đó hiện chưa giải thích được, tình trạng bị thôi miên dễ được gây ra khi đối tượng nhìn vào một chỗ sáng, hay ít ra là một điểm sáng cực mạnh.
- Nếu không có nguồn sáng ấy ở bên mình thì sao?
- Khi ấy bắt buộc đối tượng nhìn thật chăm chú vào mắt của người th Nhưng điều đó đòi hỏi phải khéo léo, thành thạo hơn nhiều. Để ông làm thí nghiệm, chúng ta sẽ dùng quả cầu thuỷ tinh này, đây là thứ tôi đã dùng rất tốt từ lâu rồi. Bây giờ bác sĩ hãy nhìn vào mắt Ania, ông sẽ thấy mắt cô ta gắn chặt vào quả pha lê. Có thể nói rằng chính quả cầu ấy đã có sức mạnh từ tính.
Ania nhìn quả cầu sáng rực. Chính bản thân Ăngtôniô cũng đã chịu đựng sự huyền hoặc mạnh của nó khi anh ngồi đợi một mình trong phòng này nên anh dễ dàng thừa nhận rằng sức mạnh ấy có thể làm mê cả người chống đối lại.
Anhôlô hạ thấp giọng, ra lệnh:
- Bác sĩ hãy nhắc lại theo tôi những câu sau đây: Hãy đi đi, Ania. Hãy nghĩ đến ánh sáng. Chỉ đến ánh sáng thôi. Hãy nhìn nó và cảm thấy sức nóng của nó xuyên vào cơ thể cô.
Ăngtoan tuân theo và nhắc lại từng lời, cố bắt chước giọng rất trầm và âm vang của người đang dạy mình.
Anhôlô tiếp tục:
- Bây giờ ông bảo cô ta: hãy để cho tinh thần cô bay đi, chỉ có thể chất cô ở lại nơi này, sẵn sàng tuân theo ý muốn của cô.
Ăngtoan nhắc lại những lời ấy và chăm chú theo dõi cô gái. Anh thấy đầu cô cúi xuống, hai mi mắt nặng nề khép kín lại. Đầu cô vẫn tiếp tục cúi thấp cho đến khi gục vào vai, hình như cô gái đang ngủ này bỗng nhiên bị giấc ngủ xâm nhập trong khi đang ngồi rất thẳng trên ghế.
Anhôlô bảo anh:
- Ông nói với cô ấy đi. Hãy nói thong thả, rõ ràng ông sẽ thấy cô ấy nghe thấy và hiểu ông nói gì.
- Cô ngủ đấy ư, Ania?
- Thưa thầy không, – cô trả lời – Cơ thể tôi sẵn sàng tuân theo ý muốn của người.
- Xin có lời khen ông, nhà ảo thuật nói. Ông học nhanh lắm, bác sĩ ạ.
Hơi tự hào, nhưng Ăngtoan vẫn quay lại điều anh băn khoăn:
- Nhưng trạng thái cứng đờ thì sao?
Ăngtôniô làm như nhà ảo thuật đã chỉ dẫn và sau đó, khi anh muốn kéo cánh tay ấy xuống, anh thấy nó cứng như đá và cưỡng lại với lực của anh.
- Ông có thể làm như thế với toàn bộ cơ thể, – Anhôlô giải thích – Anh chỉ cần bảo cô ấy phải cứng đờ tuyệt đối. Hơn nữa, anh có thể làm cho cô ta mất hết cảm giác. Hãy bảo cô ấy rằng tay cô ấy không còn cảm giác đi.
Anh làm theo. Nhưng không vì thế mà anh không lo ngại khi thấy nhà ảo thuật rút ở chiếc khăn quấn trên đầu ra một chiếc kim dài và cắm thẳng vào da thịt chiếc cánh tay giơ lên. Ania không những không thốt ra một tiếng rên nào mà còn không có cả cái co giật bản năng không thể tránh được, cũng không thể giấu được, nếu cô cảm thấy hơi đau: cánh tay hình như mất hắn cảm giác.
Ăngtôniô kêu lên:
- Thật vô cùng kỳ diệu. Có thể dùng cách này rất tốt trong các phẫu thuật!
- Vậy thì tôi xin tặng ông cách đó để làm việc ấy, bác sĩ ạ. Bây giờ thì phải học cách kết thúc cơn mê. Ông hãy bảo cô ấy rằng cô ấy sẽ tỉnh dậy khi ông gọi tên cô ấy.
Khi nghe anh gọi “Ania” cô gái ngẩng đầu lên mở mắt và mỉm cười.
- Ông phải cho phép tôi trả tiền ông về những điều ông đã dạy tôi. – Ăngtoan nói.
Nhưng nhà ảo thuật lắc đầu:
- Ông không phải trả gì hết, bác sĩ ạ. Chúng ta hãy cho đó là một sự ưu đãi, nếu ông đồng ý. Một sự ưu đãi mà có lẽ một ngày nào đó tôi sẽ yêu cầu ông đền đáp cách khác, – ông ta nói thêm, vẻ>Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 12

Với sự hướng dẫn của Anhôlô, Ăngtoan tiến bộ rất nhanh và không bao lâu anh trở thành nhà thôi miên thành thạo. Người dạy anh tỏ ra lễ độ, lịch thiệp, ân cần, tuy vậy thỉnh thoảng anh vẫn có cảm giác – tuy không rõ rằng nhưng cứ lặp lại – rằng có một sự bí mật gì đó nấp sau bộ mặt đăm chiêu có chiếc mũi chim ưng và đôi mắt sâu hoắm đầy bí ẩn, rằng nhà pháp sư này vì lợi ích của chính hắn đang chơi một trò gì hắn không để lộ ra, làm cho người học hắn hành động theo sự điều khiển của hắn như người ta điều khiển con rối ở đầu sợi dây, và có lẽ hắn đang cười thầm vì một trò đùa ma quái nào đó mà chỉ hắn hiểu.
Trong thời kỳ học tập, Anhôlô cho phép anh tha hồ khai thác trong tủ sách về ảo thuật và đồng cốt của hắn. Cho nên Ăngtoan đã biết rằng làm ảo thuật phần lớn dựa vào các trò khéo tay và làm ra vẻ huyền bí, thí dụ như những ánh chớp bất thình lình làm bằng thuốc súng hay trộn lẫn bấc tẩm diêm sinh vào nến – như trong buổi Hành lễ đen để cho người xem tưởng như đang thấy cảnh ma quỷ hiện hình.
Qua đó anh cũng hiểu rằng một phần lớn sự thành công của nhà pháp sư tuỳ thuộc vào cách ông ta khơi động được đà suy nghĩ. Nếu tiến hành một cách thích hợp với người xem thì chỉ cần cổ vũ họ đúng lúc là trí tưởng tượng của họ sẽ tha hồ mà hoạt động.
Cơlarit Xtơrôdi, một trong những đối tượng tốt nhất của Anhôlô bị Tôniô thôi miên một cách dễ dàng, nhưng bằng chứng mới nhất về quyền lực của người thầy thuốc trẻ tuổi đã thể hiện rõ với Giăng Xavarinô vào hôm mà anh, theo tín hiệu của Ăngtoan đã giụi mắt ra khỏi cơn mê, ngơ ngác nhìn hết bạn đến Cơlarit rồi hỏi:
- Cái gì thế này? Tôi cảm thấy mình kỳ lạ quá...
- Anh vừa bị thôi miên đấy, – cô mỉm cười trả lời.
Giăng lẩm bẩm:
- Không phải do Ăngtoan chứ?
- Lại chính phải chứ, – Tôniô khẳng định – Cậu có muốn mình làm lại không?
Giăng vội vàng đứng lên:
- Ồ! Không đâu! Mình tin lời hai người ngay lập tức rồi! (Anh rót một cốc rượu vang lớn và uống một hơi). Nếu mình biết rằng cậu nói nghiêm túc về vấn đề này thì mình đã chặn cậu lại giữa chừng rồi, Tôniô ạ.
- Sao thế? Thôi miên có thể giúp ích được nhiều trong lĩnh vực chữa bệnh.
- Có thể như thế. Nhưng tôi không tin tưởng Anhôlô. Còn em thì thế nào Cơlarit?
Ánh mắt của người thiếu phụ bối rối, Ăngtôniô thấy thoáng qua vẻ biểu hiện mà anh đã thấy lần đầu khi gặp Anhôlô ở hiệu ăn bên bờ sông.
- Hắn bí hiểm và quỷ quyệt, – cô thong thả nói – nhưng hắn tôn trọng Ăngtôniô.
- Hắn chưa bao giờ làm cậu mê chứ? – Giăng lo lắng hỏi.
- Không, nhưng nếu như thế thì có làm sao?
- Mình biết đâu đấy! – Xavarinô bực tức trả lời – Có lẽ hắn muốn chiếm một lợi thế nào đó đối với cậu đấy.
- Hắn và mình chỉ nói chuyện thôi miên và y học với nhau.
Bỗng nhận rõ bạn anh đang có điều gì băn khoăn anh hỏi:
- Cậu có gì lo lắng thế Giăng?
- Mình có thể lầm, cậu ạ, nhưng mình gần như chắc chắn trong thấy Anhôlô đi với Poocdia. Một quan hệ rất xấu.
- Poocdia ư? Cậu có chắc như thế không? – Ăngtoan lo lắng hỏi.
- Cậu hã hình dáng hắn xem sao...
Và sau khi Ăngtoan kể, anh nói:
- Đúng như thế. Mình nói đúng. Poocdia đấy.
- Nhưng họ gặp nhau làm gì nhỉ? – Ăngtoan hỏi.
- Ai biết được? – Giăng nhún vai nói. – Chỉ một trong hai thằng cha ấy cũng thừa đủ khả năng chơi trò đểu cáng, đằng này lại cả hai đứa. Có thể là Xăngtốt muốn kiếm thêm những chứng cớ khác về cậu.
Lúc này Ăngtoan cảm thấy thực sự lo lắng vì anh không còn nghi ngờ gì về tính xảo trá, độc địa của tu viện trường: lần gặp gỡ gần đây nhất đã làm anh thấy rõ điểm này.
- Chúng ta sẽ phải làm gì đây? – Anh hỏi.
- Không, không làm gì hết. Chỉ có đợi và nhìn sự việc sẽ đến.
Họ đã không phải đợi lâu. Một buổi chiều, Cơlarit xuất hiện ở xưởng vẽ của Giăng, mặt tái xanh:
- Anhôlô bảo em đến báo tin cho Tôniô. Xăngtốt biết anh ấy đã cứu em đêm biểu diễn, biết cả vấn đề anh ấy đi vào nghiên cứu và thí nghiệm thuật thôi miên.
- Quỷ quái thật! – Giăng thốt lên, – Tại sao hắn lại biết tất cả những điều ấy?
- Em không rõ. Hình như Poocdia đã đi hỏi khắp Vơnidơ.
- Họ không thể buộc tội tôi điều gì được! – Ăngtoan phản đối. – Tôi chỉ làm việc là đi vào những thực nghiệm khoa học.
- Họ sẽ buộc tội là làm tà thuật, – Cơlarit nói rõ và lo âu. – Và tội đã kêu cầu ma quỷ.
- Trời ơi! Dù ở ngay Vơnidơ cậu cũng khó lòng chống đỡ nổi cho bản thân với những lời buộc tội như vậy! Luật pháp rất chặt chẽ – Giăng tái mặt nói.
- Nhưng mình vô tội!
Xavarinô nhún vai:
- Điều đó chưa bao giờ có ý nghĩa trước mắt Toà án tôn giáo. Vả lại, đừng quên Cơlarit: nếu họ hỏi cô ta...
Ăngtoan bỗng cảm thấy nôn nao:
- Cậu muốn nói họ sẽ tra khảo cô ấy?
- Đó là điều thứ nhất, điều trước tiên Xăngtốt sẽ nghĩ đến. Nếu họ có thể làm cho Cơlarit thú nhận rằng cô ấy là người mà họ gọi là phù thuỷ, họ cũng sẽ bắt cậu vì như thế, Tôniô ạ.
- Tại sao họ có thể suy nghĩ và hành động như thế nhỉ? – Ăngtoan ủ rũ hỏi.
- Toà án tôn giáo là toà án tôn giáo.
Cả ba người cúi đầu. Những từ ấy đã nói lên tất cả. Vì tiếng tăm của tổ chức ghê gớm này đã được cả nước Ý biết.
Ăngtoan nói:
- Trong trường hợp này mình chỉ còn có một phương sách: thật nhanh chóng rời khỏi Vơnidơ. Sự căm ghét của Xăngtốt chỉ có mình là đối tượng. Hắn sẽ không làm phiền phức Cơlarit khi mình đã đi khỏi.
Cô gái phản đối:
- Còn công việc của anh ở Pađu. Anh bỏ nó sao?
- Nếu tôi bị giam giữ, tôi sẽ không bao giờ có công việc gì và bất cứ dâu, – Ăngtoan cay đắng nói. – Tuy vậy tôi không hề ưa ý nghĩ trốn chạy. Đó là điều hèn nhát.
- Không phải là hèn nhát khi muốn sống và tìm cách duy nhất để sống được, – đến lượt Giăng nói. – Vả lại nếu cậu bị bắt và bị buộc tội, họ sẽ đốt cuốn Điều trần của cậu đến bản cuối cùng. Đó chiính là một trong những điều Xăngtốt quan tâm nhất. – Anh đăm chiêu xoa cằm. – Không còn nghi ngờ gì nữa. Phải trốn. Nhưng làm như thế nào đây?
- Cần hành động thật nhanh, – Cơlarit nói. – Anhôlô nói chỉ sáng mai là Xăngtốt đề nghị chính quyền cấp lệnh bắt anh.
- Chúng mình không được chậm trễ nữa, – Giăng nói mặt anh rạng rỡ lên khi nói c tiếp theo:
- Đây nhé. Mình đã có cách. Sáng mai cha tôi cho một đoàn chở hàng đi về phương Nam, phía La Mã. Sẽ không ai đi tìm cậu ở một trong những đoàn hàng của hãng Xavarinô.
Ăngtoan cương quyết phản đối:
- Cậu đừng dính líu vào đấy, Giăng ạ. Cậu không phải chịu hậu quả của chuyện này!
- Chính mình đã kéo cậu vào trong đó! – Giăng nói, anh mỉm cười tinh quái và đắc chí nói thêm – Vả lại, đã từ lâu rồi mình cũng muốn có đôi chút thay đổi hoạt động. Chúng mình sẽ nhập đoàn sáng mai và trước khi mọi người biết cậu đã rời Vơnidơ thì chúng ta đã vượt qua biên giới quốc gia.
Một ý nghĩ bỗng nảy ra trong tâm trí Ăngtoan:
- Đoàn có đi qua Phlôrăngxơ không?
- Qua Phlôrăngxơ à? – Giăng giương to mắt nhìn bạn. – Cậu không có ý định...
- Cậu muốn nói đến bức tranh phải không? Có chứ! Mình phải đem nó cho ông Belacmi ở Phlôrăngxơ.
- Đó không phải là điều sáng suốt! Bức tranh hiện ở tu viện. Trừ khi cậu muốn chui đầu vào tròng...
- Cậu ạ, nhiệm vụ của mình là phải mang bức tranh đến cho ông Belacmi. – Ăngtoan tuyên bố bằng một giọng không bàn cãi lại nữa.
Giăng thất vọng giơ hai tay lên:
- Trong tất cả những đứa ngu ngốc, không đứa nào bướng bỉnh như cậu, Tôniô ạ! Đã bao giờ em nghe thấy những điều như thế chưa, Cơlarit?
Cô gái tư lự nói:
- Có lẽ em hiểu được lý do của anh ấy.
Giăng lắc đầu chán nản:
- Rõ ràng là các cậu luôn vào phe với nhau để chống lại mình, cả hai người. Thôi được. Tốt lắm. Vậy thì tôi đi thu xếp để cứu vãn lấy tấm thân quý báu của cậu đây, Tôniô ạ. Còn cậu, hãy cố moi óc tìm lấy một biện pháp để đừng để mất tấm thân quý báu ấy khi đi lấy lại bức tranh ở tu viện. Cậu chơi một trò nguy hiểm đấy, cậu bạn ạ.
Khi Giăng đi rồi. Cơlarit nép vào người Ăngtoan sôi nổi nói:
- Anh có nhiệm vụ đối với bản thân và đối với mọi người là không để bị bắt, Tôniô ạ.
Anh lắc đầu:
- Em yêu mến, anh vẫn ghét việc chạy trốn này. Như vậy là thừa nhận mình có tội, phải không?
- Không, nếu người ta bị buộc tội không đúng, anh bạn ạ. Hơn nữa, anh còn phải hoàn thành nhiệm vụ. Có phải vì thế mà anh muốn đem bức tranh đi Phlôrăngxơ không nào?
- Đúng. Nhưng điều đó có gì quan trọng chứ?
- Em chắc chắn rằng có một đấng Thượng đế đặc biệt nào đó để che chở cho người mà mọi người cần đến, – Cơlarit tin tưởng nói. – Và việc anh làm chắc nằm trong dự định của Người.
- Cũng có thể như thế. Anh muốn hiểu biết được nhiều hơn về vấn đề ấy. – Anh cầm tay cô – Điều gian khổ nhất là phải xa em, em của anh. Anh đã rõ rằng anh rất yêu em.
- Còn em... anh... có lẽ, – cô nói, hai mắt đầy nước mắt nhưng không để rơi ra. – Thượng đế cũng đã định trước rằng chúng ta sẽ gặp lại nhau. – Cô kiễng chân lên hôn vào môi anh rồi khẽ nói: – Tạm biệt anh yêu của em!
Rồi cô đi luôn.
- Chúa sẽ định đoạt mọi sự! – Ăngtoan thở dài.
Anh bỗng cảm thấy quá cô đơn. Rất hoảng sợ, mệt mỏi. Bỗng nhiên cả thế giới hình như chống lại anh.

Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 13

Bóng hoàng hôn của chiều hè đã bao phủ vùng ranh giới Pađu, nhưng Giăng và Ăngtoan, chiếc xe gọn nhẹ của họ giấu sau một bờ rào, đang đợi cho đêm xuống hẳn.
Giăng đã không để mất một phút nào và đoàn chở hàng của hãng Xavarinô trên đường đi La Mã sẽ đợi họ ở biên giới của Cộng hòa Vơnidơ. Giăng xin được quyền điều khiển đoàn, cha anh ngạc nhiên vô cùng vì con trai bỗng nhiên lại tỏ ra quan tâm đến công việc. Sau khi đã suy nghĩ, hai người bạn này quyết định rằng đối với Ăngtoan phương pháp tốt nhất để thoát khỏi cảnh sát đang truy tìm một kẻ theo tà giáo đang chạy trốn là khoác áo tu sĩ.
Từ chiều hôm trước Ăngtoan đã ở trong trạng thái đành chịu đựng, trong lúc này anh rất bình tĩnh, chỉ đợi trời tối hẳn để hoàn thành nhiệm vụ anh tự xác định cho mình. Nếu mọi việc hoàn thành như anh hy vọng, hai người có thể gặp đoàn vào lúc nửa đêm.
Giăng thì vô cùng bồn chồn, anh nói:
- Cậu nhắc lại nữa đi. Không nên để bị bất ngờ với bất cứ cái gì. Hành động hơi lầm lẫn một chút là hỏng tất cả.
Ăngtoan kiên nhẫn nhắc lại:
- Cậu và chiếc xe sẽ ở trong dãy phố chạy dọc theo phía sau tu viện trong khi mình vào trong để lấy lại bức tranh. Ở vườn có một chiếc cửa mở ra phố gần chỗ cậu đợi. Chuông sẽ điểm giờ cầu nguyện buổi tối và tất cả tu sĩ sẽ ở giáo đường. Cậu thấy đấy, sẽ không có điều gì xấu xảy ra đâu…
Giăng cau mặt:
- Đơn giản quá! Giá mình cùng đi với cậu được nhỉ…
- Chúng mình đã xem xét kĩ vấn đề ấy rồi. Đi hai người dễ bị chú ý trong khi một người có thể lọt qua dễ dàng. Hơn nữa, mình nói cậu đừng giận, cậu không thể giả làm tu sĩ giống như thực được, ông bạn ạ.
Chuông trên tháp nhà thờ Thánh Mác điểm giờ đầu tiên sau khi mặt trời lặn. Giăng cầm cương, tắc lưỡi giục ngựa, đã đến thời gian bắt đầu hành sự, anh thở dài:
- Đành vậy!
Con đường trước tu viện vắng tanh, một ngọn đèn thấp gần cửa chiếu sáng vừa đủ lối vào. Angtôniô nhảy xuống xe và nép vào bóng tối dọc tường đợi cho Giăng và xe đi khuất sang phía bên kia toà nhà. Rồi anh tiến ra chỗ sáng thấy cánh cửa chỉ gài móc như anh dự đoán và anh đi vào, chỉ có chiếc mũ trùm kéo sụp xuống mặt che chở cho mình.
Trước mặt anh, dãy hành lang quen thuộc, chạy dài với lối đi lát đá lõm ở giữa do biết bao bước chân tu hành đã bước qua. Ăngtoan cố đi thong thả, tự nhiên, trong nơi thanh tịnh này, nếu hấp tấp sẽ lộ vẻ bất thường ngay.
Thật ma quỷ! Có bước chân trong hành lang! Tôniô hoảng sợ, anh đưa mắt tìm chỗ trốn và nguyền rủa sự rủi ro đã làm cho một tu sĩ hay một người giúp việc nào đó của tu viện đến cầu kinh chậm tối hôm nay. Bước chân tiến lại gần, nguời ấy sắp sửa rẽ ở góc ngoặt và đến trước mặt Ăngtoan. Bỗng nảy ra một ý, Ăngtoan quay về hướng giáo đường tiếp tục đi, người còng xuống, chân lê bước, cố sức khập khiễng và cầu Chúa cho người đang đến tưởng anh là một tu sĩ già bị tê thấp. Anh cúi đầu đi sát vào tường dành một khoảng trống cho người kia đi. Mắt vẫn nhìn xuống, anh trông thấy đôi dép bằng loại da Coocdu tốt và gấu chiếc áo trắng sang trọng thoáng qua tầm mắt, anh giật mình: trong tu viện này, không ai mang giày và áo như thế, trừ bản thân tu viện trưởng – cha Phêlíp Xăngtôt.
- Đừng vội vàng, thầy ạ, một ginói trang trọng cất lên bên cạnh anh. Cứ thong thả, tối hôm nay sẽ cầu nguyện chậm hơn thường lệ.
Mấy giây sau, chiếc áo trắng biến vào trong đường hành lang dẫn đến giáo đường. Ăngtôniô dựa lưng vào tường, áp hai bàn tay run rẩy sát vách đá, bỗng nhiên anh thấy mệt rã rời, thế là nguy hiểm đã qua. Anh khó lòng tin được có sự may mắn có một không hai ấy, khi nghĩ rằng điều may mắn ấy không thể kéo dài cũng không thể lặp lại, anh phải đấu tranh mất một lúc với nỗi sợ hãi đang thôi thúc anh từ bỏ nhiệm vụ rất nguy hiểm kia, một khi tai biến đã qua. Cuối cùng, anh tự chủ được, đứng thẳng lên và nghĩ rằng mình chỉ còn độ hai mươi phút, trong thời gian ấy rất có thể có sự bất ngờ, cần phải kết thúc việc này trước khi buổi lễ cầu nguyện tối kết thúc.
Rất may là trong buổi gặp mặt lần cuối, cha Phêlíp đã lộ ra với anh là bức tranh để ở chỗ ở riêng của ông ta. Ăngtoan bước qua bậc cửa vào ngay chỗ ấy.
Bức tranh không để trong phòng tiếp kiến nhưng ở phòng ngủ liền ngay đấy. Tim anh đập mạnh khi thấy lại nó. Thần vệ nữ vẫn đang mỉm cười trong khung hình như sắp bước xuống thuyền đến với anh, anh có thể thề rằng nàng đang nhìn anh với cái nhìn chào đón dịu dàng.
Nhưng không đủ thời gian để ngắm nhìn vẻ đẹp trinh khiết ấy, phải nhanh chóng tháo bức tranh ra khỏi khung. Tôniô đặt nó xuống giường để gấp và buộc lại bằng dây mang theo sẵn, anh thở dài khoan khoái. Anh vừa nâng chiếc gói nặng lên vai thì có tiếng nói:
- Ra thế đấy, lúc nãy đúng là anh phải không?
Ăngtoan giật mình đáng rơi chiếc bọc lên giường và quay mặt ra cửa. Cha Phêlíp đang đứng bất động ở đấy.
- T… tại sao cha biết tôi ở đây? – Ăngtoan ấp úng nói.
- Đơn giản thôi. Tôi nghĩ rằng những tu sĩ bị bệnh thấp khớp ở đây ít người có hai vai rộng như thế, – tu viện trưởng nói và nhếch mép cười. – Ý nghĩ ấy đến với tôi trong khi đang cầu nguyện và tôi rời ngay giáo đường. Tại sao anh muốn lấy bức Bôtixeli của tôi?
Cách dùng bậy từ chỉ sở hữu ấy làm Tôniô phát cáu:
- Của ông ư? Ông rất biết rằng bức tranh này của ông Belacmi, ở Phlôrăngxơ.
- Vậy ra anh cũng biết à? Anh quỷ quyệt hơn tôi tưởng đấy, ngài bác sĩ ạ. Tôi đã đúng một nghìn lần khi thu xếp để ngăn cản anh làm trở ngại các dự định của tôi.
- Bằng cách bắt tôi sau khi buộc tội bậy chứ gì?
Một tia sáng quỷ quái đến lạnh lùng ánh lên trong mắt của cha Phêlíp:
- Tôi báo trước với anh rồi, – ông ta rít qua kẽ răng, – anh đã không tuân theo ý tôi. Bây giờ thì anh sẽ đền tội ấy trên giàn thiêu.
Ông ta đột ngột quay lại cái bàn có chiếc chuông nhỏ dùng để gọi người giúp việc. Angtôniô phản ứng cũng nhanh như thế vì anh biết cuộc sống của anh tuỳ thuộc vào cử chỉ này.
Anh đưa vai hất mạnh vào thân hình mảnh khảnh của người giáo sĩ đúng vào lúc tay ông ta sắp chạm vào tín hiệu. Sức va mạnh làm cho tu viện trưởng quay ngược lại và loạng choạng, ông ta bám vào bàn cho khỏi ngã.
Mặt không còn một hạt máu, ông ta quát:
- Anh dám xâm phạm vào người ta ư! Quân tà giáo và thật điên rồ kia!
Ăngtoan trông thấy bàn tay phía sau ông ta lần mò trên bàn. Ngay giây phút ấy, con dao nhọn sắc bén để rọc thư đã sáng loáng trong ông ta. Vậy mà Ăngtoan đã đến đây không vũ khí dù Giăng đã khuyên anh cẩn thận.
Cái nhìn giá lạnh của tu viện trưởng bừng lên ánh giết chóc điên cuồng. Ông ta giơ dao tiến đến gần Ăngtoan. Anh lùi dần, thất vọng đưa mắt tìm một thứ khí giới nào đó có thể dùng để chống đỡ. Anh đã nhìn thấy án tử hình của mình trên bộ mặt hằn học của giáo sĩ Phêlíp. Từ lúc này trở đi, không có gì làm cho hắn vừa lòng ngoài cái chết của người thanh niên này, cái chết do bàn tay của chính hắn. Trượt chân khi đang lùi sát tường, Ăngtoan va đầu phải cây đèn nến bằng bạc gắn trên một gờ tường. Phương tiện tự vệ đối với dao găm như vậy thật là tồi nhưng anh không được lựa chọn. Xoay nhanh người, anh nắm lấy gờ tường ra sức kéo. Tiếng đổ vỡ ầm ầm nhưng cây đèn nặng nề đã ở trong tay anh.
Trong khi nhổ cây đèn ra khỏi tường, Ăngtoan đã giơ người ra cho địch thủ tấn công và giáo sĩ Phêlíp đã chồm lên anh. Gắng sức một cách tuyệt vọng, anh cố tránh dao nhưng không tránh được; anh cảm thấy lưỡi dao rạch áo anh và thấy đau nhói gần như không chịu đựng được khi lưỡi dao cắt vào da và bắp thịt rồi chạm vào một xương sườn.
Chính cái xương sườn đã cứu anh: chỉ chệch về bên phải hay bên trái vài phân là Ăngtoan Xecvê đã chết. Gầm lên một tiếng điên dại, tu viện trưởng rút dao ra, và dao lại rạch vào áo, da, bắp thịt anh cho đến tận dưới thắt lưng.
Nhưng cử động của Ăngtoan cũng đã làm cho kẻ đang đâm mình mất thăng bằng. Nghiến răng lại quên cái đau ghê gớm, Ăngtoan giơ cây đèn nến lên như người hiệp sĩ giơ chiếc gậy, và, một lần, hai lần, ba lần, anh nện nó vào sọ tu viện trưởng. Cái thân hình mảnh khảnh bỗng mềm nhũn ngã xuống sàn nhà và bất tỉnh, bàn tay buông rời con dao nhọn.
Thở hổn hển, người choáng váng, đẫm máu, run lẩy bẩy vì mệt, đau và thiếu sức, Ăngtoan dựa vào tường để cho phổi dễ dàng tiếp nhận không khí. Những làn máu ấm chảy xuống cạnh sườn và cảm giác đuối sức càng rõ rệt một cách nguy hiểm làm cho anh biết mình đã mất máu khá nhiều. Anh xé một mảnh áo và với sự nhanh nhẹn, dũng cảm của người lâm vào cảnh tuyệt vọng, anh buộc chặt mảnh vải quanh ngực: bằng bất cứ giá nào anh phải dùng sức ép cầm lại cho được luồng máu đang đưa cuộc sống của anh chảy ra theo. Anh xé thêm một mảnh vải nữa buộc thật chặt ra ngoài miếng vải trước. Nhưng tình hình vẫn bi đát vì cứ rách rưới như thế này hoặc mặc quần áo lót thì anh cũng không thể trốn được.
Giáo sĩ Phêlíp nằm sóng soài dưới chân anh, anh cúi xuống tìm mạch ông ta và khó khăn lắm mới nhận ra được tiếng đập yếu ớt và thanh thoát nghĩ rằng mình không phải là kẻ giết người nhưng nếu tu viện trưởng không sống nổi sau những cú đánh như thế thì rất là may mắn. Anh cố mãi mới cởi được chiếc áo trắng của giáo sĩ Phêlíp và chui vào được chiếc áo ấy không phải không vất vả, bề ngang vai của hai người không giống nhau, anh bỏ mặc tu viện trưởng với số phận của ông ta.
Mặc chiếc áo trắng của một tu sĩ cao cấp dòng Đôminich, vai mang bức tranh, kiệt sức, nhưng ý muốn và hy vọng đã giúp anh đến được cửa vườn vào lúc ở phía đằng kia, trong giáo đường vang lên lời ca mừng sau lễ cầu kinh buổi tối: anh khỏi tu viện không sớm hơn một phút!
- Trời ơi! – Giăng sợ hãi thì thầm trong bóng tối khi trông thấy bóng áo trắng xuất hiện ở ngoài phố ở vị trí của Tôniô. Họ định bẫy anh chăng? Hay Tôniô đã bị cản trở?
Người mặc áo trắng loạng choạng buông rơi chiếc bọc nặng đang mang và yếu ớt gọi:
- Giăng! Giăng!
Nhanh như chớp, nghệ sĩ đã từ bóng tối vọt ra và đỡ lấy bạn:
- Tôniô của tôi! Cậu bị thương ư?
Anh thở hổn hển:
- Bị thương vào thịt thôi… Mang bức tranh vào xe đi… đừng để mất thời giờ dù chỉ là một giây.
Ăngtoan tiều tuỵ quá, nói khó khăn, bước cũng khó khăn. Không cần phải thôi thúc Giăng cũng vội vã.
Trong khi chiếc xe nhỏ chạy qua các phố nhỏ hẻo lánh tiến ra đường chính về phía nam thành phố, Ăngtoan vắn tắt kể lại cuộc mạo hiểm của anh; Giăng lẩm bẩm:
- Mình rất mong cậu đã giết chết hắn! Sẽ tha hồ mà ầm ĩ lên!
Vào lúc rạng sáng họ gặp đoàn Xavarinô đang đợi họ ở bên kia biên giới của Công hòa Vơnidơ. Sắp bình minh rồi và không bao lâu nữa mặt trời sẽ mọc từ sau các ngọn đồi, nhưng họ phải xa Pađu càng nhiều càng tốt trước khi có báo động hoặc tiến hành truy tìm. Họ không thể dừng lại mà cũng không hãm bớt tốc độ được.
Ăngtoan cảm thấy nhức đầu, chóng mặt; ngực và mạng sườn nhói lên những cơn đau nhức dữ dội, kiến thức về y học báo rằng đó là những dấu hiệu trầm trọng của vết thương bị biến chứng. Anh dựa tạm vào các nệm xe và ngồi co người lại cho viết thương đỡ đau nhưng mỗi khi xe xóc là một cực hình đối với anh và anh gần như ngất đi không phải chỉ một lần. Cần phải băng ngay vết thương khi hoàn cảnh cho phép. Nếu anh ngất hay mê đi, anh sẽ không thể hướng dẫn cho Giăng cách làm nên cần phải nói ngay khi anh còn có thể…
Xe dừng lại một lát để cho ngựa uống nước.
- Giăng, – Angtôniô khẽ nói, – cậu phải đốt vết thương.
Nghệ sĩ tái mặt phản đối:
- Mình không thể làm được. Tôniô ơi! Mình không thể làm được. Mình không phải là thầy thuốc.
- Giăng của mình ơi, cần phải làm như thế nếu cậu muốn mình sống vì mình không thể tự làm lấy được. Hãy chú ý nghe mình nói, mình sẽ không còn sức để nhắc lại đâu.
Anh nghiến răng, người co giật vì đau đớn, rồi tiếp tục:
- Nấu sôi dầu ăn… hay nhựa thông, nếu cậu có thể kiếm được… đổ vào vết thương… Rồi băng lại…
Mồ hôi lấm tấm trên trán Giăng. Tuy nhiên, anh hứa:
- Rõ rồi. Mình sẽ làm như thế.
- Nếu mình bất tỉnh, hãy đắp băng nóng. Không rượu nho… không thịt…. Trích máu ở cánh tay trái… đừng quên, bên trái!...
Tiếng anh nói yêu dần. Rồi anh nhắm mắt.
Một giờ sau, anh lại nói, nói không ngừng. Giọng anh lúng túng, nặng nề vì anh mê sảng.
Chú thích phần 2:
(1) Ibn Sina Avicenne (980-1037) thầy thuốc Ấn Độ nổi danh (T.G).
(2) Cardenax hay Cacdan: nhà vật lý, toán học, triết gia Ý (1501-1576) (T.G).
(3) Mađơrit: thủ đô Tây Ban Nha.
(4) De Atna: thơ tiếng La Tinh nói về nguyên thân thực sự của núi lửa.
(5) Pietrô Bembô (1479-1547), giáo chủ và nhà bác học.
(6) Tuần hoàn máu qua phổi.
(7) Bologne (ở nước Đức).
(8) Ảo thuật đen: Chỉ loại ảo thuật có tính huyền hoặc, ma quỷ, hoặc cầu gọi ma quỷ.
(9) Clara, Clarixia: gọi thân mật Cơlarit.

Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 1

Lúc đầu, khuôn mặt ấy – một khuôn mặt phụ nữ – chỉ là một đám sương mù vô định và lộn xộn, nhìn thấy qua những cơn đau luôn tái diễn giống như những vòng tròn nhân thêm và lan truyền trên mặt nước khi một viên sỏi rơi xuống hồ. Lúc thì đấy là khuôn mặt Thần vệ nữ trong tranh, lúc lại là khuôn mặt Luxia Belacmi. Chúng thay nhau nhởn nhơ trong chỗ mờ ảo, trước tầm mắt anh. Nhưng những lúc tỉnh táo rất hiếm hoi, anh biết rằng đấy không phải nữ thần – vì bức tranh vẫn xếp ở đáy xe – cũng không phải cô gái, – vì Luxia đang ở Phlôrăngxơ.
Đôi mắt làm rạng rỡ khuôn mặt ấy, khi anh phân biệt được chúng, trông thân ái và tư lự chứ không đầy khinh bỉ như mắt của Luxia trong giấc mơ.
Anh thấy mình đứng trên quả đồi trước làng Sămpen nhìn một dáng người đứng rất thẳng đang bị trói vào cột, bao quanh cây cột ấy, những ngọn lửa đang chồm lên. Mấy bàn tay dai dẳng bám vào người anh cố lôi anh đi, lôi chính anh, Ăngtoan, đến một giàn thiêu khác còn trống nhưng đã chuẩn bị sẵn sàng. Dù anh cưỡng lại vẫn bị lôi đến gần. Có thể đọc được tấm biển đóng đầu cọc:
Ăngtôniô Xecvêtut, theo tà giáo,
Chuyên thực hành phép phù thuỷ
Kẻ xâm phạm đến người phụng sự Chúa phải chết.
Tên tà giáo Ăngtôniô Xecvêtut phải chết.
Cố sức vùng vẫy, anh cố gỡ thoát những bàn tay đang cố kéo anh đi. Sẽ còn những cuộc chiến đấu khác, anh biết thế, và có lẽ anh sẽ thua trong trận cuối cùng…
- Bác sĩ Ăngtôniô.
Một giọng nói ngọt ngào, quen quen, vang bên anh. Anh quay đầu lại, mắt anh gặp cặp mắt lo lắng của Luxia Belacmi.
- Cô Luxia… Bức tranh…
- Đã được để ở chỗ an toàn…
Cô thay miếng vải ướt đắp trên trán Ăngtoan, mùi dấm hắc bay vào mũi trong khi anh cảm thấy những ngón tay mát lạnh chạm vào da mình. Mắt anh lơ đãng nhìn căn phòng. Phòng nhỏ nhưng bày biện sang trọng, phủ toàn tơ lụa, và một bức tranh – Ăngtôniô nhận ra ngay đây là một trong những tranh vẽ đầu người của Bôtixeli – làm rạng rỡ bức tường. Trong góc phòng là cái bàn trang điểm, tấm gương ở đấy lồng một bộ mặt gầy gò, ngơ ngác, râu ria, hai mắt hõm, chiếc miệng nhăn nhó đau đớn, đang nhìn Tôniô.
- Tôi đang ở chỗ nào vậy? – Anh thều thào.
- Ở Phlôrăngxơ. Trong lâu đài Belacmi.
- Nhưng chúng tôi không rời Pađu từ hôm qua ư?
- Các anh rời Pađu đến hôm nay là một tuần lễ, anh đã ốm rất nặng vì vết thương bên cạnh sườn.
Thế là, như bức tranh liên hoàn, anh nhớ lại cuộc vật lộn trong tu viện, nghe tiếng nện chắc nịch và liên tiếp của cây đèn nến lên sọ giáo sĩ Phêlíp cảm thấy lại những cơn đau nhói dữ dội bên sườn và cực hình của cuộc hành trình thâu đêm trên xe, cho đến khi vết thương đau cùng cực làm cho anh rơi vào tình trạng mê man.
- Giăng nói với chúng tôi về cuộc chống chọi của anh để lấy lại bức tranh: anh đã rất dũng cảm, anh Ăngtôniô ạ.
Anh mỉm cười mệt mỏi:
- Thiếu chút nữa tôi đã không thành công!
- Tôi biết. Bác sĩ Đuyvan bảo chỉ mấy phân nữa là vết thương của anh không cứu chữa được.
- Bác sĩ Đuyvan nào?
- Một bác sĩ người Pháp. Ông đi theo quân đội Pháp sang Ý. Ông đã lại Ý để giảng dạy ở đại học Phlôrăngxơ.
Ăngtôniô thử cử động vai và bị đau buốt. Luxia luồn tay xuống dưới vai khẽ nâng anh lên. Tay cô cứng cáp, chắc chắn, nhẹ nhàng và thận trọng.
- Thế… Như thế này dễ chịu hơn.
- Cảm ơn… Cô là một y tá rất tốt.
- Tôi chăm nom anh đã một tuần rồi, – cô mỉm cười nhắc anh.
Có tiếng người nói vang trong hành lang. Luxia khẽ nói:
- Có lẽ bác sĩ Đuyvan đến.
Một người đàn ông bé nhỏ, để râu cằm nhọn, bước vào phòng. Đôi mắt nâu của ông sáng lấp lánh trên khuôn mặt rạng rỡ vì đang vui. Trước khi quay về phía người bị thương, ông cúi xuống hôn tay Luxia.
- Thế đấy! Ông đã trở lại với thế giới này rồi đấy, phải không nào?
Ăngtôniô cố mỉm cười:
- Cô Luxia đã kể cho tôi biết rằng tôi gần vượt qua con đường sang thế giới bên kia.
- Gần. Rất gần, thật thế. Nếu không có thiên tài của bác sĩ Ăngbroadơ Parê thì ông không tránh khỏi lối đi ấy đâu.
- Ăngbroadơ Parê? – Tôniô nói như một tiếng vang.
- Ông không nghe nói đến bác sĩ Ăngbroadơ Parê sao?
- Có phải người thợ cạo – phẫu thuật viên đã đề ra một phương pháp trị thương mới không?
- Trước kia ông ấy là thợ cạo kiêm phẫu thuật viên, – người Pháp sửa lại. – Bây giờ ông ấy là uỷ viên của Viện ngoại khoa và Y khoa ở Pari. Nhưng tôi làm cho ông mệt rồi… để xem vết thương thì hơn.
Người thầy thuốc nhỏ nhắn nhanh nhẹn có hai bàn tay êm ái và nhẹ nhàng, ông hết sức thận trọng mở băng. Như vậy mà trước khi mở đến vết thương Ăngtôniô đã tái nhợt mặt và đẫm mồ hôi.
- Ồ! Tuyệt lắm! Ông phải tự nhìn mới thấy được, bác sĩ Ăngtôniô ạ.
- Anh ấy có thể dùng gương của tôi, – Luxia nói và đi lấy gương ở bàn trang điểm. tấm gương lồng trong khung bạc, mặt sau trang trí bằng một công trình phức tạp của nghệ thuật kim hoàn, tác phẩm này hiển nhiên là của bậc thầy về chạm trổ. Nhiều đồ đạc xinh xắn khác của phụ nữ bày trên bàn trang điểm. Qua đó, Tôniô hiểu rằng cô đã để phòng riêng cho anh ở.
Luxia cầm chiếc gương hướng cho vết thương soi vào thật rõ: dài hơn một tấc, miệng còn tấy lên vì da bị sưng, nhưng vết thương lành và sạch sẽ, một lớp thịt hồng hồng lên da.
- Có đẹp không nào? – Bác sĩ Đuyvan thích thú hỏi.
Nhưng Ăngtoan sửng sốt kêu lên:
- Giăng không đốt hay sao?
- Thế là may mắn cho ông đấy, thưa ông…
- Nhưng vấn đề nhiễm trùng vết thương…
- Bác sĩ Parê đã gạt bỏ cái lý thuyết sai lầm ấy đi rồi. Khi ông Giăng thấy mình không đủ khả năng đốt vết thương như ông đã hướng dẫn, ông ấy đã điều trị bằng cách hết sức tốt mà không biết. Ông hãy trông xem nó tiến triển tốt hơn điều trị theo cách cũ biết chừng nào!
Không còn hoài nghi gì nữa về vấn đề này. Nếu vết thương được đốt cháy như trước kia bằng dầu ăn đun sôi, nhựa thông nấu lỏng hay sắt nung đỏ, một tảng thịt cháy hay cháy thành than sẽ lan khắp xung quanh, phải hàng tháng mới khô và bong khỏi thớ thịt lành đang tái tạo ở lớp dưới. Còn vết thương của anh chưa qua hết một tuần lễ, lại bị sưng ác liệt làm cho phức tạp hơn, thế mà da thịt vẫn phân minh, sạch sẽ, lành lặn và đang đà tái tạo mạnh. Điều đó làm cho Ăngtoan suy nghĩ, nếu điều trị mới này hiệu nghiệm đến mức ấy thì tất cả các phương pháp cũ không phải chỉ sai lầm mà còn nguy hiểm.
Bác sĩ Đuyvan đang sửa soạn một miếng gạc để đắp, ông thấm vải vào một thứ thuốc nước pha chế màu vàng nhạt đựng trong lọ.
- Thứ thuốc nước này có giá trị lắm, bác sĩ Ăngtoan ạ, – ông bác sĩ vóc người nhỏ bé tiếp tục chuyện trò. – Đây là một phát minh nữa của bác sĩ Parê trứ danh đấy. Lòng đỏ trứng gà và tinh dầu hoa hồng hoà tan trong dầu thông.
Thứ thuốc đau xót cháy da làm cho Ăngtoan thở dồn, nhưng người thầy thuốc Pháp chưa quấn xong băng quanh ngực anh, cảm giác mát dịu đã thay thế cho cái xót của dầu thông.
- Đấy, – ông bác sĩ nói và đi rửa tay. – Ông sẽ bình phục rất nhanh, bác sĩ Ăngtôniô ạ. Con người thật sung sướng, có cả sức mạnh của tuổi trẻ… và một cô y tá xinh đẹp mê hồn bảo vệ mình.
Luxia đỏ mặt. Màu đỏ dịu lan trên hai má cô, và lúc này Tôniô lại thấy cảm giác lạ lùng là xưa kia, ở một nơi nào đó, anh đã gặp cô, đã biết cô đến nỗi như là thân thuộc. Hơn bao giờ hết, ngày hôm nay cảm giác ấy càng rõ. Anh hỏi bác sĩ Đuyvan:
- Ông có luận văn nào của bác sĩ Parê không?
- Tất nhiên có chứ. Một cuốn sổ tay nhỏ về cách chữa các vết thương do bị súng bắn. Nhưng đáng tiếc là viết bằng tiếng Pháp.
- Tôi đọc được tiếng Pháp – Ăngtoan nói.
- Tuyệt vời! Để trao đổi, hãy cho tôi đọc công trình vô cùng quan trọng mà ông đã công bố về tuần hoàn qua phổi mà ông Giăng và ông Belacmi đã nói với tôi.
- Tôi vô cùng hân hạnh, – Tôniô nói, hài lòng và hãnh diện.
Khi bác sĩ Đuyvan đi rồi, Luxia dọn dẹp trong phòng, xếp lại mấy thứ đồ đạc, đi đi lại lại khe khẽ hát một bài hát vui.
Ăngtôniô nằm suy nghĩ, anh tự bảo đến nơi nào cũng thấy có điều học tập được. Thế mà chỉ một chút nữa anh đã dành hẳn cuộc sống của mình cho tu viện và trường đại học, vĩnh viễn xa lánh thế giới bên ngoài. Đức mẹ ơi! Anh đã mất biết bao nhiêu kiến thức! Anh đã bắt đầu hiểu rằng tất cả những gì thế giới có để cống hiến không chỉ chứa đựng trong sách vở. Có biết bao nhiêu điều chỉ cần quan sát là thấy rõ ràng! Chỉ cần xông thẳng vào đấy như anh đã xông vào học thuyết về tuần hoàn qua phổi của anh và đã chứng minh nó trên xác một con lợn rừng.
Ăngtôniô lĩnh hội một cách còn mơ hồ rằng sự thay đổi trong anh biểu hiện một cách suy nghĩ mới không phải chỉ trong lĩnh vực y học và khoa học mà ở tất cả, – một cách suy nghĩ đòi hỏi bằng chứng dựa trên sự kiện, thay thế cho sự thừa nhận là chân lý các ý kiến của những người có địa vị đề ra. Và anh cảm thấy rất hãnh diện khi nghĩ rằng chính anh là một trong những người đã bằng thực nghiệm mở ra một con đường mà anh sẽ theo mãi mãi trong các công trình nghiên cứu khác, với những thực nghiệm khác. Phát hiện ra sự tuần hoàn qua phổi là một việc rất quan trọng nhưng anh cho rằng biết sử dụng phương pháp thực nghiệm còn quan trọng hơn nhiều, phương pháp này, về cơ bản, đã bị bỏ rơi từ thời các triết gia Hy Lạp cổ.
Anh ngủ thiếp đi một cách nhẹ nhàng, khi thức dậy thì Giăng Xavarinô đã thay cho Luxia. Giăng tắm rửa sạch sẽ, đầu chải gọn gàng, hồng hào, sáng sủa trong chiếc áo mới l.
- Thế nào! Cuối cùng thì cậu đã quyết định sống rồi đấy chứ? – anh mỉm cười hỏi.
- Mình không biết rằng vấn đề ấy còn đặt ra cho đến sáng hôm nay…
- Không phải chỉ một lần, khi ở trên đường, mình đã nghĩ rằng mình không đem được cậu còn sống tới đây. – Giăng thở dài. – Nhưng mình không làm nổi việc đốt vết thương như cậu đã bảo. Tha lỗi cho mình nhé.
- Có gì mà phải tha thứ. Bác sĩ Đuyvan coi đó là việc rất tốt.
- Còn cậu, cậu nghĩ thế nào về việc ấy?
- Sau khi xem vết thương, tình trạng của nó, cách tái tạo các tế bào, mình đồng ý với ông ấy.
Giăng nhẹ nhõm thốt ra một tiếng thở dài và thú thực:
- Nói cho đúng thì mình khiếp sợ. Khi đi qua các quốc gia của giáo hoàng mình không dám dừng lại sợ rằng cáo trạng đã đi trước chúng ta. Điều khôn ngoan duy nhất, theo mình, là cần phải đưa cậu đến Phlôrăngxơ càng sớm càng tốt (Anh mỉm cười vẻ giễu cợt). Cụ thân sinh quý báu vô giá của mình sẽ thốt ra những tiếng kêu kinh hãi khi nào cụ biết rõ mình đã tiêu của cụ bao nhiêu vàng để thường xuyên đổi ngựa.
- Mình biết rằng nhờ cậu mà mình sống được, – Ăngtôniô chân thành nói.
- Ồ! Cậu đã cho mình một đặc ân lớn là cậu ốm. Tình trạng của cậu bắt mình luôn ở gần, vì có thể cần mình có mặt vào bất cứ lúc nào. Mình đã lợi dụng thời cơ để xúc tiến việc riêng với cô Luxia rất hấp dẫn ấy.
Ăngtôniô tự hỏi vì sao anh cảm thấy thoáng khó chịu khi nghe bạn mình nói như vậy. Có chúa biết rõ, anh nghĩ thầm, không thể là anh ghen được! Luxia Belacmi đôi lúc tốt và duyên dáng và đã tỏ rõ như thế trong khi cô chăm sóc anh. Nhưng anh không quên rằng cô vốn hay gây sự, và đã không hề bỏ lỡ dịp để gây gổ.
- Ông Girôlamô và cháu gái rất vui sướng khi thấy lại bức tranh thân yêu của họ. Bức tranh sẽ được đặt ở một chỗ trang trọng trong phòng tranh lớn của lâu đài khi cậu dậy được.
- Tại sao lại đợi mình?
- Ông Belacmi dự định tổ chức một lễ khánh tiết nhỏ để chúc mừng cậu. Dù sao thì đó là điều đúng, khi ông ấy tỏ lòng biết ơn cậu vì nhát dao găm cậu đã nhận được giữa sườn do bức tranh Bôtixeli của ông ta.
- Mình không muốn có sự đền bù.
- Đừng làm trò ngốc, Tôniô. Vì bức tranh này cậu đã mất một địa vị quan trọng. Tương lai cậu sẽ ra sao?
- Một người thầy thuốc có khả năng lúc nào cũng kiếm sống được.
- Cánh tay của La Mã khá dài và cũng khá có uy quyền ở Phlôrăngxơ. Nó có thể đụng đến cậu đấy, anh bạn thân mến ạ.
- Giáo sĩ Phêlíp có thể chết. – Ăngtoan nhận xét.- trong trường hợp ấy, sẽ không ai nghi ngờ mình.
- Poocdia vẫn còn đấy, hắn vẫn sống.
- Không có Phêlíp Xăngtốt, có thể hắn chẳng làm được trò trống gì đâu. Tuy nhiên, mình hy vọng giáo sĩ Phêlíp không chết.
- Trời ơi! Cậu quá đần độn! Hắn đã định giết cậu, phải thế không?
- Dù như thế mình cũng không muốn có một cái chết trên lương tâm và cậu cũng biết như vậy, – Tôniô nói.
- Lương tâm mình sẽ không hề cắn rứt trong trường hợp như thế, – Giăng nhận xét và buồn rầu nói thêm:
- Bọn xấu thì phải chịu khổ chứ, thật khó chịu vì chúng! Hãy nói cho mình rõ, Phêlíp có thể nghi ngờ cậu ở Phlôrăngxơ không?
- Còn quá nghi ngờ. Mình đã bảo hắn rằng mình biết người sở hữu thực sự của bức tranh và mình định đem trả lại cho họ.
- Trong trường hợp này thì, ông bạn ơi, bắt buộc cậu phải đi Tây Ban Nha.
- Đi Tây Ban Nha? Cậu điên đấy à, Giăng?
Tôniô mở to mắt, kinh ngạc, nhưng Giăng vẫn nghiêm trang nói:
- Ông Belacmi sắp đi Mađơrit. Cậu biết rõ là nhà Belacmi quan hệ chặt chẽ với các chủ ngân hàng của nhà Mêđixi và họ có những nguồn lợi lớn ở Tây Ban Nha.
- Điều đó quan hệ gì đến mình?
- Sức khoẻ của ông Belacmi không được tốt, ông ấy nói với mình là định đem theo một người thầy thuốc có thể thực sự tin cậy được.
- Nhưng mình có thể làm được cái gì tốt ở Tây Ban Nha? – Ăngtôniô nhấn mạnh.
- Cậu nói được tiếng Tây Ban Nha không?
- Chắc chắn rồi. Mình sinh ra ở Tây Ban Nha và mẹ mình là người nước này.
- Vêdan là thầy thuốc riêng của vua ở Mađơrit, – Giăng nhắc anh. – Ông ấy nhất định sẽ hài lòng khi thấy một nhà cơ thể học cỡ cậu đến Mađơrit.
Tôniô mỉm một nụ cười mệt mỏi:
- Cậu không nghĩ như thế chứ! Danh tiếng nhà cơ thể học của tôi là điều phiền phức hơn là sức hỗ trợ.
- Mình không tin như thế một tí nào. Việc rắc rối giữa cậu và Phêlíp là việc cá nhân. Ở Tây Ban Nha cậu sẽ hết sức an toàn. Nếu có sự gì xảy ra, từ đấy cậu vẫn có thể đi Tân thế giới được.
- Khi nào ông Belacmi đi? – Ăngtôniô hỏi.
- Độ vài tuần lễ nữa.
- Mình chưa thể đi xa sớm như thế…
- Cứ yên tâm chữa cho khỏi, – Giăng mỉm cười. – Như thế mình sẽ có thời gian để xúc tiến việc theo đuổi cô gái xinh đẹp trong nhà này.

Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 2

Khi Tôniô lại sức đôi chút, ông Belacmi gửi thiếp mời dự lễ mừng Thần vệ nữ đã trở về phòng tranh của lâu đài. Người thanh niên chóng khỏi nhờ có thứ băng thuốc dịu đau của bác sĩ Đuyvan và Parê và sự chăm sóc cẩn thận của tiểu thư Luxia. Tôniô hiểu biết Luxia nhiều hơn trong những ngày anh ốm và hồi phục, bây giờ anh đã xét đoán được về trí tuệ và sắc đẹp của cô. Luxia có kiến thức rộng một cách lạ lùng đối với một người phụ nữ.
Cho đến đầu thế kỷ thứ XIII và lúc rạng đông của các quan niệm mới thời Phục Hưng, phụ nữ ít khi được học hành. Phần đông, họ hầu như không biết đọc, càng không biết viết. Nhưng tư tưởng mới phát triển đã bao quát cả những người phụ nữ, và một số lớn trong những lâu đài lớn giàu sang của nước Ý, đã được học toàn diện như nam giới.
Trường hợp của Luxia đúng như vậy.
Nhưng Tôniô phát hiện rằng còn có một nguyên nhân khác tạo ra những ưu điểm làm phong phú trí tuệ của cô. Cha mẹ Luxia chết từ khi cô còn là một đứa trẻ nhỏ. Chú cô đã nuôi dạy cô như nuôi dạy một đứa con trai. Do đó cô hiểu biết công việc đủ loại, cả về tài chính cũng như chính trị, hiểu biết nhà bác học trẻ tuổi cho đến bây giờ chỉ khép chặt trong nhà tu và những nơi dành cho khoa học.
Bị trí tuệ nhạy bén của cô kích thích trong khi cùng chuyện trò, anh đã hé mở cho cô gái thấy những kho kiến thức thuần tuý: anh nói với cô về y học, ngành mà anh đã dành cả cuộc đời, câu chuyện của họ thường chuyển thành tranh luận mê mải. Anh cho cô đọc cuốn Điều trần và ngạc nhiên xác nhận rằng cô nhanh chóng và tỉnh táo nắm được những vấn đề cô đọng nhất.
Trong những lúc ấy, cô nghiêm trang và chăm chú nghe Tôniô, nhưng khi anh nằm dài trên đi văng, anh thường hay nghe tiếng cô cười vui vẻ với Giăng hay với một chàng trai nào trong số những người hay đến tán tỉnh và có vẻ như không bao giờ muốn rời khỏi bậc thềm của lâu đài Belacmi. Về phần anh, anh không cảm thấy thoải mái trong những lúc hội họp phù phiếm vui chơi ấy và kiếm cách tìm nơi vắng vẻ để nghiền ngẫm các luận văn của Ăngbroadơ Parê, học tập phương pháp anh chưa từng biết và cách tấn công vào bệnh tật hoàn toàn mới của ông; hoặc anh vùi đầu đọc một trong biết bao nhiêu cuốn sách ở tủ sách tuyệt vời của ông Belacmi.
Buổi lễ treo bức tranh của Bôtixeli diễn ra rất ngắn gọn nhưng đầy xúc cảm. Rất nhiều người trong số những nhân vật quan trọng nhất của Phlôrăngxơ đã nhận lời mời của ông chủ ngân hàng: nghệ sĩ, kiến trúc sư, những người của Nhà thờ, thầy thuốc, thương nhân. Ông Girôlamô không tiếc lời ca tụng Tôniô đã tìm được bức tranh nổi tiếng và đem nó đến Phlôrăngxơ nhưng ông cũng hết sức kín đao, không nói lộ một chi tiết nào về cách bức tranh được trả về lâu đài. Ông cũng không hề động chạm đến những sự cố đã đánh dấu việc hoàn lại này. Ngược lại, ông nhiều lần nêu ra những công trình của Ăngtôniô ở Pađu và ông nói tốt đến nỗi cuối buổi lễ một nhóm bác học chân chính đã đợi anh để khen ngợi và thảo luận tác phẩm của anh.
Trước khi chia tay họ, Ăngtoan hứa sẽ nói chuyện về tuần hoàn qua phổi trước giới y học ở Phlôrăngxơ và nói một buổi nữa với các giáo sư y khoa trong trường đại học đường Pidơ, một trường được tôn trọng nhất trong những nhà trường đã mở ở nước Ý hồi bấy giờ.
Anh ngạc nhiên và hơi buồn thấy Luxia vắng mặt một cách khó hiểu trong buổi lễ mà cô biết rõ ngày giờ hơn ai hết và liên quan trước hết đến cô, vì bức tranh là tài sản riêng của cô. Khi khách đã từ biệt ra vê, Tôniô hỏi ông Belacmi về cô. Nghe anh hỏi, đáy mắt ông loé lên một ánh sáng thích thú:
- Phải thứ lỗi cho nó thôi… nó hơi mệt… Không có gì nghiêm trọng đâu.
- Có lẽ cô ấy mệt vì chăm nom cho tôi? – Người thanh niên hỏi.
- Không phải thế đâu.
Ông Belacmi vừa nói vừa mân mê chiếc dây vàng nặng trĩu.
- Chắc ông Giăng đã nói với ông là tôi phải đi Tây Ban Nha?
- Vâng, anh ấy có nói.
Cách gọi tên thân mật “Giăng” không lọt qua sự chú ý của Ăngtoan. Giăng hình như đã tiến bộ thực sự và nhanh chóng trong tình bạn với nhà Belacmi. Ông chủ ngân hàng nói tiếp:
-Tôi sẽ rất yên tâm nếu ông nhận lời cùng đi với chúng tôi, với tư cách là thầy thuốc riêng của bản thân tôi.
Tôniô hỏi:
- Ông có chắc rằng không phải chỉ do lòng biết ơn thôi thúc mà ông dành cho tôi việc làm cảm động và vinh dự này không?
- Không phải thế! – ông chủ ngân hàng lập tức phản đối. – Đã một thời gian rồi, tôi thấy ở đây có cảm giác ngột ngạt. – Ông đặt bàn tay lên tim. – Và thỉnh thoảng tôi bị đau nhói suốt cánh tay trái. Bác sĩ Đuyvan cũng đồng ý rằng tôi cần được một bác sĩ có khả năng chăm sóc, theo dõi, và nói thực tình thì t không tin tưởng một chút nào ở khoa y học của người Tây Ban Nha.
Ăngtoan quả quyết nói:
- Tuy vậy họ cũng có một số thầy thuốc giỏi. Nhưng không nhiều nếu căn cứ vào danh tiếng của họ.
Cùng đi Tây Ban Nha với ông Belacmi và Luxia! Viễn cảnh này rõ ràng là có nhiều điều ích lợi đáng chú ý. Nhưng như thế cũng có nghĩa là cắt đứt mọi mối liên hệ còn ràng buộc anh với trường đại học Pađu yêu quý, những mối liên hệ ấy rất mỏng manh nhưng chúng vẫn “tồn tại”. Nếu giáo sĩ Phêlíp chết vì những vết thương kia, rất có thể không ai nghĩ đến việc nghi ngờ người thấy thuốc trẻ đã góp phần vào vụ tối biến ấy, mọi ngờ vực sẽ hướng về phía những tên trộm đã chiếm hữu bức tranh đắt tiền. Không còn sự căm ghét sâu độc và dai dẳng của tu viện trưởng đối với anh thì mọi điều buộc tội sẽ được bỏ qua. Trong trường hợp ấy, sau một thời gian chờ đợi hợp lý, anh có thể trở lại Pađu và tiếp tục lại các công trình về giải phẫu học.
Nhưng – đấy chính là một chỗ gay go nhất đối với anh – anh không có một chút khả năng nào để biết rõ những gì đã xảy ra ở Pađu sau khi anh trốn. Cũng không biết tu viện trưởng đã tin ở Batixta Poocdia tới mức độ nào. Nếu cố ý hỏi thăm tin tức, Ăngtoan rất có thể sẽ mạo hiểm tập trung sự chú ý đến mình và sẽ gây nên một nguy cơ nghiêm trọng. Sự khôn ngoan khuyên anh đặt khoảng cách giữa anh và Pađu càng xa càng tốt. Vậy anh còn tìm được cách gì hơn là đi Tây Ban Nha?
Tiếng nói của ông Girôlamô Belacmi đưa anh ra khỏi những suy nghĩ của mình:
- Ông không cần trả lời ngay đâu, bác sĩ ạ.
- Xin ông thứ lỗi. Tôi nghĩ đến kết quả của một quyết định như vậy… Chắc ông đã biết, diễn đàn của giáo sư giải phẫu học đã được dành cho tôi ở Pađu.
Ông chủ ngân hàng nghiêm mặt:
- Nếu ông từ bỏ tất cả vì hết lòng với chú cháu tôi, chúng tôi thực tình biết ơn ông.
Ăngtoan mỉm cười:
- Mọi sự diễn ra chắc theo chiều hướng tốt, thường thì như thế. Tôi đã học được những điều tôi sẽ không bao giờ học được ở Pađu nhờ có bác sĩ Đuyvan và bác sĩ Ăngbroadơ Parê. Vậy thì tại sao tôi lại không học đựơc những điều mới nữa ở Tây Ban Nha?
- Thế là ông nhận lời?
- Rất vui lòng nhận. Nhưng tôi không thể đi ngay được do vết thương còn đau và tôi cũng không muốn làm ông bị chậm trễ.
- Tôi đã xem xét vấn đề này, – người chủ ngân hàng nói. – Một tuần lễ nữa chú cháu tôi phải đi, vì Đức Hoàng hậu Tây Ban Nha, chúng tôi có quan hệ họ hàng xa với ngài qua gia đình họ Mêđixi, muốn ban ơn cho Luxia làm nữ quan hầu cận người.
- Tôi có thể ở lại và đến chỗ ông sau không?
- Được chứ. Chúng tôi có một biệt thự ở gần biển, ông có thể nghỉ ở đấy cho khỏi hẳn. Không khí biển sẽ rất tốt cho ông. Một trong các tàu biển của tôi sẽ đi Bacxơlơn trong một tháng nữa: ông có thế đáp tàu ấy đến chỗ chúng tôi ở Mađơrít.
Ăngtoan nghiêng đầu tỏ vẻ biết ơn. Khi ông Belacmi đi khỏi, anh ngồi trầm ngâm rất lâu bức tranh đã trở về vị trí của nó trên tường phòng tranh. Anh nghĩ rằng chung quanh anh tất cả đều đã thay đổi. Chỉ vẻ đẹp của nữ thần là vẫn như thế, là bất tử. Trong căn phòng tranh tối tranh sáng mà bóng hoàng hôn đang thong thả buông xuống, đôi môi của nữ thần hình như mỉm cười dịu dàng cảm ơn anh, và anh cảm thấy thấm vào người một cái gì ấm áp, thân thiết, một mối giao cảm tinh thần với nàng. Thế là những điều nghi hoặc của anh dịu xuống. Nữ thần đã bí mật tiếp cho anh một sức mạnh mới. Dù công việc gì đã tiến hành vì nàng, việc gì đã làm vì nàng đều đáng tôn trọng; Lúc này Ăngtoan hiểu như thế. Chính nàng đã đưa anh từ Pađu đến Vơnidơ, từ Vơnidơ đến Phlôrăngxơ. Vậy thì tại sao nàng lại không đưa anh đến Tây Ban Nha?
Lúc này anh đã chắc chắn rằng số phận mình sẽ được hoàn tất theo một đồ bản mà nét vẽ đã hình thành từ hôm anh giở cuộn tranh bụi bặm trong kho của tu viện ra, và lặng lẽ thán phục, ngắm nghía lần đầu vẻ đẹp tuyệt kỳ của Nữ thần.
Bức đồ bản ấy như thế nào, anh chưa có khái niệm gì về nó. Nhưng đồ bản ấy tồn tại, được xác định mục đích cụ thể và anh sẽ chỉ biết nó qua từng chặng đường đã vạch sẵn cho anh, không thể nghi ngờ gì về điều đó nữa. Không còn nghi ngờ gì nữa, anh sẽ đi theo con đường ấy.

Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 3

- Vẫn si mê tranh và hội hoạ sao, Tôniô?
Tiếng Giăng chen vào trong ý nghĩ của Ăngtoan.
- Ồ! Tìm đầu ra một con người thực như bức tranh này? – Anh hỏi lại, giọng bối rối.
Giăng cười:
- Ồ! Có đấy, ông bạn ơi. Còn mình, mình thích sự hoàn hảo bớt đi và phần duyên dáng tăng lên. À này, mình đã gặp ông Belacmi. Cậu đi Tây Ban Nha với chúng mình hả?
- Cậu cũng đi à? – Ăngtoan ngạc nhiên hỏi.
- Tất nhiên rồi!
- Không thể như thế được. Mình không thể cho phép cậu làm việc ấy đâu. Cậu đã hy sinh nhiều vì mình rồi.
Giăng cười thoải mái:
- Nếu thế thì cậu cứ yên tâm, vì chuyến đi này không phải vì cậu. Cha mình đã rất vui lòng khi mình đề nghị ông cụ cho mình làm đại diện hãng của ông ở Mađơrit.
- Thế việc cô Luxia cũng đi Mađơrít không có gì liên quan đến việc cậu quyết định trở thành thương gia chứ, mình đoán như thế?
- Tuyệt đối không! – Giăng trắng trợn khẳng định. – Chỉ vì mình chưa bao giờ đi Tây Ban Nha.
- Nếu thế thì tại sao không đi với gia đình Belacmi trong đoàn đi đầu tiên?
- Đấy… đấy chính là… điều mình định hỏi cậu… – hoạ sĩ nói, giọng kém vững vàng.
Ăngtôniô mỉm cười:
- Cậu cứ đi đi, đừng lưỡng lự nữa. Mình không muốn là gánh nặng cho cậu.
Giăng đi ra, mặt rạng rỡ và tâm hồn thanh thản. Còn Tôniô, anh không cảm thấy muốn đi nằm một chút nào và thong thả đi ra khu vườn xây kín, chạy dài ở phía sau lâu đài Belacmi. Khí nóng bức bối của mùa thu dịu hẳn đi ở nơi này do hơi mát của con suối róc rách, xối thành dòng thác nhỏ từ trên cao của khu vườn trải sỏi và rì rào lẩn vào dưới chân bức tường ở xa sân nhất.
Trong khi anh cúi xuống hồ nước trong tư tưởng của anh ngược trở lại phía sau, đến với Pađu và con sông Bakigơliôn của anh, đến với giáo sư Phalôpiut tốt bụng. Cái mà anh đã góp phần thêm vào các kiến thức về con người – anh cay đắng nghĩ – đã bị lòng căm ghét và tham lam nuốt chửng mất, tương lai anh bị huỷ hoại do giáo sĩ Phêlíp Xăngtốt thèm muốn cái đẹp của bức tranh Thần vệ nữ của Bôtixeli. Cái giá trị của nó.
Rồi sự việc xảy ra như trong một giấc mơ, dù Tôniô biết rằng mình đang thức. Khuôn mặt đẹp của Thần vệ nữ phản chiếu trên mặt nước trong bỗng hình thành rõ và sinh động dưới mắt anh, Ăngtoan nín thở run run cúi đầu xuống gần mặt nước long lanh để tiếp tục theo dõi ảo ảnh của mình, khi ấy một giọng nói trong trẻo hỏi anh:
- Nhìn gì chăm chú thế, ông thầy thuốc?
Ăngtoan vội quay lại: Luxia Belacmi đang đứng gần bức tường sỏi và mỉm cười. Có phải tiểu thư Luxia không? Có phải Thần vệ nữ không? Hai mắt mở to, tim đập mạnh, Ăngtoan lần lượt nhìn hình ảnh trong gương hồ và nguyên bản ở đằng sau anh: không còn gì phải nghi ngờ nữa rồi.
- Không thể thế được! – Anh nói giọng khàn đi – Cô là thần vệ nữ của Bôtixeli à?
- Đúng thế, – cô lơ đãng nói, – Cả Phlôrăngxơ đều biết điều đó.
Ăngtoan đặt bàn tay lên trán nóng bỏng:
- Thế ra vì thế mà khuôn mặt của cô rất thân thuộc với tôi ngay từ lần đầu tiên tôi thấy cô… Nhưng tôi vẫn chưa hiểu… sự việc không thể như thế được.
Luxia đến chiếc ghế băng đá hoa trên bờ hồ và ngồi xuống:
- Giải thích sự giống nhau này rất đơn giản. Bà cô tôi, Ximônêta Vexpucxi là mẫu của Bôtixeli khi ông ấy vẽ Thần vệ nữ.
- Và cô đã thừa hưởng các nét, vẻ đẹp của bà ấy đến như thế!… Đây là một phép lạ, nhưng có thể có được! Đúng thế!
- Tôi ngạc nhiên rằng cả anh và Giăng đều không biết việc này, – Luxia nói, rồi cô nói sang chuyện khác ngay lập tức. – Anh đi Tây Ban Nha với chúng tôi phải không?
Nhưng Ăngtoan không nghe thấy cô nói, phép lạ của Thần vệ nữ đang tràn đầy lý trí, tâm hồn anh. Thần vệ nữ của anh đang sống động một cách tuyệt diệu trong con người của Luxia Belacmi. Bây giờ anh đã hiểu được điều bí mật này, anh ngạc nhiên là ở Pađu anh đã không tự mình nhận thấy sự gần gũi này. Nhưng nếu không biết rõ mối liên hệ giữa Luxia và Ximôneta thì sự việc này quả kỳ lạ không thể tin được!
Luxia nhắc lại:
- Anh đi Tây Ban Nha với chúng tôi đấy chứ?
- Tha lỗi cho tôi, – Ăngtôniô ân hận nói. – Tôi vẫn đang nghĩ đến sự giống nhau lạ lùng này.
- Anh chưa quyết định gì hết hay sao?
- Ồ!... Rồi, rồi đấy! Tôi đi chứ, tất nhiên thế, – anh mỉm cười tinh quái. – Dù sao thì cũng đừng quên rằng đầu tôi vẫn đang được treo giải thưởng.
Cô đặt bàn tay lên tay anh. Các ngón tay cô ấm và mềm. Sự thông cảm lẫn nhau và tình bạn hình như gắn bó họ với nhau… Luxia khẽ nói:
- Anh đã mạo hiểm cuộc sống của mình để lấy lại bức tranh Thần vệ nữ cho tôi, tôi biết như thế, Tôniô ạ.
Bỗng Ăngtoan có cảm giác rất lạ lùng nhưng rất rõ là mình có tội, gần như một tội bất kính, vì để Luxia dù trong khoảnh khắc, chiếm trong tư tưởng và tình cảm của mình vị trí đã dành cho Nữ thần. Tự nhiên anh gỡ bàn tay đang nhẹ nhàng nắm tay anh và đặt tay cô xuống ghế.
Hai má Luxia đột nhiên đỏ bừng lên và mắt cô nảy lửa, cô xẵng giọng hỏi:
- Tại sao anh lại rút tay ra?
- Tôi… tôi không biết gì cả… – Anh ấp úng, ngạc nhiên vì sự thay đổi giọng nói và thái độ của cô.
- Có phải vì tôi đã nói đến Thần vệ nữ không?
- Tôi không thấy điều đó có thể tạo ra cái gì khác biệt, – ụng về phản đối.
- Trong khi anh mê man, anh nói không ngừng, nói luôn miệng, anh chỉ gọi nàng mà thôi, – Luxia tàn nhẫn nói tiếp: – nàng là gì đối với anh, Tôniô?
Anh cúi đầu:
- Giăng bảo tôi say mê nàng.
- Anh có như thế không?
- Tôi cũng không biết nữa, – anh thực thà nói. – Tôi luôn luôn chú ý đến nàng.
- Nhưng nàng có phải là người thực đâu?
- Đối với tôi nàng có thực, – anh đơn giản nói. – Với tôi, nàng cũng thực, cũng sống động như… như cô vậy…
Luxia vùng đứng dậy.
- Thôi được! Hãy giữ lấy Thần vệ nữ của anh, nếu đấy là điều anh mong muốn, anh thực là điên rồ.
Giọng cô chua cay, Tôniô có thể đoán chắc rằng trong giọng ấy có lẫn tiếng thổn thức, khi cô vùng quay đi làm áo bay phần phật và chạy ra khỏi vườn.
Ăngtôniô nhìn cô chạy trốn cau mày lại. Tại sao Luxia lại tỏ ra bối rối như thế? Trước khi nổ ra trận cãi nhau này, họ cảm thấy gần nhau hơn bao giờ hết, Tôniô nghĩ một cách êm ái đến sự thân thiết tin tưởng đã gắn bó họ mấy phút trước đấy. Ngay ngày mai anh phải gặp Luxia để hỏi điều gì đã làm cô phật ý. Anh rất yêu cô, đúng thế, anh yêu cô một cách dịu dàng vì cô đúng là chị em với nàng Vệ nữ thần tiên trong tranh, có lẽ là em nhưng ngang hàng nhau về sắc đẹp.
Mọi sự thật vô cùng phiền phức. Và Ăngtoan bỗng cảm thấy mệt mỏi và rất chán nản.

Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 4

Giăng Xavarinô vội vã đi qua phòng tranh rộng với ý định tìm gặp Luxia, khi anh nghe tiếng cô đang cao giọng giận dữ quát tháo một người nào đó. “Tôi ghét người!” cô hét lên, rồi cô nhắc lại, giọng cao hơn: “Tôi ghét người!”. Sau đó vang lên tiếng gót giày nhỏ của cô giẫm trên gạch một cách giận dữ.
Khi anh thấy cô, cô đang đứng trước bức tranh lớn vừa treo lên chính ngày hôm nay. Anh ngạc nhiên thấy chỉ có mình cô.
- Cô Luxia, – anh gọi, – cô Luxia, có cái gì không ổn thế?
Luxia thở nhanh, mắt nảy lửa, xoay gót giày quay về phía anh:
- Anh hỏi gì tôi? – Cô hét.
- Tôi đi tìm cô với ý định mời cô cùng chơi một ván bài “kiên nhẫn” (1) – Giăng nói.
- Kiên nhẫn à?
Cô thốt lên trong tiếng cười pha nước mắt, ẩn giấu cơn căng thẳng thần kinh đáng sợ.
- Anh không thể tìm được cái gì ngu xuẩn hơn thế à?
- Cô giận ai thế? Ai làm cô giận thế? – Giăng hỏi, – Cô đang ôn lại một vở hài kịch phòng khách đấy à?
- Tôi tức giận người đó, – cô to tiếng trả lời, nhấn mạnh lời nói bằng những cái giậm chân giận dữ, nhấn mạnh lời nói bằng những cái giậm chân dữ, trong khi tay chỉ bản sao của chính mình, nhưng khoả thân và hoạ thành tranh.
- Chúa ơi! Nhưng nàng chính là cô, cô là nàng! – Giăng thốt lên. – Khuôn mặt nàng giống hệt mặt cô và nếu khoả thân, chắc cô cũng đẹp như thế.
Cái tát Luxia giáng vào má anh vang lên chắc nịch:
- Tại sao anh dám cho phép anh nói thế?
Giăng xoa má và nhăn nhó cười một cách hài hước:
- Xin cô tha thứ cho trí tưởng tượng của tôi. Tôi là hoạ sĩ. Và tất nhiên là tôi nghĩ đến toàn thể.
- Anh sẽ không có dịp nào để thử xem trí tưởng tượng của anh có đúng không đâu, – cô thốt ra, giọng chanh chua – nếu đó là điều anh muốn gợi ý.
- Xin cô tin tôi, anh năn nỉ, hã tôi. Tôi không hề có lúc nào nghĩ đến việc gợi ra một điều như thế!
Nhưng trông cô đứng đấy, thẳng thắn, kiêu hãnh như một cái cây đang sức trẻ, có thể dễ dàng xác định rằng không có cái gì là không hoàn hảo ở cô. Sự hoàn hảo của cô chính là sự hoàn hảo của Thần vệ nữ: vẻ tuyệt mỹ của đôi vú nhỏ và đẹp, dáng hoàn mỹ của thân người dong dỏng, của những mắt cá chân thanh tú ngoài sức tưởng tượng và của đôi chân bé nhỏ. Tất cả những điều đó cụ thể hoá và bổ sung đầy đủ sự giống nhau giữa người sống và bức tranh. Từ hình dáng đến bộ mặt, Luxia Belacmi là phản quang của Thần vệ nữ của Bôtixeli.
- Nhưng tại sao...
Anh ngừng bặt câu nói của mình và chuyển từ câu hỏi đến tiếng kêu kinh ngạc:
- Đây rồi! Ximôneta Vexpucxi, đúng rồi! Amêrigô Vexpucxi là ông cô.
- Và Ximôneta là bà cô tôi, – Luxia bổ sung.
- Do một biểu hiện kỳ diệu của vấn đề thừa kế, cô có thể là hình bóng của bà rất rõ ràng. – Anh nhăn nhó một cách tức cười. – Như một chuyện tiên vậy.
- Chuyện nàng tiên ác, – Luxia cau có trả lời.
- Nhưng cô rất kiêu hãnh về dòng họ Vexpucxi kia mà, tại sao cô lại ghét nàng?
- Vì anh ấy yêu nàng.
- Ai?... Tôniô à?...
- Phải. Anh ấy gần như thú nhận điều đó với tôi.
- Nhưng cô đâu có thể yêu một người thô thiển như cậu ấy?
- Tôniô không phải là người thô thiển! – Cô quát lên và bừng bừng nổi giận. – Anh ấy là một người tuyệt vời, kỳ diệu.
Giăng nghiêm nét mặt lại:
- Cô nói đúng. Còn hơn như thế nữa. Nhưng khi nào...
- Anh ấy không yêu tôi, – Luxia nói. – Ít ra thì anh ấy cũng không yêu con người bằng da bằng thịt này của tôi!
Giăng lắc đầu:
- Một sự đều rối mù và phức tạp, – anh thở dài. – Cô yêu Tôniô, nhưng Tôniô yêu nàng Vệ nữ trong tranh. Mà cô lại là chị em với nàng Vệ nữ này. Nếu là một bài toán Ơcơlit những sự việc ngang bằng với một sự việc, cũng ngang bằng giữa chúng với nhau, Tôniô sẽ yêu cô.
- Nhưng đây lại không phải là một bài toán của Ơcơlít. – Cô rền rĩ. – Anh ta không yêu tôi.
- Nếu như vậy, tại sao cô không thử yêu một người nào khác? Tôi đây, chính tôi đã mòn mỏi trái tim vì cô...
- Tội nghiệp Giăng!
Cô mỉm cười chế nhạo một cách duyên dáng:
- Đã bao nhiêu lần trái tim anh mòn mỏi rồi?
Anh năn nỉ:
- Nhưng chưa bao giờ nồng nhiệt như đối với cô.
- Anh vẫn đi Mađơrit chứ?
- Trừ khi cô muốn điều trái lại.
- Chắc chắn là không rồi, tôi vẫn muốn anh đi. Chúng ta đã chẳng là bạn tốt với nhau trong những tuần lễ gần đây là gì?
Giăng ngả đầu, đặt tay lên ngực:
- Cô đã cho tôi một cuộc sống mới. Vả lại, Ăngtôniô lại có thể quyết định làm tu sĩ. Biết đâu đấy?
- Đấy chính là điều tôi lo sợ, – cô thở dài. – Thế giới ngoài nhà tu là một thế giới rất độc ác với anh ta. Anh ta cần đến chúng mình. Giăng ạ.
- Có lẽ, – Giăng nói với một vẻ cay đắng. – Có lẽ chúng mình phải giúp cậu ấy giải bài toán của Ơcơlit chăng?
- Không. Tôi tin rằng điều đó sẽ tự thu xếp được khi tôi đặt quyết tâm vào nó.
- Cô có vẻ tự tin quá, – Giăng ngạc nhiên.
Cô nghiêm trang nói:
- Các sự việc thường được dàn xếp theo dự định của tôi. Có lẽ anh không biếngay trước khi chúng tôi rời Vơnidơ, tôi đã biết bức Thần vệ nữ của Bôtixeli ở Pađu?
Anh nhìn cô, vẻ không tin rõ ràng:
- Vậy ra cô cố tình để nó ở đấy để buộc Ăngtoan đem đến Phlôrăngxơ cho cô?
- Anh ấy đã đến, phải không? – Luxia mỉm cười nói.
- Đức mẹ linh thiêng ơi! Phụ nữ các cô có thể làm bất cứ việc vì tình yêu. Nhưng lúc ấy cô mới chỉ trông thấy cậu ta thôi chứ gì. Con người sung sướng ấy...! Cô chưa thể quyết định ngay rằng...?
- “Tôi đã quyết định...” ngay từ hôm tôi gặp anh ấy, – cô chân thật nói. – Bây giờ anh hiểu rõ tại sao tôi cảm thấy chắc chắn rằng mọi việc sẽ tự nói sắp xếp theo dự định của tôi rồi phải không? Và tại sao anh không nên nói lộ với anh ta là tôi yêu anh ta chứ?
- Trong thời gian ấy, cô và Ăngtoan nhảy múa như những con rối ở đầu một sợi dây! – Giăng xác nhận.
- Gần giống như thế.
- Tôi sẽ không để lộ điều bí mật của cô, – anh mỉm cười vui vẻ hứa. – Hơn nữa, tôi rất thích xem trò múa rối.

Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 5

Sau khi tiễn ông Belacmi, cháu gái và Giăng Xavarinô lên chiếc thuyền buồm nhỏ đưa họ đi Tây Ban Nha và Mađơrit, thủ đô mới của Philip đệ nhị, Ăngtôniô quay về biệt thự Belacmi. Anh không có việc gì làm hơn là nằm dài dưới ánh nắng mặt trời trên bãi cát vàng của biển Ligurien và bơi trong nước ấm để cho da rám nâu và cho những chỗ lõm ở hai sườn và má đầy lại.
Bác sĩ Đuyvan đã tặng anh một cuốn sách nhỏ của Ăngbroadơ Parê và đã hào phòng thêm vào đấy một hộp đựng dụng cụ phẫu thuật giống như loại mà nhà ngoại khoa lớn người Pháp vốn ưa thích.
Ăngtoan đã tận dụng thời gian một cách sảng khoái để nghiên cứu chi tiết những phát minh quan trọng của Parê trong lĩnh vực ngoại khoa và để tưởng tượng đến những cái mới anh sẽ học được ở Mađơrit, ở đấy anh mong được làm việc với Vêdan... Một dự định đáng say mê.
Vì nhà cơ thể học này là thầy thuốc riêng của Vua Tây Ban Nha và đi theo người đến mọi nơi, Ăngtoan lường trước rằng anh sẽ thấy ông thử dùng phương pháp của Parê, chắc không thiếu gì dịp để ông áp dụng cách điều trị vết thương theo phương pháp ấy. Anh càng nghĩ càng nóng nảy bồn chồn, muốn bắt đầu ngay giai đoạn mới của một cuộc sống đã khá rối ren.
Nhưng điều anh phát hiện rất rõ là anh cảm thấy rất thiếu sự bầu bạn của Luxia, sự bầu bạn đầy an ủi và niềm vui, cho đến lúc rủi ro bị cô mắng trong khu vườn êm ả dưới bóng hoàng hôn. Tôniô đã nhớ lại từng lời khi họ trò chuyện với nhau mà vẫn không nắm được nguyên nhân của cơn nổi nóng bất thình lình của Luxia. Hơn nữa, cô còn tỏ ra rất lạnh lùng với anh trong suốt một tuần lễ trước khi cô đi, và Giăng hầu như cũng không gặp cô, hình như cô rất bận rộn vì phải chuẩn bị cho cuộc hành trình.
Khi chiếc tàu anh sẽ đi sắp kéo buồm, Ăngtôniô thu thập những của quý của anh trong đó có cuốn sách nhỏ của Ăngbroadơ Parê và hộp dụng cụ giải phẫu bác sĩ Đuyvan tặng anh rồi lên đường đi Pidơ, nơi sẽ lên tàu. Thuyền trưởng tiếp anh trong khoang riêng, như thế mới xứng đáng với thầy thuốc riêng của ông Belacmi và người hầu đem hành lý của anh vào căn phòng tốt nhất trên t trong khi anh đứng trên boong để xem cảnh tấp nập vui vẻ lúc khởi hành.
Đứng tựa lan can tàu, anh thấy trước mắt mình là một bức tranh: những khu nhà xây bên bờ biển, những cánh buồm nhiều màu sắc của các thuyền đánh cá cùng với đoàn người vui cười, cảnh náo động trên cảng, những dòng người bốc xếp mặc quần áo cũ rách rưới giống như đàn kiến chăm chỉ đang đi lại, bốc hàng lên tàu đi Tây Ban Nha.
Phía bên kia các mái ngói, vươn lên hình dáng cao và nghiêng của toà tháp mà bao nhiêu người còn chế giễu sau nhiều thế kỷ đã trôi qua. Phải đến năm mươi năm rồi, khi một giáo sư ở Piđơ, người ta gọi ông là Galilê, mà có những người cho là điên, đã thả một cục sắt nặng từ toà tháp xuống và qua đó phát hiện ra một trong những định luật lớn về vũ trụ. Giờ đây, Ăngtôniô chỉ thấy kiến trúc đứng nghiêng một cách xấu xí và càng xấu gấp bội vì sau lưng nó là các tháp chuông duyên dáng và các mái nhà màu sắc vui tươi.
Con tàu rung lên: các thuỷ thủ chân đất chạy trên boong chuẩn bị kéo buồm và những người bốc xếp cuối cùng rời cầu tàu. Dây buộc tàu vào bến đã thả ra. Một đám người vô công rồi nghề đang chen chúc nhau nghếch bộ mặt tò mò lên nhìn con tàu.
Mắt Ăngtoan lơ đãng nhìn chỗ nọ chỗ kia. Bỗng mắt anh bắt gặp một bộ mặt, bộ mặt trong cả đám người này mà anh không rời mắt. Chúa ơi! Chỉ trông thấy cái mặt hùm hụp ấy anh đã phát buồn nôn. Run rẩy, anh vội vàng rời lan can quay vào thật nhanh và loạng choạng tiến đến cửa phòng. Thuyền trưởng đang đi vội vã dọc boong tàu ngăn anh lại và nắm cánh tay anh:
- Trời ơi! Bác sĩ! Ông ốm đấy à? Trông ông trắng bệch như những cánh buồm của tôi vậy!
Ăngtôniô lắc đầu bình tĩnh lại và nói:
- Chỉ một lát sẽ khá ngay thôi.
Thuyền trưởng quay về phía một chú thuỷ thủ bé gọi:
- Lại đây, bé con. Đưa bác sĩ Ăngtoan đến phòng ông. Nhanh lên!
Ăngtoan thoải mái vô kể khi nhìn thấy giường của mình, nằm xuống giường người anh còn run rẩy. Thằng bé nói léo xéo.
- Trời ơi! Chắc là ngài đã trông thấy ma hiện hình rồi!
Ăngtôniô ném cho thằng bé một đồng tiền và nó đi ra.
Ma ư? Ơn chúa nếu chỉ là như thế.
Cái mà Tôniô trông thấy trong đám đông, đó là bộ mặt tròn, chiếc đầu tóc ngắn, nét mặt chất phác của Batixta Poocdia, người của Toà án tôn giáo và là con quỷ sủng ái của giáo sĩ Phêlíp Xăngtốt.

Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 6

Ánh đèn của Mađơrit nhấp nháy trong đêm vừa xuống khi chiếc xe từ Guyađagiara đang lao nhanh qua quãng dốc đến cầu sông Madanaret và vượt cầu trong tiếng leng keng vui nhộn để vào thành phố. Ở độ cao này, hơi lạnh đầu thu đã thoảng trong không khí. Từ Puerta del sol – cửa Đông thành pha id="filepos436975"> – chiếc xe vẫn lắc lư trên con đường lát đá tròn tiến đến phố Ancala rộng rãi. Trên các ngọn đồi nhìn thẳng xuống dòng sông Mandananet, khu Cung điện vươn cao trên thành phố, tối sầm và có vẻ như đe doạ. Mađơrit lúc ấy chưa phải là một thành phố so sánh được với Bacxơlon, với Tôledơ hay cả với Cadich, nhưng rõ ràng là thành phổ trẻ này sẽ được phát triển trong tương lai gần đây vì Philip đệ nhị đã chọn nó làm thủ đô.
Ăngtoan Xécvê người đau như dần, ê ẩm, mệt mỏi s nhiều ngày đi trên những con đường núi rất xóc, các đoàn xe hình như tiến lên từ cái lắc này đến cái lắc khác. Đã từ một tuần nay anh rời Bacxơlon, cuộc hành trình vất vả làm anh mệt rã rời. Anh ngoái ra ngoài và hỏi người đánh xe:
- Bác có biết quán cơm Ba Thầy Dòng không?
- Biết chứ ạ. Quán ấy gần Hoàng Cung.
- Tôi muốn xuống chỗ ấy.
- Thưa ông được ạ.
Người đánh xe dừng lại trong một cái sân có những đèn lồng chiếu sáng trên vòm cửa ra vào, Ăngtoan trông thấy tấm bảng đang đu đưa cót két với các chữ thếp vàng sáng loáng: Ba Thầy Dòng. Mặc cho người phục vụ đem hành lý của anh xuống, Ăngtoan tò mò nhìn xung quanh. Đường phố trước mặt quán cơm rộng rãi và vừa lát lại bằng đá tròn. Phía đối diện, những bức tường cao bao bọc khu đất xung quanh hoàng cung gần như dài suốt phố. Ở góc đường, một người lính đứng gần chòi canh có đèn sáng đang gác cửa chính.
Sau khi Philip II lên ngôi ở Tây Ban Nha, Mađơrit cho đến khi ấy chỉ là nơi tụ họp để đi săn đã được hứa hẹn nâng lên hàng thủ đô. Độ cao của nó được các hoàng thân ưa thích, vì khi chiều xuống, ở đây mát mẻ dù giữa mùa hè.
Cha của vua mới, Hoàng đế Sáclơ Canh thường quen đến Valađôlit nghỉ trong những ngày nghỉ hàng năm ở Tây Ban Nha, nhưng Philip, người Tây Ban Nha do dòng dõi và do thiên vị (2), đã chọn địa điểm cho chính phủ đóng gần trung tâm vương quốc và lấy Mađơrit làm nơi ở duy nhất của mình.
Ăngtoan đi vào quán ăn theo sau người hầu mang hành lý của anh. Ngay lúc mới vào, mũi anh đã được thưởng thức mùi thịt lợn nướng và rượu nho nóng thơm nức, tai anh nghe tiếng chạm các cốc bia, cốc rượu nho và tiếng nói chuyện ồn ào.
Quán cơm Ba Thầy Dòng có vẻ là nơi rất được ưa chuộng, Ăngtoan thừa nhận điều đó khi anh đi qua gian phòng đầy người. Ở giữa phòng, chậu thân cháy rực, than đỏ hồng và một con lợn đang quay nổ lép bép. Một người lùn, lưng dị dạng do một cái bướu to đang ngồi xổm trước lửa và quay chiếc xiên.
Chủ quán tươi tỉnh, phấn khởi ra mặt vì đông những vị khách có túi tiền đầy ních.
- Hân hạnh được phục vụ ngài, – ông ta nói.
- Chào ông.
Những câu nói tiếng Tây Ban Nha ngập ngừng trên miệng người mới đến:
- Tôi là bác sĩ Ăngtôniô Xecvêtut, thầy thuốc ở Phlôrăngxơ.
Chủ quán cúi chào:
- Tôi đã biết, thưa bác sĩ. Ông Xavarinô đợi ông.
- Ông ấy đang ở đây à?
- Đáng tiếc là không! Sáng hôm nay ông Giăng Xavarinô đi săn với mấy vị quý tộc của triều đình.
- Vậy thì tôi sẽ ở phòng ông ấy cho đến khi ông ấy về.
- Nhưng, thưa bác sĩ tôn kính… – Chủ quán nói, bối rối ra mặt, – lúc này thì không được.
- Không được? Tại sao vậy? Ông chẳng nói là ông ấy đợi tôi là gì? – Giọng của Ăngtoan đã nổi nóng.
Chủ quán lại cúi đầu:
- Ông Xavarinô đã nhường quyền căn phòng của ông cho một người bạn buổi tối hôm nay.
Cho một ông bạn nào đó muốn giấu giếm tình yêu mượn phòng mình, thật đúng tính rộng rãi phóng túng của Giăng, Ăngtôniô biết rõ như vậy. Anh nói:
- Cho tôi một phòng khác vậy.
Chủ quán giơ hai tay lên rồi lại buông thõng xuống tỏ vẻ bất lực một cách buồn rầu.
- Phòng nào của khách sạn cũng đã có người ở. Ngày mai sẽ khác.
- tối nay tôi ngủ ở đâu? – Ăngtoan to tiếng – Ngoài đường à?
Mặt chủ quán bỗng sáng lên:
- Có lẽ ông kia không cần đến phòng ông Giăng cả đêm.
Ông ta hạ thấp giọng và đảo mắt một cách tức cười:
- Vấn đề là để gặp một bà, nhưng ông ấy hơi lớn tuổi nên việc hò hẹn có thể kết thúc sớm.
Ăngtoan khó giữ nổi mỉm cười. Thôi thì được sao hay vậy, đành phải tiếp nhận tình trạng không may này và hy vọng rằng chủ quán không lầm khi đánh giá khả năng yêu đương của ông khách. Anh hỏi:
- Chắc ông có thể cho tôi ăn tối được chứ?
Mắt chủ quán nở nang ra:
- Được lắm chứ, thưa bác sĩ. Chúng tôi có món quay rất tuyệt.
Sau khi thưởng thức bữa ăn ở một chiếc bàn nhỏ trong góc, một bữa ăn tuyệt ngon với một thứ rượu nho cũng tuyệt ngon, Ăngtôniô cảm thấy tỉnh táo và khoan khoái, lúc ấy anh mới nghĩ đến việc quan sát các khách ăn ở những bàn khác. Đúng là những người lịch sự, họ trọ ở đây vì ở gần hoàng cung và triều đình. Hai linh mục mặt mày hớn hở đang ăn uống lu bù bên lò sưởi. Ăngtoan chú ý đến một khách ăn ngồi một mình ở bàn gần đấy. Ông ta rất đẹp dù đã có một chút bạc vẩy trên tóc mai. Hai mắt ông ta rất sâu dưới cặp lông mày rậm. Quần áo ông ta sang trọng nhưng bằng nhung đen và kiểu may nghiêm túc làm cho ông có vẻ như một tu sĩ.
Ăngtôniô vô cùng ngạc nhiên thấy người lạ mặt ấy đứng lên, lau miệng rồi đi qua gian nhà đầy người, hướng về phía bàn mình.
- Xin lỗi bác sĩ, – ông nói, giọng nói chứng tỏ người lịch thiệp. – Tôi không muốn nhưng vẫn cứ nghe rõ câu chuyện của ông với chủ quán. Tên tôi là Acmăng đơ Quađơra và tôi quen ông Giăng Xavarinô.
Ăngtoan chào lịch sự và mời ông ta ngồi xuống ghế.
- Xin mời ông ngồi…
- Nếu ông không tìm được chỗ trọ để nghỉ tối hôm nay, tôi rất hân hạnh được tiếp ông ở nhà tôi, ở ngay gần đây…
- Cũng không hẳn là tôi không có chỗ ở, – Ăngtoan mỉm cười, – tôi đã nhận làm thầy thuốc riêng cho ông Belacmi. Nhưng tôi không thể đến làm phiền ông ấy tối hôm nay.
- Tốt quá! Chúng ta sẽ làm láng giềng. Ông Belacmi có một ngôi nhà ở cạnh nhà tôi.
- Tốt hơn hết là không nên làm phiền ai cả. Đó là điều tôi mong muốn, thưa ông. Vì có lẽ phòng của bạn tôi không có người ở lâu đâu.
Quađơra nhún vai:
- Ông đại sứ của nước Pháp là một người có vô số tình nhân.
Ăngtoan mở to mắt:
- Vâng, đó là bá tước Đơ Kecvanh, – ông Quađơra giải thích. – Tôi đã thấy ông ta đến trước đây mấy phút và nghe tiếng ông ta hỏi phòng của ông Giăng Xavarinô.
- Dù sao thì tôi vẫn hy vọng, – Ăngtoan nói. – Ông có vẻ biết rất rõ Mađơrit, ông có gặp bác sĩ Vêdan không?
- Mọi người đều biết ông ấy. Ông ấy có phải là bạn ông không?
- Tôi rất thán phục những bài giảng của ông ấy, nhưng tôi chưa bao giờ được gặp.
- Ông ấy đang làm nhiệm vụ bên Đức vua, – Quađơra nói. – Ông có cho phép tôi giới thiệu ông với ông ấy khi ông ấy về không?
- Tôi vô cùng hân hạnh nếu được như thế. Và xin cảm ơn ông. – Tôniô lịch sự nói.
Những ngón tay dài của Ăngtoan lơ đãng mân mê chiếc dây chuyền vàng đeo trên cổ.
- Ông từ nước Ý đến thẳng đây phải không bác sĩ?
Ăngtoan đề phòng ngay. Câu hỏi có vẻ như hoàn toàn vô tình nhưng Ăngtoan nghĩ rằng tốt hơn cả là giữ kín. Anh lạnh lùng trả lời:
- Tôi từ Phlôrăngxơ đến.
- Tôi cũng nghĩ như thế – Ông Quađơra nói. Cái giật mình tự nhiên của Ăngtoan không lọt qua mắt ông ta.
- Ông Belacmi, thân chủ của ông cũng vừa từ đấy đến đây.
Có tiếng động khẽ ở cửa, mọi người quay về phía người đàn bà vừa vào và đi nhanh qua gian phòng đến thẳng cầu thang lên các phòng ngủ. Cô mặc một áo choàng dài màu đen, mũ trùm đầu kéo sụp xuống chỉ để lộ hai mắt.
Lúc trong thấy cô, Ăngtôniô nhổm nửa người khỏi ghế, cố ghìm một tiếng kêu kinh ngạc. Dù không có món tóc vàng rực lộ liễu lọt ra ngoài mũ, Ăngtoan vẫn nhận ra tầm vóc dong dỏng và dáng đi uyển chuyển này giữa hàng nghìn người. Trời ơi! Đây chẳng phải chiếc áo đen cô đã khoác trong vườn tu viện ở Pađu là gì? Tuy nhiên, anh vẫn không chịu tin mắt mình.
Làm sao có thể tin cô Luxia Belacmi lại hò hẹn với một lão già phóng túng dù hắn có là đại sứ của nước Pháp? Chỉ nghĩ thôi cũng đã không tưởng tượng được, không chịu đựng nổi. Vả lại, tại sao cô ấy có thể khờ dại đến gặp một người ăn chơi, nổi tiếng vì yêu đương bừa bãi, ở trong một quán ăn nhiều người lui tới như thế này?
- Ông biết cô ấy à? – Quađơra hỏi, – giọng hắn thích thú một cách trắng trợn.
- Ồ, tôi…
Ăngtôniô ngừng bặt. Vì danh dự của Girôlamô Belacmi, anh không thể để xảy ra tiếng đồn tai hại về hạnh kiểm xấu của cô gái.
- Thoạt đầu tôi tưởng quen cô ấy, – anh vụng về nói tiếp, – nhưng sau mới biết là mình lầm.
- Một người cực kỳ đẹp, chỉ cần thoáng qua cũng đủ thấy như thế. – Quađơra điềm đạm nói và đứng lên: – Chào ông. Bây giờ tôi phải đi thôi. Ông ta lễ phép chào.
- Chắc rằng rồi đây chúng ta sẽ có dịp trò chuyện với nhau nhiều nếu ông còn ở Mađơrit.
Ăngtôniô thong thả uống nốt cốc rượu nho. Càng nghĩ đến anh càng nổi điên lên với cô Luxia này vì cô đã phạm đến danh tiếng của gia đình như vậy. Một gia đình mà cô ta rất kiêu hãnh! Và ông Belacmi, – rõ ràng là ông không biết cháu gái ông đã sử dụng tên mình một cách đáng tiếc như thế, – ông không ở gần cô để bảo vệ cô trước những hậu quả tai hại do hạnh kiểm của cô gây ra. Vậy thì Ăngtoan chẳng phải có nhiệm vụ can thiệp đến là gì?
Anh đứng lên và tiến nhanh về phía cầu thang. Chủ quán định ngăn anh nhưng khôn ngoan nghĩ lại ngay khi trông thấy như có lửa cháy trong mắt vị khách trẻ tuổi này và ông ta lùi lại. Lên đến bậc cao nhất, Ăngtoan bắt buộc phải đứng lại vì đến một tá cửa mở ra hành lang. Cái cửa nào trong số này đã che giấu cô Luxia nhẹ dạ ấy?
Qua một khung cửa mở hé, anh trông thấy một người hầu gái đang nhóm lửa và hỏi thăm ngay:
- Cô có biết phòng của ông Giăng Xavarinô không?
Nghe nói đến tên này, hai mắt cô ta ấm lại một cách dịu dàng. Ở Mađơrit, chắc Giăng đã không để uổng mất tài làm thân với phụ nữ và Ăngtoan đoán rằng anh đã đi một chặng đường đáng kể trong trái tim đang đập dưới bộ ngực nở nang này. Anh giải thích;
- Tôi là bạn của anh Giăng.
- Hai cửa ở phía cuối phòng lớn, thưa ông. – Cô nàng trả lời.
Mắt cô ta trơ trẽn nhìn anh từ chân lên đầu và mái tóc của anh, anh vội quay đi vì anh vẫn chưa làm sao sửa được thói hay đỏ mặt. Anh tiến đến khung cửa được chỉ và gõ mạnh vào cánh cửa.
Không có tiếng trả lời nhưng có tiếng lục đục ở bên trong. Tôniô lại gõ. Rồi sợ Luxia cố tình trốn qua cửa sổ sẽ có thể bị thương, anh đột ngột đổi chiến thuật, lay núm vặn rồi văng mạnh người vào cánh cửa, anh rất ngạc nhiên thấy cửa không khoá. Chưa kịp bình tĩnh lại thì anh đã bị văng vào giường rồi ngã quỳ xuống.
Dù rất ngượng vì cách vào không lịch sự này, anh vẫn nhận thấy giường không nhàu và phủ giường không mở. Nhưng anh không hề để lọt qua mắt một cảnh tượng lạ: đôi bắp chân buộc giải lụa đang chuyền trên cành cây gần cửa sổ. Sự yên lặng của căn phòng sau khi anh vào bị phá vỡ bởi tiếng cành gãy, tiếng va chạm nhẹ ở phía dưới sân, và những tiếng chửi thề độc đáo bằng tiếng Pháp.
Ăngtôniô đứng thẳng dậy và bắt gặp mặt Luxia đang mở to đầy sợ hãi trên bộ mặt nhợt nhạt không còn hột máu. Cô đã bỏ mũ ra đằng sau nhưng vẫn mặc quần áo đầy đủ và chỉnh tề. Cô nhìn anh một lúc, vẻ hoài nghi, rồi nét giận bừng lên trong mắt cô. Ăngtoan thấy cần phải tấn công.
- Thật đáng hổ thẹn cho cô!
- Hổ thẹn ư? – Cô nói, và tức giận đến ngạt thở.
- Phải, thật đáng hổ thẹn. Ở một nơi thế này, trong tình trạng này, mà tôi gặp cô ư? Cô hình như đã bán rẻ danh tiếng của ông Belacmi và…
Trước khi anh nói xong, Luxia đã giơ bàn tay bé nhỏ lên giáng vào má Ăngtoan một cái tát mạnh và rất trúng đến nỗi anh hoa cả mắt. Thế mà rõ ràng là cô còn định tát anh một cái nữa nên dù Ăngtoan chồm lên nắm lấy hai tay cô giữ chặt lại dù cô vùng vẫy trong con thịnh nộ.
- Rất tiếc đã làm lỡ cuộc hò hẹn của các người! – Anh cay đắng thốt ra. Rồi với thái độ khinh bỉ có cân nhắc: – Còn chúng ta, có lẽ chúng ta sẽ hẹn nhau buổi khác nhỉ?
Bỗng cô không cưỡng lại nữa, người mềm ra, hai mắt đầy khủng khiếp.
- Vậy ra anh tưởng thế à?
- Hừ! Tôi có thể tưởng như thế nào khác nữa? Tôi vừa mới đến Mađơrit đã thấy cô ở trong phòng một tên phóng đãng nổi tiếng lăng nhăng.
Cô vùng bước đến cửa sổ và thở dài nhẹ nhõm. Không có gì động đậy ở phía dưới. Trừ một mảnh nhung mắc ở cành cây và các nhánh cây nhỏ gãy vụn dưới đất, không còn lại dấu vết gì của một anh tán gái chạy trốn.
Ăngtoan nhạo báng:
- Tình nhân của cô có lẽ đã thành công trong cuộc rút lui kém vinh quang của hắn. Rất có thể hắn phải để lại chút ít dấu giày, kể cả da hắn ấy chứ.
- Tình nhân của tôi à? – Cô nhắc lại và mặt đầy tức giận trong khi cô giơ tay lên một cách đe doạ.
- Từ từ nào! – Ăngtoan quát. – Nếu không tôi sẽ…
Anh bỏ lửng câu nói.
Luxia giương to mắt, rồi như bị khuất phục, cô mở nhanh dây buộc áo ngoài, chiếc áo khoác tụt xuống thảm, rơi quanh chân cô, để lộ rõ chiếc áo dài cài khuy cao tận cằm.
- Mặc như thế này mà đi đến chỗ hẹn hò với tình nhân à? Nếu thực thế thì ít ra cũng phải khoả thân một nửa chứ, thật láo xược…
- Xin miễn đi vào chi tiết, – anh lạnh lùng nói, dù trong thâm tâm anh đã nao núng vì giọng nói của cô.
Cô khoác áo lên vai, buộc dây, kéo mũ xuống mắt.
Ăngtoan cánh tay cô:
- Cô đi đâu bây giờ?
- Việc gì đến anh? Anh có được gì hơn không nếu tôi bảo anh rằng tôi về lâu đài. Tôi sống ở đấy những khi tôi không bận chạy theo những buổi hò hẹn với tình nhân.
Giọng cô run lên vì khinh bỉ:
- Nhưng cô không thể về đấy một mình. Đêm xuống rồi.
- Tôi cần gì đến ông, ông phá rối.
- Hãy đợi đấy, tôi đưa cô đi. – Ăngtoan năn nỉ.
Nhưng cầu thang đã vang lên tiếng gót giày nện nhanh trên bậc gỗ. Ăngtoan chạy theo cô, ném cho người chủ quán thảm hại một đồng tiền bạc, và ngoái lại ra lệnh đem hành lý của anh vào phòng Giăng. Khi anh ra đến sân, dưới ánh sáng đèn lồng, anh đã tưởng mất dấu vết Luxia nhưng lại nhìn thấy dáng dấp xinh đẹp của cô – có thể nhận rõ dáng ấy giữa đám đông người, – đã sang đến bên kia phố, đi men theo bóng các bức tường cao. Anh dài bước để theo cho kịp cô.
Thật uổng công, cô gái đột ngột dừng lại trước một khung cửa nhỏ ngay ở bức tường dày. Cô gõ mạnh hai tiếng, dừng lại, rồi lại gõ hai tiếng. Gần như lập tức, cánh cửa mở ra rồi lại đóng sập ngay khi cô vào.
Ăngtoan vừa vặn để nghe thấy một tiếng nói thốt ra:
- Ơn chúa! Thế là cô trở về bình yên, Luxia.
Anh đứng lại ở đây, trong bóng tối, lông mày cau lại. Điều bí mật này là như thế nào nhỉ? Có thể anh đã lầm và Luxia, dù bề ngoài như vậy vẫn là người đức hạnh? Phải thừa nhận rằng cô không cư xử như một người đàn bà bị bắt quả tang, dù rằng anh chàng đáng buồn kia đã chọn cho mình một cách chuồn thảm hại.
Bối rối đến cực độ, với tâm trạng hổ thẹn, Ăngtoan đi về phía quán ăn Ba Thầy Dòng.

ERROR!

converted by vanhoa.mobi, April 2010

Mục lục:

- Người tình tuyệt vời, Giới thiệu tác giả

- Người tình tuyệt vời, Lời nói đầu

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 1

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 2

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 3

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 4

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 5

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 6

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 7

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 8

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 9

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 10

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 11

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 12

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 13

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 14

- Người tình tuyệt vời, Phần 1 - Chương 15

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 1

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 2

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 3

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 4

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 5

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 6

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 7

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 8

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 9

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 10

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 11

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 12

- Người tình tuyệt vời, Phần 2 - Chương 13

- Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 1

- Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 2

- Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 3

- Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 4

- Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 5

- Người tình tuyệt vời, Phần 3 - Chương 6

-